Gaiplik Davası ve Hukuki Sonuçları
Gaiplik Davası — Kahraman Hukuk Bürosu
Gaiplik, uzun süre kendisinden haber alınamayan veya ölüm tehlikesi içinde kaybolan kişinin ölmüş sayılmasına ilişkin mahkeme kararıdır. Dayanak TMK m.32 hükmüdür. Ölüm tehlikesi içinde kaybolmada bir yıl, son haber tarihinden itibaren ise beş yıl geçmelidir. Dava, kişinin son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinde açılır. Mahkeme ilan yapar ve bilgi verilmesini bekler. Karar, miras ve evlilik bakımından önemli sonuçlar doğurur.
Yazının İçeriği
Gaiplik Nedir?
Bazı durumlarda kişinin öldüğü kesin olarak bilinemez. Ancak ölüm ihtimali güçlüdür. Hukuk bu belirsizliği gaiplik kurumuyla çözer. Mahkeme kararıyla kişi ölmüş gibi kabul edilir. Böylece miras ve aile ilişkileri askıda kalmaz.
Gaiplik kararı ölüm karinesinden farklıdır. Ölüm karinesi, kişinin ölümüne kesin gözle bakılacak durumlarda uygulanır. Örneğin cesedi bulunamayan bir kaza mağduru için nüfus kaydına ölüm işlenebilir. Gaiplikte ise belirsizlik sürer.
Gaiplik Kararının Şartları
| Durum | Beklenecek Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| Ölüm tehlikesi içinde kaybolma | 1 yıl | Tehlikenin gerçekleştiği tarih |
| Uzun süre haber alınamama | 5 yıl | Son haber alınan tarih |
| Mirasçıların başvurusu | Süre dolduktan sonra | Hak ve menfaati bulunanlar başvurur |
| Hazine | Mirasçı yoksa | Hazine de başvurabilir |
Başvuru hakkı, kişinin ölümünden hak ve menfaat elde edecek kişilere aittir. Mirasçılar bu kapsamdadır. Eş de başvurabilir. Alacaklılar ve sigorta ilişkisi bulunanlar da menfaat sahibi olabilir.
Dava Nasıl Açılır?
- Yetkili MahkemeDava, kaybolan kişinin son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinde açılır.
- Delillerin SunulmasıSon haber tarihi, kaybolma olayı ve araştırma kayıtları dosyaya sunulur. Kolluk kayıtları önemlidir.
- İlanMahkeme, kişi hakkında bilgisi olanların bildirmesi için ilan yapar. İlan süresi en az altı aydır.
- Beklemeİlan süresi içinde bilgi gelirse dava düşer. Kişi ortaya çıkarsa talep reddedilir.
- Karar ve TescilBilgi alınamazsa gaipliğe karar verilir. Karar nüfus kütüğüne işlenir.
Gaiplik kararı geriye etkilidir. Ölüm, kaybolma veya son haber tarihinden itibaren gerçekleşmiş sayılır. Bu nedenle miras hesabı bu tarihe göre yapılır. Nüfus işlemleri için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü birimlerine başvurulur.
Gaipliğin Miras Bakımından Sonuçları
- Mirasın açılması: Tereke, gaipliğe esas alınan tarihe göre mirasçılara geçer.
- Teminat şartı: Mirasçılara tereke, kural olarak güvence göstermeleri karşılığında teslim edilir.
- Geri verme yükümlülüğü: Gaip ortaya çıkarsa mirasçılar aldıklarını geri vermek zorundadır.
- Teminatın süresi: Güvence, kanunda öngörülen süreler dolana kadar devam eder.
- Mal rejimi: Eş bakımından mal rejimi, gaipliğe esas tarihte sona ermiş sayılır. Tasfiye bu tarihe göre yapılır. Ayrıntı için evlilikte mal rejimleri yazımıza bakabilirsiniz.
Evlilik Bakımından Sonuçları
Gaiplik kararı evliliği kendiliğinden sona erdirmez. Eşin ayrıca evliliğin feshini istemesi gerekir. Bu talep gaiplik davasıyla birlikte ileri sürülebilir. Gaiplik kararından sonra ayrı bir dava ile de istenebilir. Evlilik, fesih kararıyla sona erer.
- Birlikte talep: Eş, gaiplik başvurusunda evliliğin feshini de isteyebilir.
- Ayrı dava: Gaiplik kararı alındıktan sonra evliliğin feshi ayrıca talep edilebilir.
- Yeniden evlenme: Fesih kararı kesinleşmeden yeni bir evlilik yapılamaz.
- Velayet: Ortak çocukların velayeti sağ kalan eşe bırakılır.
- Gaibin dönmesi: Kişi geri dönerse önceki evlilik kendiliğinden canlanmaz.
Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi beklememek: Bir yıllık ve beş yıllık süreler dolmadan açılan dava reddedilir.
- Yanlış mahkeme: Dava aile mahkemesinde değil sulh hukuk mahkemesinde açılır.
- Araştırma kaydı sunmamak: Kolluk başvuruları ve arama kayıtları dosyaya eklenmelidir.
- Evliliğin feshini istememek: Gaiplik kararı tek başına evliliği sona erdirmez.
- Teminatı göz ardı etmek: Terekenin teslimi güvence şartına bağlıdır.
Sık Sorulan Sorular
Gaiplik davası nedir?
Gaiplik için ne kadar süre geçmelidir?
Gaiplik davası hangi mahkemede açılır?
Gaiplik davasında ilan yapılır mı?
Gaiplik kararı hangi tarihten itibaren sonuç doğurur?
Gaiplik kararıyla miras paylaşılır mı?
Gaiplik kararı evliliği sona erdirir mi?
Gaip kişi geri dönerse ne olur?
Ölüm karinesi ile gaiplik farkı nedir?
Gaiplik davasında hangi deliller sunulur?
Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Boşanma Hukuku
Gaiplik davasında süre ve ilan usulü belirleyicidir. Evliliğin feshi talebinin ayrıca ileri sürülmesi de çoğu kez atlanır. Kahraman Hukuk Bürosu; gaiplik davaları, evliliğin feshi ve mirasa ilişkin işlemlerde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz; Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaiplik Davası İçin Hukuki Destek Alın
Sürelerin değerlendirilmesi, ilan sürecinin yürütülmesi ve miras ile evliliğe ilişkin sonuçların planlanması için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Aile Hukuku Avukatı