İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku — Kahraman Hukuk Bürosu
Kahraman Hukuk Bürosu; kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, fazla mesai, yıllık izin alacakları, iş kazası tazminatı, SGK hizmet tespiti ve prim uyuşmazlıkları ile iş sözleşmelerinden doğan davalarda hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır. Bu davalar, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu çerçevesinde Gaziantep İş Mahkemesi’nde yürütülmektedir.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku — Kahraman Hukuk Bürosu
İş ve sosyal güvenlik hukuku; işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisini, bu ilişkiden doğan hak ve yükümlülükleri, iş akdinin sona ermesiyle ortaya çıkan tazminat taleplerini ve sosyal güvenlik sisteminin işleyişini düzenleyen karma bir hukuk dalıdır. Gaziantep’in sanayi ağırlıklı ekonomik yapısı göz önüne alındığında, iş hukuku uyuşmazlıkları bu şehirde özellikle yoğun biçimde karşılaşılan hukuki sorunlar arasında yer almaktadır.
İşten çıkarılma, tazminat ödenmemesi, fazla mesai alacakları ya da iş kazasından doğan tazminat talepleri; çalışanların en sık başvurduğu hukuki sorunlardır. Kahraman Hukuk Bürosu olarak iş ve sosyal güvenlik hukuku alanında; işçinin haklarını eksiksiz kullanabilmesi ve işverenin hukuki yükümlülüklerini doğru yönetebilmesi amacıyla danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Nedir?
İş ve sosyal güvenlik hukuku iki temel alandan oluşmaktadır:
İşçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesini, çalışma koşullarını, ücret, fazla mesai, yıllık izin ve iş akdinin feshini düzenleyen alan. Temel kanun 4857 sayılı İş Kanunu’dur.
Sendika hakları, toplu iş sözleşmesi yapılması, grev ve lokavt süreçlerini düzenleyen alan. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu esas mevzuatı oluşturur.
SGK kapsamındaki sigorta kolları (iş kazası, hastalık, emeklilik, analık vb.), prim yükümlülükleri ve sosyal yardımları düzenleyen, kamu hukuku ağırlıklı alan. 5510 sayılı Kanun temel mevzuatıdır.
İşverenin işçi sağlığı ve güvenliğini sağlama yükümlülüklerini, iş kazası ve meslek hastalığı halinde sorumlulukları düzenleyen alan. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde yürütülür.
İş Hukuku Davaları
Kıdem ve İhbar Tazminatı Davaları
Kıdem tazminatına hak kazanmak için aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışılmış olması ve iş akdinin aşağıdaki hallerden biriyle sona ermesi gerekmektedir: işveren tarafından geçerli ya da haksız nedenle fesih, işçinin haklı nedenle istifası, askerlik, emeklilik veya ölüm. Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı, işçinin en temel haklarından biridir.
İhbar tazminatı ise iş akdini bildirim sürelerine uymaksızın fesheden tarafın karşı tarafa ödemek zorunda olduğu tazminattır. Çalışma süresine göre 2 ila 8 hafta arasında değişen bildirim süreleri esas alınarak hesaplanır.
İşe İade Davaları
En az 6 ay kıdemi olan ve en az 30 işçi çalıştıran işyerinde belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi; geçerli neden gösterilmeksizin ya da usule aykırı biçimde işten çıkarılırsa, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade davası açabilir. Mahkeme feshin geçersizliğine hükmederse işçi, 10 iş günü içinde işe dönme talebinde bulunmak zorundadır.
Fazla Mesai, Yıllık İzin ve Ücret Alacakları
Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve yüzde elli zamlı ücretle karşılanmalıdır. Yıllık ücretli izin hakkı, kıdem süresine göre 14 ila 26 gün arasında değişmektedir. Kullandırılmayan yıllık izin süreleri, iş akdinin sona ermesi halinde ücrete dönüşerek işçiye ödenmek zorundadır. Bu alacaklara ilişkin davalar 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tazminat Davaları
İş kazası; işçinin işyerinde veya işin yürütümü sırasında uğradığı kazadır. İşveren; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almamış ya da eksik almışsa, kazadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminattan sorumlu tutulabilir. SGK’nın karşılamadığı fazla zarar kısmı için işçi ya da mirasçıları işverene karşı tazminat davası açabilir. Bu davalarda kusur oranının belirlenmesi ve maluliyet hesaplaması kritik aşamalardır.
Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz) Davaları
İşyerinde sistematik biçimde uygulanan psikolojik baskı, aşağılama veya yıldırma eylemleri; işçiye haklı nedenle iş akdini feshetme ve tazminat talep etme hakkı tanımaktadır. Mobbing davalarında ispat yükü ağırlıklı olarak işçide olup tanık beyanları, yazışmalar ve sağlık kayıtları temel delil araçlarıdır.
İş davalarının büyük çoğunluğu zorunlu arabuluculuk şartına tabidir. Arabulucuya başvurulmadan açılan davalar usulden reddedilmektedir. Arabuluculuk görüşmesi başarısız olursa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde dava açılması gerekmektedir; bu süre hak düşürücüdür.
Sosyal Güvenlik Hukuku Davaları
Hizmet Tespiti Davası
SGK kayıtlarına yansıtılmamış sigortalı çalışma sürelerinin mahkeme aracılığıyla tespit ettirilmesidir. Sigortasız çalıştırılan ya da eksik prim bildirilen işçiler, bu davayı İş Mahkemesi’nde açabilir. Hizmet tespiti, emeklilik süresinin hesaplanması ve tazminat haklarının tam olarak kullanılabilmesi açısından son derece önemlidir.
İş Kazasının ve Meslek Hastalığının Tespiti
SGK’nın iş kazasını ya da meslek hastalığını resmi olarak kabul etmemesi halinde işçi, İş Mahkemesi’nde tespit davası açabilir. Tespiti takiben geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm halinde dul ve yetim aylığı gibi sosyal güvenlik haklarından yararlanılabilmektedir.
SGK Prim Uyuşmazlıkları
İşverenin eksik ya da hiç bildirimde bulunmaması, sahte sigortalılık tescili veya SGK’nın hatalı hesapladığı prim borçları; idari itiraz yolları tükendikten sonra İş Mahkemesi’nde dava konusu yapılabilmektedir. Bu davalarda idari ve yargısal süreçlerin birlikte yönetilmesi gerekmektedir.
İşveren ve İşçi İçin Hukuki Danışmanlık Hizmetleri
- İş sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi: Belirli ve belirsiz süreli, tam ve kısmi süreli, uzaktan çalışma gibi farklı iş sözleşmesi türlerinin yasal mevzuata uygun biçimde hazırlanması.
- İşçi özlük dosyası düzenlemeleri: İşverenin tutmakla yükümlü olduğu belge ve kayıtların mevzuata uygunluğunun sağlanması.
- Fesih süreçlerinin yönetimi: İş akdinin geçerli nedene dayalı ve usule uygun biçimde sona erdirilmesi; haksız fesih riskinin minimize edilmesi.
- Rekabet yasağı ve gizlilik sözleşmeleri: İşçinin iş akdi sona erdikten sonraki dönem için geçerli rekabet yasağı ve gizlilik yükümlülüklerinin hukuki çerçevede belirlenmesi.
- İşyeri iç yönetmeliği hazırlığı: Disiplin talimatları, çalışma saatleri ve yönetim kurallarının yasal sınırlar içinde düzenlenmesi.
- Toplu iş sözleşmesi danışmanlığı: Sendika ve işveren arasındaki toplu iş sözleşmesi müzakerelerinde hukuki destek ve sözleşme hazırlığı.
Sık Sorulan Sorular
İş davalarında avukat ücreti yüzde kaç alır?
İş davalarında avukatlık ücreti; davanın türü (işe iade, kıdem tazminatı, iş kazası vb.), dava değeri ve sürecin uzunluğuna göre belirlenir. Türkiye Barolar Birliği’nin her yıl yayımladığı asgari ücret tarifesi, ücretin alt sınırını oluşturur; bu tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz.
İşçi alacağı davalarında ücret genellikle hüküm altına alınan toplam alacak miktarının belirli bir yüzdesi üzerinden kararlaştırılmaktadır. İş kazası davalarında ise tazminat miktarı ve aktüer sürecinin kapsamı ücret belirlemesinde gözetilen başlıca faktörler arasındadır. Kesin bilgi için büromuzdan ön görüşme talep edebilirsiniz.
SGK davalarına hangi avukat bakar?
SGK uyuşmazlıkları; hizmet tespiti, iş kazası ve meslek hastalığı tespiti, prim borcu itirazları ve emeklilik uyuşmazlıklarını kapsamaktadır. Bu davalar iş ve sosyal güvenlik hukuku alanında bu konuları fiilen takip eden avukatlar tarafından yürütülmektedir.
Türkiye’de avukatlar belirli bir alana göre ruhsatlandırılmamaktadır; ancak sosyal güvenlik mevzuatının teknik yapısı ve Yargıtay içtihadı bakımından bu konuyu bilen bir avukattan destek alınması, davanın doğru yönetilmesi açısından önem taşımaktadır.
İş ve sosyal güvenlik hukuku hangi hukuk dalıdır?
İş ve sosyal güvenlik hukuku, özel hukuk ile kamu hukukunun kesiştiği karma bir hukuk dalıdır. İş hukuku; iş sözleşmesinden doğan bireysel ilişkiler ile sendika ve toplu iş sözleşmelerini kapsayan toplu ilişkiler olmak üzere ikiye ayrılır. Bireysel iş hukuku özel hukuk niteliği taşırken toplu iş hukuku kamu hukuku unsurlarını da içermektedir.
Sosyal güvenlik hukuku ise SGK kapsamındaki sigorta kolları, prim yükümlülükleri ve sosyal yardımları düzenleyen kamu hukuku ağırlıklı bir alan olarak değerlendirilmektedir.
İş hukuku davaları nelerdir?
İş hukukunda en sık görülen dava türleri şunlardır: kıdem ve ihbar tazminatı davaları, işe iade davaları, fazla mesai ücreti alacağı davaları, yıllık izin ücreti davaları, ücret alacağı ve ikramiye davaları, iş kazası tazminat davaları, mobbing (işyerinde psikolojik taciz) davaları ve rekabet yasağı ihlalinden doğan davalar.
Bu davaların büyük çoğunluğu İş Mahkemesi’nde görülmekte olup zorunlu arabuluculuk şartı aranmaktadır. Arabuluculuk aşaması tamamlanmadan dava açılması, davanın usulden reddine yol açar.
İş hukuku kimleri kapsar?
4857 sayılı İş Kanunu; kural olarak bir iş sözleşmesi kapsamında başkasına bağımlı olarak çalışan işçileri ve bu işçileri istihdam eden işverenleri kapsamaktadır. Sanayi, ticaret, tarım ve orman ile inşaat işleri başta olmak üzere pek çok sektördeki çalışanlar bu kanun kapsamındadır.
Kamu görevlileri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na, denizde çalışanlar Deniz İş Kanunu’na ve basın mensupları Basın İş Kanunu’na tabi olup bu kişiler 4857 sayılı Kanun kapsamı dışında değerlendirilmektedir.
Sosyal güvenlik hukuku özel hukuk mu?
Sosyal güvenlik hukuku, ağırlıklı olarak kamu hukuku niteliği taşıyan karma bir hukuk dalıdır. SGK’nın prim tahsil etme yetkisi, sigortalılık tescili ve denetim faaliyetleri kamu hukuku çerçevesinde şekillenmektedir. Bu nedenle sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında idari başvuru yolları genellikle dava öncesinde işletilmektedir.
Bununla birlikte hizmet tespiti ve iş kazası tazminatı gibi bazı davalarda özel hukuk unsurları da devreye girmektedir. Bu karma yapı, sosyal güvenlik hukuku davalarını teknik açıdan özgün kılmaktadır.
Sosyal güvenlik hukuku ile ilgili tespit davaları nelerdir?
Sosyal güvenlik hukukunda en sık açılan tespit davaları şunlardır: hizmet tespiti davası, iş kazasının tespiti davası, meslek hastalığının tespiti davası ve maluliyet derecesinin tespiti davası. Bu davalar İş Mahkemesi’nde görülmektedir.
Hizmet tespiti davası; SGK kayıtlarına yansıtılmamış ya da eksik bildirilen çalışma sürelerinin mahkeme kararıyla resmi olarak kaydedilmesini sağlar. Bu dava, emeklilik süresinin tam hesaplanabilmesi ve tazminat haklarının eksiksiz kullanılabilmesi açısından kritik önem taşımaktadır. İspat yükü kural olarak davacı işçiye aittir.
Kıdem tazminatı almaya hak kazanma koşulları nelerdir?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki temel koşulun bir arada sağlanması gerekmektedir: işçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olması ve iş akdinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi.
Kıdem tazminatı hakkı doğuran başlıca fesih halleri şunlardır: işveren tarafından geçerli ya da haksız nedene dayalı fesih, işçinin haklı nedenle istifası (ücret ödenmemesi, psikolojik taciz, sağlığı tehdit eden koşullar vb.), muvazzaf askerlik, emeklilik, ölüm ve kadın işçi için evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde yapılan istifa. İşçinin kendi isteğiyle geçerli bir sebep olmaksızın istifa etmesi kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.
Avukata soru sormak kaç TL?
Avukata danışmanlık ücreti; avukatın tercihine, büronun uygulamasına ve Türkiye Barolar Birliği’nin yıllık asgari ücret tarifesine göre belirlenir. Danışmanlık görüşmeleri bu tarifenin altında ücretlendirilemez. Bazı bürolarda ilk görüşme ücretsiz ya da sembolik bir bedelle sunulmaktadır.
Kahraman Hukuk Bürosu olarak iş ve sosyal güvenlik hukuku kapsamındaki sorunlarınızı değerlendirmek için iletişim formu aracılığıyla ön görüşme talep edebilirsiniz.
İş ve sosyal güvenlik hukuku davaları; mevzuatın sık değişen yapısı, zorunlu arabuluculuk süreci ve teknik hesaplama gerektiren tazminat kalemleri bakımından titiz bir süreç yönetimi isteyen bir alandır. Kahraman Hukuk Bürosu, bu alanda işçi ve işverenlerin haklarını korumak amacıyla hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz; kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, fazla mesai alacakları, iş kazası tazminatı, SGK hizmet tespiti ve prim uyuşmazlıkları ile iş sözleşmesi danışmanlığı konularında Gaziantep İş Mahkemesi nezdinde hizmet sunmaktadır.
Kıdem tazminatı, işe iade, fazla mesai alacağı, iş kazası veya SGK uyuşmazlığı için bugün iletişime geçin. Zamanaşımı süreleri dolmadan doğru adımı atın.