Gayrimenkul Hukuku

Kiracı Tahliye Sebepleri Nelerdir? — Kahraman Hukuk Bürosu

Kiracı tahliye sebepleri TBK’da sınırlı olarak sayılmıştır. Kiraya verenin veya yakınlarının ihtiyacı, yeniden inşa, yeni malikin ihtiyacı, yazılı tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, kiracının aynı ilçede konutu, kira bedelinin ödenmemesi ve 10 yıllık uzama süresinin dolması başlıca sebeplerdir. Dava sulh hukuk mahkemesinde açılır. Arabuluculuk dava şartıdır. Çoğu sebepte dava süresi bir aydır.

Kiracı Tahliye Sebepleri Nelerdir?

Kiracı tahliye sebepleri, kiraya verenin kiracıyı taşınmazdan çıkarabileceği kanunda sınırlı olarak sayılmış hâllerdir. Bu sebepler dışında kiracı çıkarılamaz. Sözleşmeye kiracı aleyhine ek sebep yazılması da geçersizdir.

Dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.347 ile m.356 arasındaki hükümlerdir. Kira bedelinin ödenmemesi ve özenle kullanma borcunun ihlali ise m.315 ve m.316’da düzenlenir. Bu kurallar konut ve çatılı işyeri kiralarına uygulanır.

Tahliye sebepleri iki gruba ayrılır. Bir kısmı kiraya verenden, bir kısmı kiracıdan kaynaklanır. Her sebebin kendi dava açma süresi vardır. Süre kaçırılırsa dava reddedilir.

Dayanak

TBK m.315, m.316 ve m.347 ile m.356.

Görevli Mahkeme

Sulh hukuk mahkemesi.

Arabuluculuk

Dava şartıdır. İlamsız icra yoluyla tahliye hariç.

Süre

Çoğu sebepte süre bitiminden itibaren bir ay.

Sebep Dayanak Dava veya Takip Süresi Yol
Kiraya verenin konut veya işyeri ihtiyacı TBK m.350 Süre bitiminden itibaren 1 ay Dava
Yeniden inşa ve imar TBK m.350 Süre bitiminden itibaren 1 ay Dava
Yeni malikin ihtiyacı TBK m.351 Bildirimden 6 ay sonra veya süre sonunda Dava
Yazılı tahliye taahhüdü TBK m.352/1 Taahhüt tarihinden itibaren 1 ay Dava veya icra
İki haklı ihtar TBK m.352/2 Kira yılı bitiminden itibaren 1 ay Dava
Kiracının aynı ilçede konutu TBK m.352/3 Süre bitiminden itibaren 1 ay Dava
Kira bedelinin ödenmemesi TBK m.315 30 günlük süre dolunca Dava veya icra
Özenle kullanmama, komşuları rahatsız etme TBK m.316 İhtardaki süre dolunca Dava
10 yıllık uzama süresinin dolması TBK m.347 Uzama yılı bitiminden 3 ay önce bildirim Dava veya icra
Önemli sebeple olağanüstü fesih TBK m.331 Yasal fesih bildirim süresi Dava

Kiraya Verenden Kaynaklanan Tahliye Sebepleri

İhtiyaç Nedeniyle Tahliye

Kiraya veren, kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri ihtiyacı varsa tahliye isteyebilir. Belirli süreli sözleşmede dava sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde açılır.

İhtiyaç gerçek, samimi ve zorunlu olmalıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 29 Haziran 2021 tarihli kararında ihtiyacın yargılama boyunca devam etmesi gerektiğini kabul etmiştir. Sağlık, evlenme, işe veya okula yakınlık, emeklilik sonrası dönüş gibi durumlar uygulamada ihtiyaç sayılır.

Yeniden İnşa ve İmar

Kiralananın yeniden inşası veya esaslı onarımı gerekiyorsa ve bu işler sırasında kullanılması mümkün değilse tahliye istenebilir. İnşa ruhsatı veya projenin hazır olması önemlidir. İnşa sonrası eski kiracının öncelikli kiralama hakkı vardır.

Yeni Malikin İhtiyacı

Taşınmazı sonradan satın alan yeni malik iki yoldan birini seçer. Edinmeden itibaren bir ay içinde kiracıya yazılı bildirim yapar ve altı ay sonra dava açar. Ya da sözleşme süresinin sonunda bir ay içinde dava açar.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 11 Mart 2025 tarihli kararında, süre sonunda bir ay içinde açılan davada ayrıca bildirim gerekmediğini kabul etmiştir. Süreler kamu düzenine ilişkindir.

Kiracı 10 Yıl Oturursa Ne Olur?

Belirli süreli sözleşmede kiracı süre bitiminden on beş gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme bir yıl uzar. Kiraya veren sadece sürenin bitmesine dayanarak kiracıyı çıkaramaz.

On uzama yılı dolduktan sonra durum değişir. Kiraya veren, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir. Uygulamada bu, kira ilişkisinin on birinci yılının sonuna denk gelir. Bildirim yazılı olmalıdır. Aile konutunda bildirim eşe de ayrıca yapılmalıdır.

Kiracıdan Kaynaklanan Tahliye Sebepleri

Tahliye Taahhüdü

Kiracı belirli bir tarihte taşınmazı boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmişse, kiraya veren o tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi yapabilir veya dava açabilir. Taahhüdün geçerli olması için kiralananın tesliminden sonra verilmiş olması gerekir.

  • Teslimden sonra verilmeli: Sözleşmeyle aynı anda alınan taahhüt kiracının serbest iradesini yansıtmadığı için geçersiz sayılır.
  • Yazılı olmalı: Sözlü taahhüt tahliye sebebi oluşturmaz.
  • Tarih belli olmalı: Boşaltma tarihi açıkça yazılmalıdır.
  • Yeni sözleşme yapılmamalı: Taahhütten sonra itirazsız yeni kira sözleşmesi yapılırsa taahhüt hükümsüz kalır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 25 Şubat 2025 tarihli kararında, kira ilişkisi kurulduktan sonra alınan taahhütte serbest irade karinesi bulunduğunu kabul etmiştir. Baskı iddiasını kiracı ispatlamalıdır. Aynı Daire 5 Mayıs 2026 tarihli kararında, taahhütten sonra yapılan yeni sözleşmenin taahhüdü hükümsüz kıldığına hükmetmiştir.

İki Haklı İhtar

Kiracı bir kira yılı içinde kira bedelini ödemediği için iki kez yazılı ve haklı ihtara sebep olmuşsa tahliye istenebilir. Dava kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde açılır. İhtardan sonra ödeme yapılması ihtarın haklılığını ortadan kaldırmaz.

Kiracının Aynı İlçede Konutu Bulunması

Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe veya belde sınırlarında oturmaya elverişli konutu varsa ve kiraya veren bunu sözleşme kurulurken bilmiyorsa tahliye istenir. Dava süre bitiminden itibaren bir ay içinde açılır.

Kira Bedelinin Ödenmemesi

Kiracı muaccel kira bedelini ödemezse kiraya veren yazılı olarak süre verir. Konut ve çatılı işyerinde bu süre en az otuz gündür. Süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşme feshedilir ve tahliye istenir.

Özenle Kullanmama ve Komşuları Rahatsız Etme

Kiracı taşınmazı özenle kullanmak ve komşulara saygı göstermekle yükümlüdür. Konut ve çatılı işyerinde kiraya veren önce en az otuz gün süreli ihtar gönderir. Aykırılık sürerse sözleşme feshedilir. Kasıtlı ağır zarar hâlinde süre beklenmeden fesih mümkündür.

Önemli Sebeple Olağanüstü Fesih

Sözleşmenin devamını katlanılmaz kılan önemli bir sebep varsa taraflardan biri olağanüstü fesih yapabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 14 Ekim 2025 tarihli kanun yararına bozma kararında bu imkânın konut ve çatılı işyeri kiralarına da uygulanacağını kabul etmiştir. Önemli sebebin varlığını hâkim değerlendirir.

Tahliye Davası Nasıl Açılır?

  1. Sebebin TespitiTahliye sebebi ve kanuni süre belirlenir.
  2. Yazılı BildirimGerekiyorsa ihtar veya fesih bildirimi gönderilir.
  3. ArabuluculukDava hakkı doğduktan sonra arabulucuya başvurulur.
  4. Dava veya İcraSulh hukuk mahkemesinde dava ya da icra takibi yapılır.
  5. YargılamaBasit yargılama usulüyle deliller incelenir.
  6. TahliyeKesinleşen kararla taşınmaz boşaltılır.
Tahliye davası süreci
Sebebin tespitinden kiralananın boşaltılmasına kadar altı adım.

Zorunlu Arabuluculuk

1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır. Bu kural 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B’de düzenlenir. Arabulucuya başvurmadan açılan tahliye davası usulden reddedilir. İlamsız icra yoluyla tahliye ise bu şartın istisnasıdır.

Arabuluculuk başvurusunun zamanı önemlidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 26 Mayıs 2025 tarihli kararında, başvurunun tahliye davası açma hakkı doğduktan sonra yapılması gerektiğini kabul etmiştir. Süre bitmeden yapılan başvuru dava şartını karşılamaz. Arabuluculuk süreci üç haftadır ve zorunlu hâllerde bir hafta uzatılabilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Konu Kural
Görevli mahkeme Sulh hukuk mahkemesi.
Yargılama usulü Basit yargılama usulü.
Yetkili mahkeme Davalının yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri mahkemesi.
Dava değeri Bir yıllık kira bedeli.
Harç Bir yıllık kira bedeli üzerinden nispi harç.
İstinaf ve temyiz Bölge adliye mahkemesi, ardından Yargıtay 3. Hukuk Dairesi.

Gaziantep’teki bir kiralık konut için dava, davalı kiracının yerleşim yeri olan Gaziantep sulh hukuk mahkemelerinde açılır. Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili değildir. Ancak kiracı genellikle kiralananda oturduğu için uygulamada çoğu zaman aynı yerdir.

Tahliye Davası Ne Kadar Sürer?

Süre dosyadan dosyaya değişir. Arabuluculuk aşaması üç ile dört hafta sürer. İlk derece yargılaması basit yargılama usulüyle yürür. İhtiyaç davalarında tanık ve keşif süreyi uzatır. İstinaf ve temyiz aşamaları eklenince süre uzar. Belgeye dayalı sebeplerde süreç daha kısadır.

İcra Yoluyla Tahliye

Bazı sebeplerde dava açmadan icra dairesi üzerinden tahliye istenebilir. Bu yol arabuluculuk şartına tabi değildir.

Yol Dayanak Form Süre
Kira alacağı nedeniyle tahliye İİK m.269 Örnek 13 ödeme emri 30 gün içinde ödeme, 7 gün içinde itiraz
Tahliye taahhüdüne dayalı tahliye İİK m.272 Örnek 14 tahliye emri 7 gün itiraz, 15 gün tahliye süresi

Kiracı ödeme emrine itiraz ederse kiraya veren icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ve tahliyeyi ister. Kiracı otuz gün içinde borcu ödemezse icra mahkemesi tahliyeye karar verir.

Kiracının Hakları

  • Sınırlı sebepler: Kiracı yalnızca kanunda sayılan sebeplerle çıkarılabilir.
  • Süre uzaması: Kiraya veren dava açma süresi içinde dava açacağını yazılı bildirirse süre bir kira yılı uzar. TBK m.353.
  • Aile konutu koruması: Aile konutunda bildirim ve ihtarlar eşe de ayrıca gönderilmelidir. Aksi hâlde işlem geçersizdir.
  • Yeniden kiralama yasağı: İhtiyaç veya inşa nedeniyle boşaltılan yer haklı sebep olmadan üç yıl eski kiracıdan başkasına kiralanamaz.
  • Tazminat: Yasağa aykırılıkta tazminat son kira yılındaki bir yıllık kira bedelinden az olamaz.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 26 Kasım 2024 tarihli kararında, yeniden kiralama tazminatı için tahliyenin hüküm ve icra yoluyla gerçekleşmiş olması gerektiğini belirtmiştir. Kiracı yeri kendi rızasıyla boşaltmışsa bu tazminat doğmaz.

Aile konutu korumasının tapudaki karşılığı için tapuda aile konutu şerhi yazımıza bakabilirsiniz. Mülkiyet uyuşmazlığı varsa önce tapu iptal ve tescil davası gündeme gelir. Paylı taşınmazlarda ortaklar anlaşamıyorsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.

2026 Yılında Kira ve Tahliye Kurallarında Ne Değişti?

2026 yılı itibarıyla tahliye sebeplerini değiştiren bir kanun yürürlüğe girmemiştir. On yıllık sürenin kısaltılacağına ilişkin iddialar resmî bir düzenlemeye dayanmamaktadır. Değişen, yargı içtihatlarıdır.

  • Olağanüstü fesih: TBK m.331 konut ve çatılı işyeri kiralarına da uygulanır.
  • Taahhüdün hükümsüzleşmesi: Taahhütten sonra yapılan yeni sözleşme taahhüdü geçersiz kılar.
  • Arabuluculuk zamanı: Başvuru dava hakkı doğduktan sonra yapılmalıdır.
  • Yargıtay iş bölümü: 1 Temmuz 2026’dan itibaren kira davalarına 3. Hukuk Dairesi bakar.
  • Kira artışı: Yüzde 25 sınırı 1 Temmuz 2024’te sona ermiştir. Artış 12 aylık TÜFE ortalamasıyla sınırlıdır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Süreyi hesaplayın: Çoğu sebepte dava süre bitiminden itibaren bir ay içinde açılmalıdır.
  • Arabuluculuğu doğru zamanda başlatın: Erken başvuru dava şartını karşılamaz.
  • Bildirimleri yazılı yapın: Noter veya iadeli taahhütlü posta kullanın.
  • Aile konutunda eşe de bildirin: Eşe gönderilmeyen bildirim geçersizdir.
  • Taahhüdü teslimden sonra alın: Sözleşmeyle birlikte alınan taahhüt geçersizdir.
  • İhtiyacı belgeleyin: Sağlık raporu, iş yeri belgesi gibi deliller samimiyeti gösterir.
  • Üç yıllık yasağa uyun: Aksi hâlde en az bir yıllık kira tutarında tazminat doğar.

Sık Sorulan Sorular

Kiracı hangi durumlarda tahliye edilir?
Kiraya verenin veya yakınlarının ihtiyacı, yeniden inşa, yeni malikin ihtiyacı, yazılı tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, kiracının aynı ilçede konutu bulunması, kira bedelinin ödenmemesi, özenle kullanmama ve 10 yıllık uzama süresinin dolması hâllerinde tahliye istenir.
Ev sahibi kiracıyı ne zaman çıkarabilir?
Kanunda sayılan bir sebep varsa ve dava süresi içinde açılırsa çıkarabilir. Çoğu sebepte dava sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde açılır. Sebep yoksa kiracı çıkarılamaz.
Kiracı 10 yıl oturursa ev sahibi çıkarabilir mi?
Evet. On uzama yılı dolduktan sonra kiraya veren, izleyen uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirimle sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir. Uygulamada bu, kira ilişkisinin on birinci yılının sonudur.
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası ne zaman açılır?
Belirli süreli sözleşmede süre bitiminden itibaren bir ay içinde açılır. Kiraya veren bu süre içinde dava açacağını yazılı bildirirse süre bir kira yılı uzar. İhtiyaç gerçek, samimi ve zorunlu olmalıdır.
Ev yeni satın alındıysa kiracı ne zaman çıkarılır?
Yeni malik edinmeden itibaren bir ay içinde yazılı bildirim yapıp altı ay sonra dava açabilir. Ya da sözleşme süresinin sonunda bir ay içinde dava açar.
Kira ödenmezse kiracı kaç ayda çıkarılır?
Kiraya veren en az otuz gün süre veren yazılı ihtar gönderir. Süre içinde ödeme yapılmazsa dava açılır veya icra takibi yapılır. İcra yoluyla tahliyede ödeme emrinden itibaren otuz gün beklenir.
Tahliye taahhütnamesi ne zaman geçersiz olur?
Sözleşmeyle aynı anda alınan taahhüt geçersizdir. Taahhüt yazılı olmalı ve kiralananın tesliminden sonra verilmelidir. Taahhütten sonra yeni kira sözleşmesi yapılırsa taahhüt hükümsüz kalır.
Tahliye davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. 1 Eylül 2023’ten itibaren kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır. İlamsız icra yoluyla tahliye bu şartın istisnasıdır. Başvuru dava hakkı doğduktan sonra yapılmalıdır.
Tahliye davası hangi mahkemede açılır?
Sulh hukuk mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri mahkemesidir. Gaziantep’teki kiracı için Gaziantep sulh hukuk mahkemeleri görevlidir.
Tahliye davası masrafı ne kadar?
Dava değeri bir yıllık kira bedelidir. Harç bu tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır. Arabuluculuk, tebligat ve tanık giderleri ayrıca eklenir.
Kendim oturacağım deyip evi başkasına kiralayan ev sahibine ne olur?
İhtiyaç nedeniyle boşaltılan yer haklı sebep olmadan üç yıl eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Aykırılıkta ev sahibi eski kiracıya son kira yılındaki bir yıllık kiradan az olmamak üzere tazminat öder.

Kahraman Hukuk Bürosu | Gayrimenkul Hukuku

Tahliye davalarında sonuç, sebebin doğru belirlenmesine, sürelerin korunmasına ve arabuluculuğun doğru zamanda başlatılmasına bağlıdır. Bir aylık dava süresinin kaçırılması tahliyeyi bir yıl erteler. Kahraman Hukuk Bürosu tahliye davaları, icra yoluyla tahliye, kira tespit ve kira alacağı uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep sulh hukuk mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

GaziantepSulh Hukuk Mahkemesinde Dava Takibi
TBK m.350İhtiyaç Nedeniyle Tahliye
1 AyÇoğu Sebepte Dava Süresi
Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

Tahliye Davası İçin Destek Alın

Tahliye sebebinin belirlenmesi, ihtar, arabuluculuk, dava ve icra yoluyla tahliye süreçleri için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Gayrimenkul Avukatı


Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir