İsim ve Soyisim Değiştirme Davası Nasıl Açılır?

Gönderi:

5 Ekim 2026

On 5 Ekim 2026

İsim ve Soyisim Değiştirme Davası — Kahraman Hukuk Bürosu

Ad ve soyadı, haklı bir sebebin varlığı hâlinde mahkeme kararıyla değiştirilebilir. Dayanak TMK m.27 hükmüdür. Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme kişinin yerleşim yeri mahkemesidir. Davada nüfus müdürlüğü hasım gösterilir. Haklı sebep tanık ve belgelerle ispatlanır. Karar kesinleştiğinde değişiklik nüfus kütüğüne işlenir ve ilan edilir. Davalar Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.

Yazının İçeriği

İsim Değiştirme Davası Nedir?

Ad, kişiliğe sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Bu nedenle kolayca değiştirilemez. Kanun yine de haklı sebep hâlinde değişikliğe izin verir. Haklı sebebin varlığını hâkim takdir eder. Değişiklikten kişisel durum ve aile bağları etkilenmez.

Dava kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır. Kural olarak kişinin kendisi açar. Küçükler adına veli veya vasi dava açabilir. Dava bir kez açılabilir diye bir sınır yoktur. Ancak sık yapılan taleplerde haklı sebep daha dikkatli incelenir.

Haklı Sebep Sayılan Hâller

Alay konusu olma: Adın gülünç duruma düşürmesi ve kişiyi rahatsız etmesi.
Fiilen kullanılan ad: Çevrede yıllardır başka bir adla tanınmak.
Telaffuz ve yazım güçlüğü: Adın sürekli yanlış yazılması veya söylenmesi.
Dinî ve kültürel sebepler: İnanç değişikliği veya kültürel uyum ihtiyacı.
Olumsuz çağrışım: Adın suç, hastalık veya kötü bir olayla anılır hâle gelmesi.
Mesleki gereklilik: Sanat ve meslek hayatında kullanılan adın resmîleştirilmesi.
Aile bağına ilişkin sebepler: Soybağının düzeltilmesi veya evlat edinme sonrası uyum ihtiyacı.

Dava Nasıl Açılır?

Belgelerin ToplanmasıNüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı ve haklı sebebi gösteren belgeler hazırlanır.
Dilekçenin HazırlanmasıTalep edilen yeni ad açıkça yazılır. Haklı sebep somut olaylarla açıklanır.
Davanın AçılmasıDava, kişinin yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde açılır. Nüfus müdürlüğü davalı olarak gösterilir.
YargılamaTanıklar dinlenir. Mahkeme gerekli gördüğünde kurum kayıtlarını getirtir.
Karar ve TescilKarar kesinleşince nüfus müdürlüğüne gönderilir. Değişiklik kütüğe işlenir ve kanunda öngörülen biçimde ilan edilir.

Nüfus müdürlüğüne idari başvuru yoluyla ad ve soyadı değiştirme imkânı, geçici bir düzenlemeye dayanıyordu. Bu dönem sona erdi. Bugün ad ve soyadı değişikliği kural olarak mahkeme kararıyla yapılır. Nüfus işlemleri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü birimlerince yürütülür.

Soyisim Değiştirme Davasında Özellikli Durumlar

Durum	Uygulama
Soyadının değiştirilmesi	Haklı sebep ispatlanırsa asliye hukuk mahkemesince karar verilir
Evli kadının soyadı	Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında kadın, evlilikte yalnızca kendi soyadını kullanabilir
Çocuğun soyadı	Velayet ve soybağı durumuna göre değerlendirilir
Boşanmadan sonra eski eşin soyadı	Kullanmakta menfaati bulunan kadın, izin verilmesini isteyebilir
Soybağının değişmesi	Tanıma, babalık veya soybağının reddi kararı soyadını etkiler
Evlat edinme	Evlatlık, evlat edinenin soyadını alır

Değişikliğin Sonuçları

Nüfus kaydı: Karar kesinleşince kütükte yeni ad ve soyadı görünür.
Kimlik ve belgeler: Nüfus cüzdanı, ehliyet ve pasaport yenilenir.
Tapu ve sicil kayıtları: Taşınmaz, araç ve ticaret sicili kayıtları güncellenir.
Diploma ve meslek belgeleri: Okul ve meslek kuruluşlarına başvurularak düzeltme yapılır.
Aile bağları: Kişisel durum, miras hakları ve aile bağları değişiklikten etkilenmez.
Çocuklar: Baba soyadını değiştirirse, koşullara göre çocukların kaydı da düzeltilir.

Sık Yapılan Hatalar

Soyut gerekçe: “Beğenmiyorum” şeklindeki açıklama tek başına yeterli görülmez.
Yanlış mahkeme: Dava aile mahkemesinde değil asliye hukuk mahkemesinde açılır.
Hasmı göstermemek: Nüfus müdürlüğünün davalı gösterilmemesi süreci uzatır.
Tanık bildirmemek: Fiilen kullanılan ad iddiası tanıkla desteklenmelidir.
Kesinleştirmeyi ihmal etmek: Karar kesinleşmeden nüfusa işlenmez.

Sık Sorulan Sorular

İsim değiştirme davası nasıl açılır?

Dava, kişinin yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde açılır. Nüfus müdürlüğü davalı olarak gösterilir. Dilekçede talep edilen yeni ad ve haklı sebep açıkça belirtilir. Haklı sebep tanık ve belgelerle ispatlanır.

Hangi hâller haklı sebep sayılır?

Adın alay konusu olması, telaffuz veya yazım güçlüğü, çevrede uzun süredir başka bir adla tanınmak, olumsuz çağrışım, dinî ve kültürel sebepler ile mesleki gereklilik haklı sebep sayılabilir. Takdir hâkime aittir.

İsim değiştirme davasında hangi mahkeme görevlidir?

Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Aile mahkemesi görevli değildir. Yetkili mahkeme ise talepte bulunan kişinin yerleşim yeri mahkemesidir.

Dava ne kadar sürer?

Dosyanın kapsamına ve mahkemenin yoğunluğuna göre değişir. Tanık dinlenen tek celselik dosyalarda süreç birkaç ay içinde tamamlanabilir. Kararın kesinleşmesi ve nüfusa tescili ayrıca zaman alır.

Nüfus müdürlüğünden idari başvuruyla ad değiştirilebilir mi?

İdari başvuru imkânı geçici bir düzenlemeye dayanıyordu ve bu dönem sona erdi. Bugün ad ve soyadı değişikliği kural olarak mahkeme kararıyla yapılmaktadır.

Soyisim değiştirme davası açılabilir mi?

Evet. Soyadı da haklı sebebin ispatı hâlinde mahkeme kararıyla değiştirilebilir. Usul, ad değişikliğiyle aynıdır. Soybağına ilişkin kararlar ise soyadını doğrudan etkiler.

Evli kadın kendi soyadını kullanabilir mi?

Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra kadın, evlilik içinde yalnızca kendi soyadını kullanabilmektedir. Bu değişiklik için ayrı bir dava açılmasına gerek kalmamıştır.

Boşandıktan sonra eski eşin soyadı kullanılabilir mi?

Kadın, boşanmakla evlenmeden önceki soyadını alır. Eski eşin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ispatlarsa, hâkimden bu soyadını kullanma izni isteyebilir. Eski eşin zarar görmemesi gerekir.

Ad değişince çocukların soyadı değişir mi?

Baba soyadını değiştirirse, koşulları varsa çocukların nüfus kaydı da buna göre düzeltilir. Çocuğun soyadına ilişkin diğer talepler, velayet ve soybağı durumuna göre ayrıca değerlendirilir.

Karardan sonra hangi belgeler yenilenir?

Nüfus cüzdanı, ehliyet ve pasaport yenilenir. Tapu, araç ve ticaret sicili kayıtları güncellenir. Diploma ve meslek belgeleri için ilgili kurumlara başvurulur. Kişisel durum ve miras hakları değişiklikten etkilenmez.

Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Boşanma Hukuku

İsim ve soyisim davalarında sonucu belirleyen, haklı sebebin somut olaylarla ortaya konulmasıdır. Doğru mahkemede açılmayan dava usulden reddedilir. Kahraman Hukuk Bürosu; ad ve soyadı değiştirme davaları ile nüfus kaydının düzeltilmesi işlerinde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz; Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

GaziantepAsliye Hukuk Mahkemesinde Dava

TMK m.27Haklı Sebep Şartı

Nüfus TesciliKesinleşme Sonrası İşlem

Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

İsim ve Soyisim Değiştirme İçin Hukuki Destek Alın

Haklı sebebin doğru kurgulanması, delillerin hazırlanması ve kararın nüfusa işlenmesi için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime Geçin Gaziantep Aile Hukuku Avukatı

İsim ve Soyisim Değiştirme Davaları