Aile Hukuku
Yoksulluk Nafakası, Şartları ve Diğer Özellikleri

Yoksulluk Nafakası — Kahraman Hukuk Bürosu

Yoksulluk nafakası; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan TMK m.175 uyarınca geçimi için süresiz olarak isteyebileceği nafakadır. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Talep, boşanma davası içinde veya kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı dava ile Gaziantep Aile Mahkemesinde ileri sürülebilir.

Yoksulluk Nafakası Nedir?

Yoksulluk nafakası, evliliğin sona ermesiyle ekonomik güvencesini yitirecek eşi koruyan bir nafaka türüdür. Buradaki yoksulluk; yeme, giyinme, barınma, sağlık ve ulaşım gibi zorunlu ihtiyaçları karşılayacak düzeyde gelirden yoksun kalma anlamına gelir. Nafaka cinsiyete bağlı değildir; koşulları sağlayan kadın veya erkek eş talep edebilir.

Yoksulluk Nafakasının Şartları Nelerdir?

Boşanma Kararı

Yoksulluk nafakası ancak boşanmayla birlikte veya boşanma kesinleştikten sonra istenebilir; evlilik devam ederken bu nafaka söz konusu olmaz.

Yoksulluğa Düşme

Talep eden eş, boşanma yüzünden zorunlu ihtiyaçlarını karşılayamayacak duruma düşecek olmalıdır.

Kusur Dengesi

Talep eden eşin kusuru, diğer eşten daha ağır olmamalıdır. Eşit kusur veya daha az kusur nafakaya engel değildir; ağır kusur talebi düşürür.

Açık Talep

Hâkim kendiliğinden yoksulluk nafakasına hükmedemez; talep dilekçede açıkça yer almalı ve aylık miktar belirtilmelidir.

Yoksulluk nafakasında yükümlünün kusurlu olması aranmaz. Kusursuz eş dahi, diğer koşullar gerçekleşmişse yoksulluğa düşecek eşe nafaka ödemekle yükümlü tutulabilir; yükümlünün malî gücü yalnızca miktarın belirlenmesinde dikkate alınır.

Yoksulluk Nafakası Ne Kadar Süre Ödenir?

TMK m.175 uyarınca yoksulluk nafakası süresiz olarak istenebilir. Süresizlik, nafakanın sonsuza kadar ödeneceği anlamına gelmez; kanunda sayılan hâllerin gerçekleşmesiyle nafaka kendiliğinden veya mahkeme kararıyla sona erer. Nafaka, toptan ödeme biçiminde de kararlaştırılabilir; bu hâlde irat biçiminde ödemedeki kaldırma sebepleri uygulanmaz.

Yoksulluk Nafakası Hangi Hâllerde Kesilir?

Sona Erme Sebebi Nasıl Sona Erer
Nafaka alacaklısının evlenmesi Kendiliğinden sona erer
Taraflardan birinin ölümü Kendiliğinden sona erer
Evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi birlikte yaşama Mahkeme kararıyla kaldırılır
Yoksulluğun ortadan kalkması (düzenli ve yeterli gelir) Mahkeme kararıyla kaldırılır
Haysiyetsiz hayat sürme Mahkeme kararıyla kaldırılır

Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için nafaka yükümlüsünün dava açması gerekir. Malî durumun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde her iki taraf da nafakanın artırılması ya da azaltılması davası açabilir.

Yoksulluk Nafakası Talebinde İzlenecek Adımlar

  1. Talebin Dilekçede BelirtilmesiYoksulluk nafakası, boşanma dava veya cevap dilekçesinde aylık miktar belirtilerek açıkça istenir.
  2. Yoksulluk Olgusunun İspatıGelir yokluğu ya da gelirin zorunlu giderleri karşılamadığı; SGK kayıtları, kira sözleşmesi ve gider belgeleriyle ortaya konulur.
  3. Kusur DeğerlendirmesiMahkeme, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur oranlarını delillere göre belirler; ağır kusur talebi düşürür.
  4. Miktarın TakdiriEkonomik ve sosyal durum araştırması sonuçlarına göre hakkaniyete uygun miktara hükmedilir; yıllık artış oranı belirlenmesi istenebilir.
  5. TahsilÖdenmeyen nafaka için icra takibi başlatılır; takibe rağmen ödenmezse tazyik hapsi şikayeti yoluna gidilir.

Yoksulluk Nafakasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • 1 yıllık süreyi kaçırmayın: Boşanma davasında istenmeyen yoksulluk nafakası, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı dava ile istenebilir (TMK m.178); süre geçerse hak düşer.
  • Feragat beyanına dikkat edin: Anlaşmalı boşanma protokolünde nafakadan feragat eden eş, sonradan yoksulluğa düşse dahi kural olarak yeniden nafaka isteyemez.
  • Asgari ücretle çalışma: Yargı uygulamasında asgari ücret düzeyindeki gelir, tek başına yoksulluğu her zaman ortadan kaldırmaz; miktarın takdirinde dikkate alınır.
  • Delil toplayın: Nafakanın kaldırılması davalarında birlikte yaşama ve gelir iddiaları somut delillerle ispatlanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Yoksulluk nafakası süresiz mi ödenir?
TMK m.175 uyarınca yoksulluk nafakası süresiz olarak istenebilir. Ancak nafaka; alacaklının evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden, alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde mahkeme kararıyla sona erer.
Yoksulluk nafakasını kimler talep edebilir?
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve boşanmaya yol açan olaylarda kusuru diğer taraftan daha ağır olmayan eş talep edebilir. Nafaka cinsiyetten bağımsızdır; koşulları sağlayan erkek eş de yoksulluk nafakası isteyebilir.
Ağır kusurlu eş yoksulluk nafakası alabilir mi?
Hayır. Boşanmaya sebep olan olaylarda kusuru diğer eşten daha ağır olan taraf yoksulluk nafakası talep edemez. Eşit kusur hâlinde ise nafaka talebi mümkündür. Bu nedenle boşanma davasındaki kusur belirlemesi, nafakanın kaderini doğrudan etkiler.
Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?
Eşin çalışması tek başına nafakaya engel değildir. Belirleyici olan; gelirin düzenli olması ve kişiyi yoksulluktan kurtaracak düzeyde bulunmasıdır. Yargı uygulamasında asgari ücret düzeyindeki gelir her durumda nafakayı ortadan kaldırmamakta, ancak nafaka miktarının belirlenmesinde gözetilmektedir.
Boşandıktan sonra yoksulluk nafakası istenebilir mi?
Evet. Boşanma davasında talep edilmemişse, yoksulluk nafakası boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir dava ile istenebilir. Bu süre hak düşürücüdür; 1 yıl geçtikten sonra açılan dava süre yönünden reddedilir.
Yoksulluk nafakası nasıl kaldırılır?
Nafaka yükümlüsü; alacaklının evlenmeden birlikte yaşadığını, yoksulluğunun ortadan kalktığını veya haysiyetsiz hayat sürdüğünü ileri sürerek nafakanın kaldırılması davası açabilir. İddiaların tanık, sosyal medya kayıtları, SGK ve adres kayıtları gibi delillerle ispatı gerekir.
Yoksulluk nafakası miktarı neye göre belirlenir?
Mahkeme; tarafların ekonomik ve sosyal durumu, nafaka isteyenin zorunlu giderleri ve yükümlünün ödeme gücünü hakkaniyet ölçüsünde değerlendirir. Kanunda alt veya üst sınır yoktur; miktar her somut olaya göre takdir edilir ve koşullar değiştikçe uyarlanabilir.

Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Boşanma Hukuku

Yoksulluk nafakası davaları; kusur belirlemesi, yoksulluk olgusunun ispatı ve kaldırma sebeplerinin takibiyle şekillenir. Kahraman Hukuk Bürosu; yoksulluk nafakası talepleri, nafakanın kaldırılması ve uyarlanması davalarında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz; Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

GaziantepAile Mahkemesinde Dava Takibi
TMK m.175Süresiz Nafaka Rejimi
1 YılHak Düşürücü Dava Süresi
Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

Yoksulluk Nafakası İçin Hukuki Destek Alın

Yoksulluk nafakası talebinizin ya da aleyhinize açılan nafaka davasının doğru yürütülmesi için iletişime geçebilirsiniz. 1 yıllık süre kaçırılmamalıdır.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Boşanma Avukatı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir