Uzman Erbaş Sözleşmesinin Feshi veya Yenilenmemesi Sebebiyle Açılacak İptal Davası
Uzman Erbaş Sözleşme Feshi İptal Davası Nedir? — Kahraman Hukuk Bürosu
Uzman erbaş sözleşme feshi iptal davası, sözleşmesi feshedilen veya yenilenmeyen uzman erbaşın işlemin iptali için idare mahkemesinde açtığı davadır. Dayanak 3269 sayılı Kanun m.12 ve İYUK’tur. Dava yazılı bildirimden itibaren 60 gün içinde son görev yeri idare mahkemesinde açılır. Yürütmenin durdurulması istenebilir. Dava kazanılırsa göreve iade ve yoksun kalınan parasal haklar gündeme gelir.
Yazının İçeriği
- 1.Uzman Erbaş Sözleşme Feshi İptal Davası Nedir?
- 2.Uzman Erbaş Sözleşmesi ve Süresi
- 3.Fesih ile Yenilememe Arasındaki Fark
- 4.Uzman Erbaş Sözleşmesi Hangi Sebeplerle Feshedilir?
- 5.İptal Davası Nasıl Açılır?
- 6.Mahkeme Neleri Denetler?
- 7.Dava Kazanılırsa Ne Olur?
- 8.İkramiye ve Eğitim Gideri
- 9.KHK ile İlişiği Kesilenler
- 10.Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 11.Sık Sorulan Sorular
Uzman Erbaş Sözleşme Feshi İptal Davası Nedir?
Uzman erbaş sözleşme feshi iptal davası, sözleşmesi feshedilen veya yenilenmeyen uzman erbaşın bu işlemin iptali için idare mahkemesinde açtığı davadır. Dava kazanılırsa işlem ortadan kalkar, göreve iade ve yoksun kalınan parasal haklar gündeme gelir.
Fesih ve yenilememe hâlleri 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu m.12’de düzenlenir. Dava usulü ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine tabidir. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2017’de kaldırıldığından bu davalar idare mahkemelerinde görülür.
Dava Türü
İptal davası. Parasal haklar için tam yargı talebi eklenebilir.
Süre
Yazılı bildirimden itibaren 60 gün.
Yetkili Mahkeme
Son görev yerinin bulunduğu yer idare mahkemesi.
Kanun Yolu
Bölge idare mahkemesi, ardından Danıştay.
Uzman Erbaş Sözleşmesi ve Süresi
İlk sözleşme iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak üzere yapılır. Sonraki sözleşmeler yaş haddine kadar uzatılabilir. Uygulamada uzman erbaş sözleşme bitiminden önce yenileme talebinde bulunur. Talep birlik komutanlığının değerlendirmesinden geçer.
Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7588 sayılı Kanunla uzman erbaşlar için yeni bir sicil sistemi getirilmiştir. Sicil yılı 2 Mayıs’ta başlar. Tam not 100’dür ve olumlu sicil için en az yüzde 60 not gerekir. Sicil notları yenileme değerlendirmesinde belirleyici hâle gelmiştir.
Fesih ile Yenilememe Arasındaki Fark
| Ölçüt | Sözleşmenin Feshi | Sözleşmenin Yenilenmemesi |
|---|---|---|
| Zaman | Sözleşme süresi içinde | Sözleşme süresinin sonunda |
| Dayanak | Kanunda sayılan fesih sebepleri | İdarenin takdir yetkisi |
| Gerekçe | Somut bir sebep gösterilmelidir | Kamu yararı ve hizmet gereği aranır |
| Yargı denetimi | Sebebin varlığı ve usul denetlenir | Takdir yetkisinin sınırı denetlenir |
| Tekrar alınma | Sözleşmesi feshedilen tekrar alınmaz | Kural olarak engel yoktur |
İdarenin yenilememe konusundaki takdir yetkisi sınırsız değildir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 9 Ekim 2025 tarihli kararında, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereğiyle sınırlı olduğunu ve sebep ile maksat yönünden yargı denetimine tabi olduğunu vurgulamıştır.
Uzman Erbaş Sözleşmesi Hangi Sebeplerle Feshedilir?
| Fesih Sebebi | Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
| İntibak edememe | 3269 m.12 | İlk beş aylık intibak döneminde uyum sağlayamama. |
| Görevde başarısızlık | 3269 m.12 | Sicil ve değerlendirme sonuçlarına dayanır. |
| Hapis cezası | 3269 m.12 | Kanunda sayılan süre ve suçlarda mahkûmiyet. |
| Terör örgütüyle bağlantı | 3269 m.12 | Somut bilgi ve belgeye dayanmalıdır. |
| Vatandaşlığın kaybı | 3269 m.12 | Türk vatandaşlığından çıkma veya çıkarılma. |
| Sağlık ve hava değişimi | 3269 m.10 | Son bir yılda toplam üç ayı aşan hava değişimi ve istirahat. |
| Ayırma cezası | 6413 sayılı Disiplin Kanunu | Disiplin kurulu kararıyla. |
Kendisinden İstifade Edilememe Hâlâ Fesih Sebebi mi?
Anayasa Mahkemesi 1 Haziran 2022 tarihli kararıyla 3269 sayılı Kanundaki kendisinden istifade edilememe ibaresini iptal etmiştir. Gerekçe, konunun kanunla çerçevelenmeden yönetmeliğe bırakılmasıdır. İptal 10 Mart 2023’te yürürlüğe girmiştir.
7588 sayılı Kanun bu hâli yeniden düzenlemiş ve ayrıntıları ortak yönetmeliğe bırakmıştır. Yeni düzenlemenin Anayasa Mahkemesinin aradığı kanuni çerçeveyi karşılayıp karşılamadığı tartışmalıdır. Bu nedenle bu gerekçeyle yapılan fesih işlemleri dikkatle incelenmelidir.
Taksirli Suç Nedeniyle Fesih
Anayasa Mahkemesi 14 Mart 2024 tarihli kararıyla, taksirli suçtan altı ay veya daha fazla hapis cezası alan uzman erbaşın sözleşmesinin feshini öngören bendi iptal etmiştir. Bu gerekçeye dayanan eski işlemler de yeniden değerlendirilmelidir.
Sağlık Nedeniyle Fesih
Tedavi süresi hariç olmak üzere son bir yılda hava değişimi ve istirahat toplamı üç ayı aşarsa sözleşme feshedilir. Hesaplamada tedavi süreleri düşülmelidir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 4 Haziran 2024 tarihli kararında, jandarma uzman çavuşunun sağlık nedeniyle yapılan feshini hukuka aykırı bulmuştur. Ameliyat sonrası tedavi raporları düşüldüğünde toplam süre 82 gün çıkmış ve üç aylık sınır aşılmamıştır. Kurul, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesinin ısrar kararını bozmuştur. Bu karar sağlık raporlarının tek tek incelenmesi gerektiğini gösterir.
İptal Davası Nasıl Açılır?
- İşlemin TebliğiFesih veya yenilememe işlemi yazılı olarak bildirilir.
- Belge ToplamaSicil, ödül, sağlık ve disiplin kayıtları istenir.
- Dava Dilekçesi60 gün içinde son görev yeri idare mahkemesine verilir.
- Yürütmeyi DurdurmaŞartlar varsa dilekçede ayrıca talep edilir.
- Kararİdare mahkemesi işlemin hukuka uygunluğunu denetler.
- İstinaf ve TemyizBölge idare mahkemesi, ardından Danıştay.
Dava Açma Süresi
Dava açma süresi işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür. Bu süre hak düşürücüdür. Kaçırılırsa dava esastan incelenmeden reddedilir.
Bu süre içinde üst makama başvurulursa süre durur. Başvuruya 60 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Ret üzerine kalan süre içinde dava açılır. Disiplin kurulu kararıyla verilen ayırma cezasında süre, cezanın kesinleştiği tarihten başlar.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
| Konu | Kural |
|---|---|
| Görevli mahkeme | İdare mahkemesi. |
| Yetkili mahkeme | Görevine son verilen personelin son görev yaptığı yer idare mahkemesi. İYUK m.33/2. |
| İstinaf | Bölge idare mahkemesi. |
| Temyiz | Danıştay. Uygulamada sözleşme feshi ve yenilememe işleri 12. Daire’dedir. |
| Harç | Başvurma ve karar harcı 2026 yılında 732 TL. Yürütmeyi durdurma harcı ayrıca alınır. |
Gaziantep ve çevre illerde görev yapan uzman erbaşların davalarında istinaf mercii Gaziantep Bölge İdare Mahkemesidir. Son görev yeri Gaziantep ise dava Gaziantep idare mahkemelerinde açılır.
Yürütmenin Durdurulması
Dava dilekçesinde işlemin yürütmesinin durdurulması istenebilir. Bunun için iki şart birlikte aranır. İşlem açıkça hukuka aykırı olmalı ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğmalıdır. Yürütmeyi durdurma kararı verilirse uzman erbaş dava sürerken görevine dönebilir.
Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı?
- İşlem bilgisi: Fesih veya yenilememe işleminin tarihi, sayısı ve tebliğ tarihi.
- Hizmet bilgisi: Göreve başlama tarihi, birlikler ve son görev yeri.
- Sicil ve ödüller: Sicil notları, takdirname ve ödül belgeleri.
- Hukuka aykırılık: Sebep, usul, yetki ve maksat yönünden aykırılıklar.
- Talepler: İptal, yürütmenin durdurulması, göreve iade ve parasal haklar.
- Deliller: Sağlık raporları, disiplin kayıtları ve tanıklar.
Mahkeme Neleri Denetler?
- Sebep: Fesih gerekçesi gerçek ve somut bilgiye dayanıyor mu?
- Usul: Savunma alınmış mı, yetkili makam işlemi yapmış mı?
- Gerekçe: İşlemde somut gerekçe gösterilmiş mi?
- Orantılılık: Fesih, olayın ağırlığıyla orantılı mı?
- Maksat: İşlem kamu yararı ve hizmet gereği amacıyla mı yapılmış?
Danıştay 12. Daire 4 Kasım 2025 tarihli kararında, sözleşmeli bir astsubayın eşinin mahkûmiyeti nedeniyle sözleşmesinin yenilenmemesini hukuka aykırı bulmuştur. Personelin sicil notu 90,67’dir ve altı ödülü vardır. Daire, cezai sorumluluğun şahsiliği ilkesini uygulamış ve personelin kişisel olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu ilke uzman erbaşlar için de yol göstericidir.
Dava Kazanılırsa Ne Olur?
İptal kararıyla işlem geriye etkili olarak ortadan kalkar. Uzman erbaş görevine iade edilir. Açıkta geçen süreye ait maaş ve diğer parasal haklar istenebilir.
- Göreve iade: İptal kararı üzerine idare uzman erbaşı göreve döndürür.
- Parasal haklar: Yoksun kalınan maaş ve haklar İYUK m.12 uyarınca istenir.
- Faiz: İdareye başvuru varsa başvuru tarihinden, yoksa dava tarihinden işler.
- Manevi tazminat: Hukuka aykırılık tek başına yetmez. Ağır hizmet kusuru aranır.
- Kararın uygulanması: İdare kararı en geç 30 gün içinde uygulamak zorundadır.
İkramiye ve Eğitim Gideri
Kusuru olmadan ayrılan uzman erbaşa kanunda öngörülen ikramiye ödenir. Sözleşmesi kendi kusuruyla feshedilenler bu ikramiyeden yararlanamaz. Bu nedenle fesih gerekçesi parasal sonuçları da doğrudan etkiler.
3269 sayılı Kanunda uzman erbaşlar için genel bir eğitim gideri iadesi kuralı yoktur. Mecburi hizmet yükümlülüğü astsubaylığa geçenler için öngörülmüştür. İdarenin geri ödeme talebi varsa dayanağı ayrıca incelenmelidir.
KHK ile İlişiği Kesilenler
15 Temmuz 2016 sonrasında kanun hükmünde kararnameyle ilişiği kesilenler farklı bir usule tabidir. Bu kişiler önce Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvurur. Komisyon kararına karşı dava Ankara idare mahkemelerinde açılır. Bu yazıdaki iptal davası usulü bu kişilere doğrudan uygulanmaz.
Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılan işçilerin hakları ise iş hukukuna tabidir. Bu konu için askerlik sebebiyle işten ayrılma hakları yazımıza bakabilirsiniz.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 60 günü kaçırmayın: Süre tebliğ tarihinden başlar ve hak düşürücüdür.
- Doğru mahkemeyi seçin: Yetkili mahkeme son görev yeri idare mahkemesidir.
- Belgeleri isteyin: Sicil, ödül ve değerlendirme belgeleri bilgi edinme yoluyla istenebilir.
- Sağlık raporlarını tek tek inceleyin: Tedavi süreleri hava değişimi süresinden düşülür.
- Yürütmeyi durdurma isteyin: Şartlar varsa dava sürerken göreve dönüş sağlanır.
- Parasal hakları da talep edin: İptalle birlikte maaş ve faiz istenebilir.
- Güncel mevzuatı takip edin: 7588 sayılı Kanun ve yeni yönetmelik uygulamayı değiştirmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Uzman erbaşın sözleşmesi hangi sebeplerle feshedilir?
Sözleşmenin feshi ile yenilenmemesi arasındaki fark nedir?
Uzman erbaş iptal davası kaç gün içinde açılır?
Uzman erbaş iptal davası hangi mahkemede açılır?
Yürütmenin durdurulması istenebilir mi?
Dava kazanılırsa göreve iade yapılır mı?
Açıkta geçen süredeki maaşlar alınır mı?
Kendisinden istifade edilememe hâlâ fesih sebebi mi?
Sağlık nedeniyle fesihte tedavi süreleri hesaba katılır mı?
Eğitim masrafı geri istenir mi?
KHK ile ihraç edilenler bu davayı açabilir mi?
Kahraman Hukuk Bürosu | İdare Hukuku
Uzman erbaş sözleşme feshi iptal davasında sonuç, 60 günlük sürenin korunmasına, doğru mahkemenin seçilmesine ve işlemin sebep unsurunun belgelerle çürütülmesine bağlıdır. 2022 ve 2024 tarihli Anayasa Mahkemesi iptalleri ile 7588 sayılı Kanun uygulamayı önemli ölçüde değiştirmiştir. Kahraman Hukuk Bürosu idari işlemlerin iptali ve kamu görevlilerinin özlük haklarına ilişkin davalarda hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep idare mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Uzman Erbaş İptal Davası İçin Destek Alın
Fesih veya yenilememe işleminin incelenmesi, iptal davası, yürütmeyi durdurma ve parasal haklar için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep İdare Hukuku Avukatı