Babalık Davası (Babalığın Hükmen Tespiti)
Hızlı BilgiBabalık Davası (Babalığın Hükmen Tespiti) — Kahraman Hukuk Bürosu
Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasında soybağı kurulmasını sağlar. Dayanak TMK m.301 ve devamı hükümlerdir. Davayı yalnızca ana ve çocuk açabilir. Baba dava açamaz, tanıma yoluna başvurur. Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Ana için doğumdan itibaren bir yıllık hak düşürücü süre işler. Çocuk yönünden süre aranmaz. Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar zorunludur. İspatta babalık karinesi ve genetik inceleme esas alınır. Hüküm doğum anına kadar geriye yürür.
Yazının İçeriği
- 1.Babalık Davası Nedir?
- 2.Davayı Kimler Açabilir?
- 3.Hak Düşürücü Süreler
- 4.Görevli ve Yetkili Mahkeme
- 5.Babalık Karinesi ve Dava Süreci
- 6.DNA Testi ve Zorla Örnek Alma
- 7.Ananın Mali Hakları
- 8.Kararın Sonuçları
- 9.Evlilik İçinde Doğan Çocukta İki Aşamalı Yol
- 10.Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 11.Benzer Davalardan Farkı
- 12.Sık Sorulan Sorular
Babalık Davası Nedir?
Babalık davası, evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasında soybağı kurulmasını sağlayan davadır. Hukuk dilinde babalığın hükmen tespiti denir. Dayanak Türk Medeni Kanunu m.301 ve devamı hükümlerdir.
Soybağı dört yolla kurulur. Doğum, evlilik, tanıma ve hâkim hükmü. Baba çocuğu gönüllü olarak tanımazsa geriye tek yol kalır. O da babalık davasıdır.
Hüküm kurucu değil tespit edicidir. Yani mahkeme yeni bir bağ yaratmaz. Var olan biyolojik gerçeği hukuken tanır. Bu nedenle sonuçları çocuğun doğum anına kadar geriye yürür.
Dayanak
TMK m.301 ile m.304 arasındaki hükümler.
Görevli Mahkeme
Aile mahkemesi görevlidir.
Davacı
Yalnızca ana ve çocuk dava açabilir.
Etki
Soybağı doğum anından itibaren geçerli olur.
Davayı Kimler Açabilir?
Dava hakkı sınırlıdır. Kanun bu hakkı yalnızca ana ve çocuğa tanır. İkisi davayı ayrı ayrı ya da birlikte açabilir.
Baba dava açamaz. Bu kural uygulamada çok soru doğurur. Çocuğuyla soybağı kurmak isteyen erkeğin yolu babalık davası değildir. Onun başvurması gereken kurum tanımadır. Tanıma nüfus müdürlüğünde, mahkemede veya noterde yapılabilir.
| Konum | Kimler Yer Alır |
|---|---|
| Davacı | Ana ve çocuk. Çocuk küçükse kayyım eliyle dava açılır |
| Davalı | Baba. Baba ölmüşse mirasçıları |
| Mirasçı yoksa | Hazine davalı olarak gösterilir |
| İhbar edilecekler | Cumhuriyet savcısı ve Hazine |
| Karşılıklı ihbar | Ana dava açmışsa kayyıma, kayyım açmışsa anaya |
İhbar yükümlülüğü ihmal edilmemelidir. Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar yapılmadan verilen karar bozulur. İhbar edilen makamlar taraf olmaz. İsterlerse davaya katılabilirler.
Kayyım Atanması
Ana ile çocuğun menfaati çatışabilir. Böyle hâllerde çocuğa kayyım atanır. Atama sulh hukuk mahkemesinden istenir. Kayyımsız açılan dosyada taraf teşkili eksik kalır.
Hak Düşürücü Süreler
Süre konusu bu davanın en çok yanlış bilinen başlığıdır. Kanun metni ile yürürlükteki durum birbirinden farklıdır. Çünkü Anayasa Mahkemesi bazı hükümleri iptal etmiştir.
| Davacı | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Ana | Doğumdan itibaren bir yıl | Hüküm yürürlüktedir |
| Çocuk | Süre yoktur | İlgili hükümler iptal edilmiştir |
| Kayyım (çocuk adına) | Süre yoktur | Çocuk yönünden süre aranmaz |
| Başka erkekle soybağı varsa | O bağın kalktığı tarihte başlar | Önce ret davası gerekir |
| Haklı gecikme (ana) | Sebebin kalkmasından bir ay | Ana yönünden uygulanır |
Özetle çocuk tarafından veya çocuk adına açılan babalık davalarında artık hak düşürücü süre bulunmamaktadır. Ana yönünden ise doğumdan itibaren bir yıllık süre aynen devam etmektedir. Yargıtay kararları bu yorumda istikrarlıdır.
Süre hak düşürücüdür. Zamanaşımı değildir. Bu nedenle hâkim kendiliğinden gözetir. Taraf ileri sürmese de uygular. Süre kesilmez ve durmaz. Süre geçmişse dava usulden reddedilir. Ananın süresi geçmiş olsa bile çocuk adına dava açılabildiği için hak tümüyle kaybolmaz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Görev kamu düzenine ilişkindir ve kendiliğinden gözetilir.
Yetkili mahkeme ise taraflardan birinin dava anındaki veya çocuğun doğumu anındaki yerleşim yeri mahkemesidir. Gaziantep’te ikamet eden ana veya çocuk Gaziantep aile mahkemelerine başvurabilir. Taraflar yurt dışında yaşıyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri yetkilidir.
Babalık Karinesi ve Dava Süreci
Kanun ispatı kolaylaştıran bir karine öngörür. Davalının, doğumdan önceki üç yüzüncü gün ile yüz sekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunduğu ispatlanırsa babalık karine olarak kabul edilir. Bu dönem gebe kalma dönemi sayılır.
Karine dışındaki tarihler de önemsiz değildir. Fiili gebe kalma dönemine denk gelen ilişki ispatlanırsa karine yine doğar.
- DilekçeAna veya çocuk tarafından aile mahkemesine dava açılır.
- İhbarCumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbarda bulunulur.
- Karine300 ile 180. gün arasındaki ilişki olgusu araştırılır.
- Genetik İncelemeİhtaratlı davet yapılır, gerekirse zorla örnek alınır.
- KararSoybağı kurulur ve nüfusa tescil edilir.

Karineyi Destekleyen Deliller
- Yazışmalar: Mesaj, e-posta ve sosyal medya yazışmaları ilişki olgusunu destekler.
- İletişim kayıtları: Arama ve baz istasyonu kayıtları ilgili döneme ilişkin bilgi verir.
- Konaklama kayıtları: Otel ve seyahat kayıtları birlikte bulunma olgusunu gösterir.
- Ödemeler: Doğum masraflarının karşılanması önemli bir emaredir.
- Tanıklar: İlişkiyi doğrudan bilen kişilerin beyanları alınır.
Karine çürütülebilir. Davalı, ilişkinin hiç yaşanmadığını veya kendisinin baba olmasının olanaksız olduğunu ispatlayabilir. Kısırlık raporu bu kapsamda değerlendirilir. Ananın aynı dönemde başka bir erkekle ilişkisi bulunduğu ve onun babalığının daha olası olduğu da ileri sürülebilir.
DNA Testi ve Zorla Örnek Alma
Genetik inceleme bugün belirleyici deliltir. Doğruluk oranı çok yüksektir. İnceleme Adli Tıp Kurumu veya yetkili laboratuvarlar aracılığıyla yapılır.
Hâkim bilirkişi raporuyla bağlı değildir. Raporu serbestçe değerlendirir. Buna karşılık genetik incelemenin güvenilirliği nedeniyle rapordan sapma uygulamada çok nadirdir.
Testten Kaçınan Davalı
Davalı incelemeye katılmak istemeyebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu durumda izlenecek yolu net biçimde belirlemiştir. Uygulanacak hüküm Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.292’dir. Bu hüküm daha sonraki ve daha özel düzenleme olarak kabul edilir.
- İhtaratlı DavetDavalı sonuçları açıklanarak incelemeye davet edilir.
- Zor Kullanma KararıDavete uyulmazsa kan ve doku alınmasına karar verilir.
- Bilirkişi RaporuAlınan örnek üzerinden rapor düzenlenir.
- HükümRapor ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.
Bu sıra izlenmeden sonuç çıkarılamaz. Yani sadece davalının duruşmaya gelmemesine dayanılarak babalık kabul edilemez. Mahkemenin önce ihtaratlı daveti yapması gerekir. Üçüncü kişiler de bu yükümlülüğün kapsamındadır ve tanıklıktan çekinme hakkını ileri süremezler.
Ananın Mali Hakları
Babalık davasıyla birlikte ana bazı giderleri talep edebilir. Kanun bu kalemleri açıkça sayar.
- Doğum giderleri: Doğum nedeniyle yapılan masraflar istenebilir.
- Geçim giderleri: Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık dönem için geçim gideri talep edilir.
- Gebelik giderleri: Gebeliğin ve doğumun gerektirdiği diğer giderler kapsama girer.
- Ölü doğum: Çocuk ölü doğmuş olsa bile bu giderlere hükmedilebilir.
- İndirim: Üçüncü kişilerin veya sosyal güvenlik kurumunun ödemeleri hakkaniyete uygun olarak indirilir.
Nafaka ayrı bir başlıktır. Geçmişe yönelik nafaka istenemez. Dava tarihinden itibaren çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir. Babalık olasılığı kuvvetli görülürse yargılama sırasında tedbir nafakasına hükmedilir. Karar kesinleşince bu nafaka iştirak nafakasına dönüşür. Ayrıntı için iştirak nafakası ve tedbir nafakası yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kararın Sonuçları
| Alan | Sonuç |
|---|---|
| Soybağı | Baba ile çocuk arasında soybağı kurulur ve doğum anına kadar geriye yürür |
| Miras | Çocuk babanın ve baba tarafı akrabalarının yasal mirasçısı olur |
| Nüfus | Karar kesinleşince çocuk babanın hanesine nakledilir |
| Soyadı | Çocuk babanın soyadını alır |
| Velayet | Evlilik dışı doğan çocukta velayet anadadır |
| Kişisel ilişki | Baba çocukla kişisel ilişki kurulmasını talep edebilir |
| Sosyal güvenlik | Çocuk babanın sosyal güvenlik haklarından yararlanabilir |
Velayet ve kişisel ilişki konularında ayrıntı için velayet davası ve çocukla kişisel ilişki kararı yazılarımız incelenebilir.
Evlilik İçinde Doğan Çocukta İki Aşamalı Yol
Çocuk evlilik içinde doğmuşsa durum farklıdır. Kanun koca lehine bir karine öngörür. Evlilik sırasında veya sona ermesinden başlayarak üç yüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.
Bu karine varken doğrudan babalık davası açılamaz. Önce mevcut soybağının ortadan kalkması gerekir. Bunun yolu soybağının reddi davasıdır. Ret kararı kesinleştikten sonra babalık davası açılabilir ve süre o tarihte işlemeye başlar.
İki talebin aynı dosyada birlikte görülmesi mümkün değildir. Yargıtay tefrik yapılması gerektiğini belirtmiştir. Ayrıntı için soybağının reddi davası yazımıza bakabilirsiniz. Evliliğin sona ermesinden sonraki bekleme süresi için iddet müddetinin kaldırılması yazımız incelenebilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- İhbarı atlamayın: Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar yapılmadan verilen karar bozulmaktadır.
- Süreyi doğru hesaplayın: Ananın bir yıllık süresi doğumdan başlar. Çocuk yönünden süre aranmaz.
- Kayyım atamasını isteyin: Ana ile çocuğun menfaati çatışıyorsa sulh hukuk mahkemesinden kayyım atanması istenmelidir.
- Karine dönemini belirleyin: Doğumdan önceki üç yüzüncü ve yüz sekseninci günler hesaplanarak ilişki olgusu bu döneme oturtulmalıdır.
- İhtaratlı daveti takip edin: Genetik incelemeden kaçınma hâlinde önce ihtaratlı davet yapılması gerekir.
- Mali talepleri birlikte isteyin: Doğum ve geçim giderleri ile nafaka talepleri dava dilekçesinde yer almalıdır.
- Tanıma yolunu değerlendirin: Baba soybağı kurmak istiyorsa dava açamaz. Tanıma yoluna başvurması gerekir.
Benzer Davalardan Farkı
Babalık davası ile nüfus kaydının düzeltilmesi davası farklıdır. Babalık davası soybağı kurar. Kayıt düzeltme davası ise var olan kaydı gerçeğe uygun hâle getirir.
| Dava | Konusu | Görevli Mahkeme |
|---|---|---|
| Babalık davası | Baba ile çocuk arasında soybağı kurulması | Aile mahkemesi |
| Soybağının reddi | Kocanın babalık karinesini çürütmesi | Aile mahkemesi |
| Anneliğin tespiti | Kütükteki anne kaydının düzeltilmesi | Asliye hukuk |
| Tanıma | Babanın iradesiyle soybağı kurulması | Nüfus müdürlüğü, noter veya mahkeme |
| Yaş tashihi | Doğum tarihinin düzeltilmesi | Asliye hukuk |
Kütükteki anne kaydına ilişkin uyuşmazlıklar için anneliğin tespiti ve nüfus kaydının düzeltilmesi davası yazımıza bakabilirsiniz. Doğum tarihine ilişkin düzeltmeler ise yaş tashihi davası konusudur.
Sık Sorulan Sorular
Babalık davası nedir?
Babalık davasını kimler açabilir?
Baba babalık davası açabilir mi?
Babalık davasında hak düşürücü süre ne kadardır?
Annenin bir yıllık süresi geçtiyse ne olur?
Babalık davası hangi mahkemede açılır?
Babalık karinesi nasıl işler?
DNA testinden kaçınan davalı hakkında ne yapılır?
Özel laboratuvarda yaptırılan DNA testi geçerli mi?
Baba ölmüşse dava açılabilir mi?
Anne doğum giderlerini babadan talep edebilir mi?
Çocuk evlilik içinde doğmuşsa babalık davası açılabilir mi?
Evlilik dışı doğan çocuğun miras hakkı var mıdır?
Babalık davası sonucunda çocuğun soyadı değişir mi?
Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Soybağı Hukuku
Babalık davasında usul kuralları sonucu doğrudan etkiler. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmesi, kayyım atanması ve karine döneminin doğru belirlenmesi belirleyicidir. Kahraman Hukuk Bürosu babalık davası ve soybağı uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Babalık Davası İçin Destek Alın
Süre hesabı, ihbar işlemleri, genetik inceleme ve nafaka talepleri için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Aile Hukuku Avukatı