Aile Hukuku
İştirak Nafakası, Şartları ve Diğer Özellikleri

İştirak Nafakası — Kahraman Hukuk Bürosu

İştirak nafakası; boşanma sonrasında velayet kendisine verilmeyen tarafın, ortak çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine malî gücü oranında katılmasını sağlayan nafakadır (TMK m.182, m.327 vd.). Kusurdan bağımsızdır, çocuk ergin oluncaya kadar devam eder ve eğitim sürüyorsa erginlikten sonra yardım nafakası olarak istenebilir. Davalar Gaziantep Aile Mahkemesinde görülür.

İştirak Nafakası Nedir?

Anne ve babanın çocuğa bakma yükümlülüğü boşanmayla sona ermez. Boşanma kararıyla velayet bir tarafa bırakıldığında, diğer taraf çocuğun giderlerine katılmakla yükümlüdür. Bu katılımın parasal karşılığı iştirak nafakasıdır. Nafaka çocuğun hakkıdır; velayet sahibi ebeveyn nafakayı çocuk adına alır ve çocuğun giderleri için kullanır. Velayete ilişkin ayrıntılar için velayet davası yazımızı inceleyebilirsiniz.

İştirak Nafakasının Özellikleri

Kusurdan Bağımsız

Boşanmada ağır kusurlu olan taraf dahi çocuğu için iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür; kusur nafakayı etkilemez.

Talep Aranmaz

Hâkim, çocuğun giderlerine katılma payına talep olmasa da kendiliğinden hükmeder; nafaka çocuğun korunmasına ilişkindir.

Malî Güç Oranında

Nafaka; ana ve babanın malî gücü ile çocuğun ihtiyaçlarına göre belirlenir, koşullar değiştikçe uyarlanır.

Vazgeçilemez

Velayet sahibi ebeveynin nafakadan feragati çocuğu bağlamaz; ihtiyaç sürdükçe nafaka yeniden istenebilir.

İştirak Nafakası Kaç Yaşına Kadar Ödenir?

İştirak nafakası kural olarak çocuk ergin oluncaya (18 yaşını dolduruncaya, evlenme veya mahkeme kararıyla ergin kılınıncaya) kadar devam eder. Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328/2). Ergin olan çocuk bu dönemde nafakayı kendi adına yardım nafakası olarak talep eder.

Erginlikle birlikte iştirak nafakası kendiliğinden sona erer. Üniversite eğitimi süren çocuk için nafakanın devamı, çocuğun bizzat açacağı yardım nafakası davasıyla sağlanır; velayet sahibi ebeveynin bu dönemde çocuk adına dava açma yetkisi yoktur.

İştirak Nafakası Miktarı Neye Göre Belirlenir?

Kanun sabit bir tutar öngörmez. Mahkeme; çocuğun yaşını, eğitim düzeyini, sağlık ve bakım giderlerini, velayet sahibinin katkısını ve nafaka yükümlüsünün gelirini birlikte değerlendirir. Yaş büyüdükçe eğitim ve sosyal giderler arttığından nafaka ihtiyacı da artar; bu nedenle ileriki yıllar için artış oranı (örneğin ÜFE) belirlenmesi talep edilebilir. Ölçütlerin tamamı için nafaka miktarı nasıl belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.

İştirak Nafakası Süreci

  1. Boşanma Davasında HükümVelayet düzenlemesiyle birlikte mahkeme, iştirak nafakasına kendiliğinden hükmeder; taraflar miktara ilişkin taleplerini bildirir.
  2. Sonradan Dava AçılmasıBoşanma hükmünde nafaka belirlenmemişse veya koşullar değişmişse, velayet sahibi ebeveyn çocuk adına iştirak nafakası davası açabilir.
  3. Artırım ve Azaltımİhtiyaçların artması veya gelirin değişmesi hâlinde nafaka artırım davası ya da azaltma davası açılabilir.
  4. TahsilÖdenmeyen iştirak nafakası icra takibine konur; nafaka alacağı imtiyazlıdır ve maaş haczinde öncelik taşır.
  5. ŞikayetTakibe rağmen ödeme yapılmazsa nafaka ödememe nedeniyle icra ceza mahkemesinden tazyik hapsi istenebilir.

İştirak Nafakasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Giderleri belgeleyin: Okul, kurs, servis, sağlık ve beslenme giderlerinin belgelenmesi, miktarın çocuğun gerçek ihtiyacına göre belirlenmesini sağlar.
  • Artış oranı isteyin: Hükümde yıllık artış oranı belirlenmesi, her yıl yeniden dava açma zorunluluğunu ortadan kaldırır.
  • Erginlik sonrasını planlayın: Eğitimi süren çocuk için yardım nafakası davasının bizzat çocuk tarafından açılması gerekir.
  • Nafakanın amacına uygun kullanımı: Nafaka çocuğun giderleri için alınır; velayet sahibinin kişisel harcamalarına özgülenemez.

Sık Sorulan Sorular

İştirak nafakası kimin hakkıdır?
İştirak nafakası çocuğun hakkıdır. Velayet kendisine bırakılan ebeveyn, nafakayı çocuk adına talep eder ve çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderleri için kullanır. Bu nedenle velayet sahibinin nafakadan feragati çocuğu bağlamaz; ihtiyaç sürdükçe nafaka yeniden istenebilir.
İştirak nafakası ne zaman sona erer?
İştirak nafakası, çocuğun ergin olmasıyla (18 yaşın doldurulması, evlenme veya mahkeme kararıyla erginlik) kendiliğinden sona erer. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa, erginlikten sonra nafaka çocuğun açacağı yardım nafakası davası yoluyla eğitim süresince devam ettirilebilir.
Boşanmada kusurlu olan taraf iştirak nafakası öder mi?
Evet. İştirak nafakası kusurdan tamamen bağımsızdır. Velayet kendisine verilmeyen taraf; boşanmada kusurlu olsun ya da olmasın, malî gücü oranında çocuğun giderlerine katılmak zorundadır.
İşsiz baba iştirak nafakası öder mi?
Çalışmama, nafaka yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz. Mahkeme; yükümlünün çalışma kapasitesini, yaşam düzeyini ve malvarlığını değerlendirerek hakkaniyete uygun bir miktara hükmeder. Gelirin gerçekten bulunmadığı hâllerde miktar düşük belirlenebilir; koşullar değişince artırım istenebilir.
Anne çalışıyorsa babadan iştirak nafakası istenebilir mi?
Evet. Velayet sahibi ebeveynin gelir sahibi olması, diğer ebeveynin katılım yükümlülüğünü kaldırmaz. Her iki ebeveyn de malî gücü oranında çocuğun giderlerine katılır; nafaka miktarı bu denge gözetilerek belirlenir.
İştirak nafakası nasıl artırılır?
Çocuğun yaşının ve eğitim giderlerinin artması ya da yükümlünün gelirindeki iyileşme hâlinde, velayet sahibi ebeveyn çocuk adına nafaka artırım davası açabilir. Hükümde yıllık artış oranı (örneğin ÜFE) belirlenmişse nafaka her yıl kendiliğinden güncellenir.
18 yaşını dolduran üniversite öğrencisi nafaka alabilir mi?
Evet; ancak iştirak nafakası olarak değil, yardım nafakası olarak. Ergin olan ve eğitimi devam eden çocuk, ana ve babasına karşı yardım nafakası davasını bizzat açar. Mahkeme; eğitimin niteliği, çocuğun ihtiyacı ve ebeveynin malî gücüne göre karar verir.

Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Boşanma Hukuku

İştirak nafakası, çocuğun üstün yararının parasal güvencesidir; miktarın doğru belirlenmesi ve güncel tutulması düzenli takip gerektirir. Kahraman Hukuk Bürosu; iştirak nafakası, artırım ve tahsil süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz; Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

GaziantepAile Mahkemesinde Dava Takibi
Çocuğun HakkıKusurdan Bağımsız Nafaka
Erginlik SonrasıYardım Nafakasına Geçiş
Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

İştirak Nafakası İçin Hukuki Destek Alın

Çocuğunuzun giderlerine uygun nafakanın belirlenmesi, artırılması veya tahsili için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Boşanma Avukatı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir