Ecrimisil Davası: Haksız İşgal Tazminatı ve Hesaplama
Ecrimisil Davası Nedir? — Kahraman Hukuk Bürosu
Ecrimisil davası, taşınmazı izinsiz kullanan kötüniyetli kişiden haksız işgal tazminatı istenmesi için açılan davadır. Dayanak TMK m.993-995’tir. Tazminat en az emsal kira değeri kadardır ve dava tarihinden geriye 5 yıl için istenir. Paydaşlar arasında önce intifadan men ihtarnamesi gerekir. Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Yazının İçeriği
- 1.Ecrimisil Nedir?
- 2.Ecrimisil Davasının Kanuni Dayanağı
- 3.Ecrimisil Davası Hangi Durumlarda Açılır?
- 4.Ecrimisil Davasının Şartları
- 5.Paydaşlar ve Mirasçılar Arasında Ecrimisil
- 6.Ecrimisil Zamanaşımı
- 7.Ecrimisil Nasıl Hesaplanır?
- 8.Görevli ve Yetkili Mahkeme, Harç ve Arabuluculuk
- 9.Ecrimisil, Elatmanın Önlenmesi ve Kal Davası Birlikte Açılabilir mi?
- 10.Ecrimisil Davası Ne Kadar Sürer?
- 11.Ecrimisil Ödenmezse Ne Olur?
- 12.Hazine ve Belediye Taşınmazlarında İdari Ecrimisil
- 13.Ecrimisil Davasında İstinaf ve Yargıtay
- 14.Ecrimisil Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 15.Sık Sorulan Sorular
Ecrimisil davası, bir taşınmazı hak sahibinin izni olmadan kullanan kötüniyetli zilyetten bu kullanım karşılığında tazminat istenmesi için açılan davadır. Ecrimisil haksız işgal tazminatı olarak da bilinir. Tazminat en az taşınmazın kira değeri kadardır ve dava tarihinden geriye doğru beş yıl için istenebilir.
Ecrimisil Nedir?
Ecrimisil, malikin rızası olmadan taşınmazı kullanan kişinin ödemesi gereken haksız işgal tazminatıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ecrimisili zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olarak tanımlar (E.2022/301, K.2023/1139, 22.11.2023). Zararın en azı taşınmazın kira geliri karşılığıdır.
Ecrimisil kira bedeli değildir. Taraflar arasında bir sözleşme yoktur. 08.03.1950 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı haksız işgalin kira sözleşmesine benzetilemeyeceğini ve haksız fiil niteliğinde olduğunu kabul etmiştir. Bu nedenle ecrimisilde kira artış sınırları uygulanmaz.
Dayanak
TMK m.993, m.994 ve m.995.
Talep Süresi
Dava tarihinden geriye 5 yıl.
Ölçü
Emsal kira değeri ve bilirkişi raporu.
Görevli Mahkeme
Asliye hukuk mahkemesi.
Ecrimisil Davasının Kanuni Dayanağı
Ecrimisil davası 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.993, m.994 ve m.995 hükümlerine dayanır. Bu maddeler iyiniyetli ve kötüniyetli zilyedin sorumluluğunu düzenler. Kötüniyetli zilyet, haksız zilyetliği nedeniyle hak sahibine verdiği zararı ve elde ettiği ürünleri tazmin etmekle yükümlüdür.
İyiniyetli zilyet ise kural olarak ecrimisil ödemez. Örneğin geçerli bir tapu kaydına güvenerek taşınmazı kullanan kişi iyiniyetlidir. Tapu kaydındaki hata sonradan düzeltilirse kötüniyet ancak bu tarihten sonra başlar. Tapu kaydındaki hatalar için tapu kaydının düzeltilmesi davası açılabilir.
Ecrimisil Davası Hangi Durumlarda Açılır?
Ecrimisil davası bir taşınmazın izinsiz kullanıldığı her durumda gündeme gelebilir. Uygulamada en sık karşılaşılan durumlar şunlardır.
- Arsaya veya araziye tecavüz: Komşunun sınırı aşarak bina, duvar veya ekim yapması.
- Paydaşın taşınmazı tek başına kullanması: Miras kalan evi bir kardeşin tek başına kullanması gibi.
- Kira bitimi sonrası oturma: Kira sözleşmesi sona erdiği hâlde kiracının taşınmazı boşaltmaması.
- Tapu iptali sonrası kullanım: Tapusu iptal edilen kişinin taşınmazı kullanmaya devam etmesi.
- Kamu taşınmazının işgali: Hazine veya belediye taşınmazının izinsiz kullanılması.
Kira İlişkisi Varsa Ecrimisil İstenir mi?
Geçerli bir kira sözleşmesi varken ecrimisil değil kira bedeli istenir. Kira sözleşmesi sona erdiği hâlde taşınmazı boşaltmayan kiracı için ise ecrimisil gündeme gelir. Bu durumda tahliye ile birlikte ecrimisil talep edilebilir. Tahliye süreci için kiracının tahliye sebepleri rehberine bakabilirsiniz.
Ecrimisil Davasının Şartları
Ecrimisil davası açılabilmesi için üç şartın birlikte bulunması gerekir.
Haksız İşgal
Taşınmaz hak sahibinin rızası olmadan kullanılmalıdır. Hukuki bir dayanağa, örneğin kira sözleşmesine veya intifa hakkına dayanan kullanım haksız işgal değildir.
Kötüniyet
İşgalci kullanma hakkı olmadığını bilmeli veya bilmesi gerekmelidir. İyiniyetli zilyet ecrimisil ödemez. Kötüniyetin varlığı somut olaya göre değerlendirilir.
Davacının Hak Sahibi Olması
Davacı taşınmazın maliki, paydaşı veya kullanım hakkı sahibi olmalıdır. Davacının ayrıca zarar gördüğünü ispat etmesi gerekmez. Taşınmazın kira getirisi zararın asgari ölçüsü kabul edilir.
Paydaşlar ve Mirasçılar Arasında Ecrimisil
Hissedar ecrimisil davası en çok sorulan konulardan biridir. Paydaşlar kural olarak taşınmazın tamamını kullanma hakkına sahiptir. Bu nedenle bir paydaş diğerinden ancak onu kullanımdan men etmişse ecrimisil isteyebilir. Buna intifadan men denir.
İntifadan Men ve İhtarname
İntifadan men, davacı paydaşın taşınmazı kullanmak istediğini davadan önce karşı tarafa bildirmesidir. Bu bildirim genellikle noter ihtarnamesi ile yapılır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu menin her türlü delille ispatlanabileceğini kabul etmiştir (E.2002/3-131, K.2002/114, 27.02.2002). Ecrimisil ihtarnamenin tebliğinden dava tarihine kadar olan dönem için istenir.
İntifadan Men Şartının Aranmadığı Hâller
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi bazı durumlarda ihtarname şartını aramaz (E.2014/19173, K.2015/2149, 16.02.2015). Bu durumlarda ecrimisil geriye doğru beş yıl için istenebilir.
| Durum | İntifadan Men Gerekli mi? |
|---|---|
| Kiraya verilerek gelir getiren konut veya işyeri | Hayır |
| Doğal ürün veren bağ, bahçe veya tarla | Hayır |
| İşgalci diğerlerinin paydaşlığını inkâr ediyorsa | Hayır |
| Önceden elatma, ortaklığın giderilmesi veya icra takibi varsa | Hayır |
| Murisin kurduğu işletme işgal ediliyorsa | Hayır |
| Taşınmaz kamu malıysa | Hayır |
| Paydaşların birlikte oturmadığı boş konut | Evet |
Kardeşe Ecrimisil Davası Açılır mı?
Miras kalan evde tek başına oturan kardeşe ecrimisil davası açılabilir. Diğer mirasçılar önce intifadan men ihtarnamesi göndermelidir. Ev daha önce kiraya veriliyorsa ihtar şartı aranmaz. Miras paylaşımı ve mirasçı hakları için mirasın reddi ile vasiyetname rehberlerine bakabilirsiniz.
Paydaşlar Arası Ecrimisilin İstisnaları
Paydaşın payına karşılık çekişmesiz kullandığı bir yer varsa açtığı ecrimisil davası dinlenmez. Bu durumda doğru yol ortaklığın giderilmesi davası açmaktır. Pay ve paydaş çoğunluğuyla yapılan kira sözleşmesi de geçerlidir. Bu hâlde paydaş ecrimisil değil kendi payına düşen kira bedelini ister.
Aile Konutunda Ecrimisil
Evlilik devam ederken aile konutunun kullanımı nedeniyle eşten ecrimisil istenemez. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi sorumluluğun boşanma kararının kesinleşmesiyle başladığını kabul etmiştir (E.2018/3947, K.2018/19084, 22.11.2018).
Ecrimisil Zamanaşımı
Ecrimisil zamanaşımı beş yıldır. Bu süre 25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile kabul edilmiştir. Süre dava tarihinden geriye doğru işler. Örneğin işgal on yıldır sürüyorsa yalnızca dava tarihinden önceki son beş yılın ecrimisili istenebilir. İşgal devam ettiği sürece yeni dönemler için ayrıca dava açılabilir.
Paydaşlar arasında ihtarname gerekiyorsa ecrimisil ihtarnamenin tebliğinden itibaren başlar. Beş yıllık geriye dönük süre bu durumda uygulanmaz. Bu nedenle ihtarname mümkün olan en erken tarihte gönderilmelidir.
Ecrimisil Nasıl Hesaplanır?
Ecrimisil hesaplama mahkeme tarafından keşif ve bilirkişi incelemesiyle yapılır. Taşınmazın niteliği hesaplama yöntemini belirler. Ecrimisil davası açarken talep edilen tutar bu yöntemlere göre öngörülür.
| Taşınmaz Türü | Hesaplama Ölçüsü |
|---|---|
| Konut ve işyeri | Aynı bölgedeki emsal kira sözleşmeleri |
| Tarım arazisi | Ürün deseni, verim ve resmi fiyat verileri üzerinden net gelir |
| Arsa | Bölgedeki emsal arsa kira değerleri |
| Hazine taşınmazı | İdarenin belirlediği tahmini kira bedeli |
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin uyguladığı yönteme göre ilk dönem için serbest piyasa kira değeri belirlenir. Sonraki dönemlerin bedeli, ilk dönem tutarına ÜFE artışının tamamı eklenerek bulunan tutardan az olamaz (E.2018/3947, K.2018/19084). Davacı talebinden fazlasına karar verilemez.
Örnek Hesaplama
Gaziantep’te bir dairenin 2022 yılı aylık emsal kira değeri 6.000 TL olsun. Bu dönem için yıllık ecrimisil 72.000 TL olur. Sonraki yıllar ÜFE artışı eklenerek hesaplanır. Rakamlar temsilidir. Gerçek tutar keşif ve bilirkişi raporuyla belirlenir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme, Harç ve Arabuluculuk
Ecrimisil davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Paydaşlar arasındaki ecrimisil de asliye hukukta görülür. Ortaklığın giderilmesi ise sulh hukuk mahkemesinin görevindedir.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Görevli mahkeme | Asliye hukuk mahkemesi |
| Yetkili mahkeme | Davalının yerleşim yeri. Elatma ve kal ile birlikte açılırsa taşınmazın bulunduğu yer |
| Harç | Nispi harç, talep edilen tutar üzerinden |
| Arabuluculuk | Kanun metnine göre dava şartı değildir |
| Gaziantep | Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemeleri |
6325 sayılı Kanun m.18/B kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını dava şartı arabuluculuğuna bağlamıştır. Ecrimisil bu listede yer almaz. Ancak kira ilişkisinden doğan talepler arabuluculuk kapsamındadır.
Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı
7589 sayılı Kanun ile HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. 31.07.2026 tarihinden sonra ecrimisil davası belirsiz alacak davası olarak açılamaz. Bunun yerine kısmi dava açılabilir. Kısmi davada alacak bir kez artırılabilir. Bu tarihten önce açılmış davalar eski kurala tabidir.
Ecrimisil, Elatmanın Önlenmesi ve Kal Davası Birlikte Açılabilir mi?
Evet. Ecrimisil davası çoğu zaman elatmanın önlenmesi ve kal davasıyla birlikte açılır. Elatmanın önlenmesi işgalin sona ermesini sağlar. Kal davası işgalcinin yaptığı yapının yıkılmasını sağlar. Ecrimisil ise geçmiş kullanımın bedelini karşılar.
Tapu kaydı yolsuz ise önce veya birlikte tapu iptal ve tescil davası açılır. Taşınmaza ulaşım sorunu yaşanıyorsa geçit hakkı davası ayrı bir yoldur.
Ecrimisil Davası Ne Kadar Sürer?
Ecrimisil davası keşif ve bilirkişi incelemesi gerektirdiği için ortalama bir ile iki yıl sürer. Birlikte açılan elatma ve kal talepleri süreyi uzatabilir. İstinaf ve temyiz aşamaları bu süreye eklenir. 7589 sayılı Kanun ile duruşmalar arası sürenin kural olarak üç ayı aşmaması öngörülmüştür.
Ecrimisil Ödenmezse Ne Olur?
Mahkemenin hükmettiği ecrimisil ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılır. Borçlunun maaşına, banka hesaplarına ve taşınmazlarına haciz uygulanabilir. Hazine ve belediye alacaklarında ise 6183 sayılı Kanun uyarınca amme alacağı olarak tahsil yoluna gidilir.
Hazine ve Belediye Taşınmazlarında İdari Ecrimisil
Hazine veya belediyeye ait taşınmazı izinsiz kullanan kişiye idare tarafından ecrimisil ihbarnamesi gönderilir. Dayanak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.75 hükmüdür. İdare işgalin tespitinden geriye doğru beş yıl için ecrimisil isteyebilir. Ayrıntılar Milli Emlak Genel Müdürlüğü sayfasında yer alır.
| Aşama | Süre |
|---|---|
| İhbarnameye düzeltme başvurusu | Tebliğden itibaren 30 gün |
| Ödeme süresi | 60 gün |
| Ödenmezse tahsil | 6183 sayılı Kanun |
| Tahsil zamanaşımı | 5 yıl |
Milli Emlak ecrimisil ihbarnamesine karşı yargı yolu tartışmalıdır. Uygulamada idari yargıda iptal davası yaygındır. Ancak somut olaya göre adli yargı da gündeme gelebilir. Bu nedenle süreler kaçırılmadan hukuki değerlendirme yapılmalıdır.
Ecrimisil Davasında İstinaf ve Yargıtay
İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yoluna gidilebilir. Parasal sınırı aşan kararlar temyiz edilebilir. Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nun 2026/1 sayılı iş bölümü kararına göre ecrimisil davaları kural olarak Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nde incelenir. Hazine’nin taraf olduğu tapu iptali ile birlikte görülen bazı davalar 1. Hukuk Dairesi’ne gider.
Ecrimisil Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- İhtarnameyi erken gönderin: Paydaşlar arasında ecrimisil ihtarnamenin tebliğinden itibaren işler.
- Beş yıllık sınırı unutmayın: Daha eski dönemler zamanaşımına uğrar.
- Emsal kira delillerini toplayın: Bölgedeki kira sözleşmeleri hesaplamayı güçlendirir.
- Talepleri birleştirin: Elatmanın önlenmesi ve kal talebini aynı davada isteyin.
- Kısmi dava stratejisi belirleyin: Belirsiz alacak davası kaldırıldığı için talep tutarı baştan planlanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ecrimisil nedir, kira bedelinden farkı ne?
Ecrimisil davası kimlere karşı açılır?
Ecrimisil kaç yıl geriye dönük istenebilir?
Ecrimisil nasıl hesaplanır?
Hissedar diğer hissedardan ecrimisil isteyebilir mi?
Miras kalan evde oturan kardeşe ecrimisil davası açılır mı?
İntifadan men ihtarnamesi zorunlu mu?
Ecrimisil davası hangi mahkemede açılır, arabuluculuk şart mı?
Ecrimisil davası ne kadar sürer?
Ecrimisil ödenmezse ne olur?
Milli Emlak ecrimisil ihbarnamesine nasıl itiraz edilir?
Kiracı tahliyeden sonra oturmaya devam ederse ecrimisil istenir mi?
Kahraman Hukuk Bürosu | Gayrimenkul Hukuku
Ecrimisil davasında sonuç, işgalin ve kötüniyetin ispatına, paydaşlar arasında ihtarnamenin zamanında gönderilmesine ve keşif ile bilirkişi incelemesinin doğru yönlendirilmesine bağlıdır. Elatmanın önlenmesi ve kal talepleriyle birlikte kurgulanan dava zaman kaybını önler. Kahraman Hukuk Bürosu ecrimisil, ortaklığın giderilmesi ve tapu davalarında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep asliye hukuk mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Ecrimisil Davası İçin Destek Alın
Haksız işgal, paydaşlar arası ecrimisil, intifadan men ihtarnamesi ve Milli Emlak ihbarnameleri için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Gayrimenkul Avukatı