Aile Hukuku
Babalık Davası (Babalığın Hükmen Tespiti)

Hızlı BilgiBabalık Davası (Babalığın Hükmen Tespiti) — Kahraman Hukuk Bürosu

Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasında soybağı kurulmasını sağlar. Dayanak TMK m.301 ve devamı hükümlerdir. Davayı yalnızca ana ve çocuk açabilir. Baba dava açamaz, tanıma yoluna başvurur. Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Ana için doğumdan itibaren bir yıllık hak düşürücü süre işler. Çocuk yönünden süre aranmaz. Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar zorunludur. İspatta babalık karinesi ve genetik inceleme esas alınır. Hüküm doğum anına kadar geriye yürür.

Babalık Davası Nedir?

Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasında soybağı kurulmasını sağlayan davadır. Hukuk dilinde babalığın hükmen tespiti denir. Dayanak Türk Medeni Kanunu m.301 ve devamı hükümlerdir.

Soybağı dört yolla kurulur. Doğum, evlilik, tanıma ve hâkim hükmü. Baba çocuğu gönüllü olarak tanımazsa geriye tek yol kalır. O da babalık davasıdır.

Hüküm kurucu değil tespit edicidir. Yani mahkeme yeni bir bağ yaratmaz. Var olan biyolojik gerçeği hukuken tanır. Bu nedenle sonuçları çocuğun doğum anına kadar geriye yürür.

Dayanak

TMK m.301 ile m.304 arasındaki hükümler.

Görevli Mahkeme

Aile mahkemesi görevlidir.

Davacı

Yalnızca ana ve çocuk dava açabilir.

Etki

Soybağı doğum anından itibaren geçerli olur.

Davayı Kimler Açabilir?

Dava hakkı sınırlıdır. Kanun bu hakkı yalnızca ana ve çocuğa tanır. İkisi davayı ayrı ayrı ya da birlikte açabilir.

Baba dava açamaz. Bu kural uygulamada çok soru doğurur. Çocuğuyla soybağı kurmak isteyen erkeğin yolu babalık davası değildir. Onun başvurması gereken kurum tanımadır. Tanıma nüfus müdürlüğünde, mahkemede veya noterde yapılabilir.

Konum Kimler Yer Alır
Davacı Ana ve çocuk. Çocuk küçükse kayyım eliyle dava açılır
Davalı Baba. Baba ölmüşse mirasçıları
Mirasçı yoksa Hazine davalı olarak gösterilir
İhbar edilecekler Cumhuriyet savcısı ve Hazine
Karşılıklı ihbar Ana dava açmışsa kayyıma, kayyım açmışsa anaya

İhbar yükümlülüğü ihmal edilmemelidir. Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar yapılmadan verilen karar bozulur. İhbar edilen makamlar taraf olmaz. İsterlerse davaya katılabilirler.

Kayyım Atanması

Ana ile çocuğun menfaati çatışabilir. Böyle hâllerde çocuğa kayyım atanır. Atama sulh hukuk mahkemesinden istenir. Kayyımsız açılan dosyada taraf teşkili eksik kalır.

Hak Düşürücü Süreler

Süre konusu bu davanın en çok yanlış bilinen başlığıdır. Kanun metni ile yürürlükteki durum birbirinden farklıdır. Çünkü Anayasa Mahkemesi bazı hükümleri iptal etmiştir.

Davacı Süre Açıklama
Ana Doğumdan itibaren bir yıl Hüküm yürürlüktedir
Çocuk Süre yoktur İlgili hükümler iptal edilmiştir
Kayyım (çocuk adına) Süre yoktur Çocuk yönünden süre aranmaz
Başka erkekle soybağı varsa O bağın kalktığı tarihte başlar Önce ret davası gerekir
Haklı gecikme (ana) Sebebin kalkmasından bir ay Ana yönünden uygulanır

Özetle çocuk tarafından veya çocuk adına açılan babalık davalarında artık hak düşürücü süre bulunmamaktadır. Ana yönünden ise doğumdan itibaren bir yıllık süre aynen devam etmektedir. Yargıtay kararları bu yorumda istikrarlıdır.

Süre hak düşürücüdür. Zamanaşımı değildir. Bu nedenle hâkim kendiliğinden gözetir. Taraf ileri sürmese de uygular. Süre kesilmez ve durmaz. Süre geçmişse dava usulden reddedilir. Ananın süresi geçmiş olsa bile çocuk adına dava açılabildiği için hak tümüyle kaybolmaz.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Görev kamu düzenine ilişkindir ve kendiliğinden gözetilir.

Yetkili mahkeme ise taraflardan birinin dava anındaki veya çocuğun doğumu anındaki yerleşim yeri mahkemesidir. Gaziantep’te ikamet eden ana veya çocuk Gaziantep aile mahkemelerine başvurabilir. Taraflar yurt dışında yaşıyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri yetkilidir.

Babalık Karinesi ve Dava Süreci

Kanun ispatı kolaylaştıran bir karine öngörür. Davalının, doğumdan önceki üç yüzüncü gün ile yüz sekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunduğu ispatlanırsa babalık karine olarak kabul edilir. Bu dönem gebe kalma dönemi sayılır.

Karine dışındaki tarihler de önemsiz değildir. Fiili gebe kalma dönemine denk gelen ilişki ispatlanırsa karine yine doğar.

  1. DilekçeAna veya çocuk tarafından aile mahkemesine dava açılır.
  2. İhbarCumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbarda bulunulur.
  3. Karine300 ile 180. gün arasındaki ilişki olgusu araştırılır.
  4. Genetik İncelemeİhtaratlı davet yapılır, gerekirse zorla örnek alınır.
  5. KararSoybağı kurulur ve nüfusa tescil edilir.
Babalık davası süreci
Babalık davasında izlenen beş aşama.

Karineyi Destekleyen Deliller

  • Yazışmalar: Mesaj, e-posta ve sosyal medya yazışmaları ilişki olgusunu destekler.
  • İletişim kayıtları: Arama ve baz istasyonu kayıtları ilgili döneme ilişkin bilgi verir.
  • Konaklama kayıtları: Otel ve seyahat kayıtları birlikte bulunma olgusunu gösterir.
  • Ödemeler: Doğum masraflarının karşılanması önemli bir emaredir.
  • Tanıklar: İlişkiyi doğrudan bilen kişilerin beyanları alınır.

Karine çürütülebilir. Davalı, ilişkinin hiç yaşanmadığını veya kendisinin baba olmasının olanaksız olduğunu ispatlayabilir. Kısırlık raporu bu kapsamda değerlendirilir. Ananın aynı dönemde başka bir erkekle ilişkisi bulunduğu ve onun babalığının daha olası olduğu da ileri sürülebilir.

DNA Testi ve Zorla Örnek Alma

Genetik inceleme bugün belirleyici deliltir. Doğruluk oranı çok yüksektir. İnceleme Adli Tıp Kurumu veya yetkili laboratuvarlar aracılığıyla yapılır.

Hâkim bilirkişi raporuyla bağlı değildir. Raporu serbestçe değerlendirir. Buna karşılık genetik incelemenin güvenilirliği nedeniyle rapordan sapma uygulamada çok nadirdir.

Testten Kaçınan Davalı

Davalı incelemeye katılmak istemeyebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu durumda izlenecek yolu net biçimde belirlemiştir. Uygulanacak hüküm Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.292’dir. Bu hüküm daha sonraki ve daha özel düzenleme olarak kabul edilir.

  1. İhtaratlı DavetDavalı sonuçları açıklanarak incelemeye davet edilir.
  2. Zor Kullanma KararıDavete uyulmazsa kan ve doku alınmasına karar verilir.
  3. Bilirkişi RaporuAlınan örnek üzerinden rapor düzenlenir.
  4. HükümRapor ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Bu sıra izlenmeden sonuç çıkarılamaz. Yani sadece davalının duruşmaya gelmemesine dayanılarak babalık kabul edilemez. Mahkemenin önce ihtaratlı daveti yapması gerekir. Üçüncü kişiler de bu yükümlülüğün kapsamındadır ve tanıklıktan çekinme hakkını ileri süremezler.

Ananın Mali Hakları

Babalık davasıyla birlikte ana bazı giderleri talep edebilir. Kanun bu kalemleri açıkça sayar.

  • Doğum giderleri: Doğum nedeniyle yapılan masraflar istenebilir.
  • Geçim giderleri: Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık dönem için geçim gideri talep edilir.
  • Gebelik giderleri: Gebeliğin ve doğumun gerektirdiği diğer giderler kapsama girer.
  • Ölü doğum: Çocuk ölü doğmuş olsa bile bu giderlere hükmedilebilir.
  • İndirim: Üçüncü kişilerin veya sosyal güvenlik kurumunun ödemeleri hakkaniyete uygun olarak indirilir.

Nafaka ayrı bir başlıktır. Geçmişe yönelik nafaka istenemez. Dava tarihinden itibaren çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir. Babalık olasılığı kuvvetli görülürse yargılama sırasında tedbir nafakasına hükmedilir. Karar kesinleşince bu nafaka iştirak nafakasına dönüşür. Ayrıntı için iştirak nafakası ve tedbir nafakası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kararın Sonuçları

Alan Sonuç
Soybağı Baba ile çocuk arasında soybağı kurulur ve doğum anına kadar geriye yürür
Miras Çocuk babanın ve baba tarafı akrabalarının yasal mirasçısı olur
Nüfus Karar kesinleşince çocuk babanın hanesine nakledilir
Soyadı Çocuk babanın soyadını alır
Velayet Evlilik dışı doğan çocukta velayet anadadır
Kişisel ilişki Baba çocukla kişisel ilişki kurulmasını talep edebilir
Sosyal güvenlik Çocuk babanın sosyal güvenlik haklarından yararlanabilir

Velayet ve kişisel ilişki konularında ayrıntı için velayet davası ve çocukla kişisel ilişki kararı yazılarımız incelenebilir.

Evlilik İçinde Doğan Çocukta İki Aşamalı Yol

Çocuk evlilik içinde doğmuşsa durum farklıdır. Kanun koca lehine bir karine öngörür. Evlilik sırasında veya sona ermesinden başlayarak üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Bu karine varken doğrudan babalık davası açılamaz. Önce mevcut soybağının ortadan kalkması gerekir. Bunun yolu soybağının reddi davasıdır. Ret kararı kesinleştikten sonra babalık davası açılabilir ve süre o tarihte işlemeye başlar.

İki talebin aynı dosyada birlikte görülmesi mümkün değildir. Yargıtay tefrik yapılması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıntı için soybağının reddi davası yazımıza bakabilirsiniz. Evliliğin sona ermesinden sonraki bekleme süresi için iddet müddetinin kaldırılması yazımız incelenebilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • İhbarı atlamayın: Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar yapılmadan verilen karar bozulmaktadır.
  • Süreyi doğru hesaplayın: Ananın bir yıllık süresi doğumdan başlar. Çocuk yönünden süre aranmaz.
  • Kayyım atamasını isteyin: Ana ile çocuğun menfaati çatışıyorsa sulh hukuk mahkemesinden kayyım atanması istenmelidir.
  • Karine dönemini belirleyin: Doğumdan önceki üç yüzüncü ve yüz sekseninci günler hesaplanarak ilişki olgusu bu döneme oturtulmalıdır.
  • İhtaratlı daveti takip edin: Genetik incelemeden kaçınma hâlinde önce ihtaratlı davet yapılması gerekir.
  • Mali talepleri birlikte isteyin: Doğum ve geçim giderleri ile nafaka talepleri dava dilekçesinde yer almalıdır.
  • Tanıma yolunu değerlendirin: Baba soybağı kurmak istiyorsa dava açamaz. Tanıma yoluna başvurması gerekir.

Benzer Davalardan Farkı

Babalık davası ile nüfus kaydının düzeltilmesi davası farklıdır. Babalık davası soybağı kurar. Kayıt düzeltme davası ise var olan kaydı gerçeğe uygun hâle getirir.

Dava Konusu Görevli Mahkeme
Babalık davası Baba ile çocuk arasında soybağı kurulması Aile mahkemesi
Soybağının reddi Kocanın babalık karinesini çürütmesi Aile mahkemesi
Anneliğin tespiti Kütükteki anne kaydının düzeltilmesi Asliye hukuk
Tanıma Babanın iradesiyle soybağı kurulması Nüfus müdürlüğü, noter veya mahkeme
Yaş tashihi Doğum tarihinin düzeltilmesi Asliye hukuk

Kütükteki anne kaydına ilişkin uyuşmazlıklar için anneliğin tespiti ve nüfus kaydının düzeltilmesi davası yazımıza bakabilirsiniz. Doğum tarihine ilişkin düzeltmeler ise yaş tashihi davası konusudur.

Sık Sorulan Sorular

Babalık davası nedir?
Evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasında soybağı kurulmasını sağlayan davadır. Hukuk dilinde babalığın hükmen tespiti denir. Hüküm kurucu değil tespit edicidir ve sonuçları doğum anına kadar geriye yürür.
Babalık davasını kimler açabilir?
Dava hakkı yalnızca ana ve çocuğa aittir. İkisi davayı ayrı ayrı veya birlikte açabilir. Çocuk küçükse dava kayyım eliyle açılır.
Baba babalık davası açabilir mi?
Hayır. Baba dava açamaz. Çocuğuyla soybağı kurmak isteyen erkeğin başvurması gereken yol tanımadır. Tanıma nüfus müdürlüğünde, noterde veya mahkemede yapılabilir.
Babalık davasında hak düşürücü süre ne kadardır?
Ana yönünden doğumdan itibaren bir yıllık hak düşürücü süre işler. Çocuk tarafından veya çocuk adına açılan davalarda ise süre bulunmamaktadır. Çocuğa ilişkin süre hükümleri Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.
Annenin bir yıllık süresi geçtiyse ne olur?
Ananın kendi talepleri yönünden dava usulden reddedilir. Buna karşılık çocuk adına kayyım eliyle dava açılabilir. Çocuk yönünden süre aranmadığı için soybağı kurulması imkânı ortadan kalkmaz.
Babalık davası hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetkili mahkeme taraflardan birinin dava anındaki veya çocuğun doğumu anındaki yerleşim yeri mahkemesidir. Gaziantep’te ikamet edenler Gaziantep aile mahkemelerine başvurur.
Babalık karinesi nasıl işler?
Davalının, doğumdan önceki üç yüzüncü gün ile yüz sekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunduğu ispatlanırsa babalık karine olarak kabul edilir. Bu dönem gebe kalma dönemi sayılır. Fiili gebe kalma dönemine denk gelen ilişki de karine doğurur.
DNA testinden kaçınan davalı hakkında ne yapılır?
Önce sonuçları açıklanarak ihtaratlı davet yapılır. Davete uyulmazsa kan ve doku alınmasına karar verilebilir. Bu sıra izlenmeden sadece gelmemiş olmaya dayanılarak babalık kabul edilemez.
Özel laboratuvarda yaptırılan DNA testi geçerli mi?
Özel rapor mahkemeye sunulabilir ancak tek başına yeterli sayılmaz. Mahkeme genellikle Adli Tıp Kurumu veya yetkili bir kurum aracılığıyla yeniden inceleme yaptırır. Örneklerin alınma usulü denetlenebilir olmalıdır.
Baba ölmüşse dava açılabilir mi?
Evet. Dava babanın mirasçılarına karşı açılır. Mirasçı bulunmuyorsa Hazine davalı olarak gösterilir.
Anne doğum giderlerini babadan talep edebilir mi?
Evet. Doğum giderleri, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri ile gebeliğin gerektirdiği diğer giderler istenebilir. Çocuk ölü doğmuş olsa bile bu giderlere hükmedilebilir.
Çocuk evlilik içinde doğmuşsa babalık davası açılabilir mi?
Doğrudan açılamaz. Önce kocanın babalık karinesinin çürütülmesi gerekir. Bunun yolu soybağının reddi davasıdır. Ret kararı kesinleştikten sonra babalık davası açılabilir.
Evlilik dışı doğan çocuğun miras hakkı var mıdır?
Babalık hükmü kesinleştikten sonra çocuk babanın yasal mirasçısı olur. Soybağı doğum anından itibaren geçerli sayıldığı için miras hakkı da bu tarihe bağlanır.
Babalık davası sonucunda çocuğun soyadı değişir mi?
Evet. Karar kesinleşince çocuk babanın hanesine nakledilir ve babanın soyadını alır. Tescil işlemi nüfus müdürlüğü tarafından yapılır.

Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Soybağı Hukuku

Babalık davasında usul kuralları sonucu doğrudan etkiler. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmesi, kayyım atanması ve karine döneminin doğru belirlenmesi belirleyicidir. Kahraman Hukuk Bürosu babalık davası ve soybağı uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

GaziantepAile Mahkemesinde Dava Takibi
TMK m.301Dava Hakkı Ana ve Çocuğa Aittir
300-180 GünBabalık Karinesi Dönemi
Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

Babalık Davası İçin Destek Alın

Süre hesabı, ihbar işlemleri, genetik inceleme ve nafaka talepleri için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Aile Hukuku Avukatı


Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir