Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılan İşçinin Yasal Hakları Nelerdir?
Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma Hakları Nelerdir? — Kahraman Hukuk Bürosu
Askerlik sebebiyle işten ayrılma hakları kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve dönüşte işe alınma önceliğidir. Dayanak 1475 sayılı Kanun m.14 ve 4857 sayılı Kanun m.31’dir. En az bir yıl çalışan işçi her tam yıl için 30 günlük brüt ücret alır. İhbar süresine uyulmaz. Bedelli askerlikte de kıdem alınır. Terhisten itibaren iki ay içinde başvurulursa işveren işe almak zorundadır. SGK çıkış kodu 12’dir.
Yazının İçeriği
- 1.Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma Hakları Nelerdir?
- 2.Askere Giden İşçinin Hukuki Durumu
- 3.Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Şartları
- 4.Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı
- 5.Askerlik Sebebiyle İş Akdi Nasıl Feshedilir?
- 6.Askerlik Tazminatı Hesaplama
- 7.Askerlikten Dönen İşçinin İşe Alınma Hakkı
- 8.Askerlikten Dolayı İşten Ayrılan İşsizlik Maaşı Alabilir mi?
- 9.Askerlik Borçlanması ve Yıllık İzin
- 10.İşveren Ödemezse Ne Yapılır?
- 11.Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 12.Sık Sorulan Sorular
Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma Hakları Nelerdir?
Askerlik sebebiyle işten ayrılma hakları, muvazzaf askerlik için iş sözleşmesini sona erdiren işçinin kıdem tazminatı, diğer alacakları ve askerlik dönüşü işe alınma önceliğinden oluşur. İşçi istifa etse bile en az bir yıl çalışmışsa kıdem tazminatı alır.
Kıdem hakkının dayanağı 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1-3 hükmüdür. Bu hüküm 4857 sayılı Kanunla yürürlükte bırakılmıştır. Dönüşte işe alınma hakkı ise 4857 sayılı İş Kanunu m.31 hükmünde düzenlenir.
Kıdem Tazminatı
En az bir yıl çalışan işçiye ödenir.
İhbar Süresi
Uyulması gerekmez. İhbar tazminatı da doğmaz.
Dönüş Hakkı
Terhisten itibaren iki ay içinde başvuru.
SGK Kodu
Kod 12, askerlik.
| Hak | Durum |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Var, en az bir yıl çalışma şartıyla |
| İhbar tazminatı | Yok |
| İhbar süresine uyma | Gerekmez |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Var |
| Ödenmemiş ücret, fazla mesai, prim | Var |
| İşsizlik maaşı | Şartları sağlanırsa terhisten sonra |
| Dönüşte işe alınma önceliği | Var, iki ay içinde başvuru şartıyla |
| İşe alınmazsa tazminat | Üç aylık ücret tutarında |
Askere Giden İşçinin Hukuki Durumu
Muvazzaf askerlik iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. İşçi iki yol arasında seçim yapar. Sözleşmeyi askerlik nedeniyle feshedip kıdem tazminatı alabilir. Ya da işverenle anlaşarak ücretsiz izne çıkabilir.
Ücretsiz izin seçilirse kıdem tazminatı ödenmez. Sözleşme devam eder. Askerlikte geçen süre ise kıdeme eklenmez. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, feshetmeyip ücretsiz izne çıkan işçiye kıdem tazminatı verilmeyeceğini kabul etmiştir.
Muvazzaf Askerlik Dışındaki Silah Altına Alınmalar
Yedek askerlik, manevra veya kanundan doğan çalışma ödevi farklı bir kurala tabidir. Bu hâllerde iş sözleşmesi belirli süre askıda kalır. Askı süresi aşılırsa işveren sözleşmeyi feshedebilir. Bu tür silah altına alınmalar tek başına kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.
Askerlik Süreleri
| Askerlik Türü | Süre |
|---|---|
| Er ve erbaş | 6 ay |
| Yedek subay ve yedek astsubay | Eğitim dahil 12 ay |
| Bedelli askerlik | Bir ay temel askerlik eğitimi |
Güncel süreler ve bedelli askerlik tutarı için Milli Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğü duyuruları takip edilmelidir.
Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Şartları
- En az bir yıl çalışma: Aynı işverende bir tam yıl doldurulmuş olmalıdır. Deneme süresi de sayılır.
- Muvazzaf askerlik: Fesih askerlik görevi nedeniyle yapılmalıdır.
- İşçinin feshi: Sözleşmeyi işçi askerlik gerekçesiyle sona erdirmelidir.
- Makul süre: Fesih ile askere sevk arasında makul bir süre bulunmalıdır.
- İspat: Sevk veya celp belgesi işverene sunulmalıdır.
Fesih ile Sevk Arasındaki Makul Süre
Kanun bu konuda bir süre öngörmez. Yargıtay makul süre ölçütünü uygular. Fesih ile sevk arasındaki süre uzarsa feshin gerçekten askerlik nedeniyle yapılıp yapılmadığı sorgulanır.
| Fesih ile Sevk Arası | Yargıtay Değerlendirmesi |
|---|---|
| 3 ay | Makul bulunmuştur. |
| 6 ay ve arada başka işte çalışma | Askerlik nedenli fesih sayılmamıştır. |
| 1 yıl 1 ay | Makul bulunmamış, talep reddedilmiştir. |
Fesihten sonra sevke kadar kısa süre başka işte çalışmak hakkı tek başına düşürmez. Ancak süre uzun ve çalışma kalıcıysa fesih askerlik nedenli sayılmayabilir. En güvenli yol feshi sevk tarihine yakın yapmaktır.
1 Yılı Doldurmayan İşçi
Bir yılı doldurmayan işçi kıdem tazminatı alamaz. Buna karşılık ödenmemiş ücret, fazla mesai ve kullanılmamış yıllık izin ücreti ödenir.
Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı
Bedelli askerlik yapan işçi de sözleşmesini feshedip kıdem tazminatı alabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 5 Kasım 2015 tarihli kararında bedelli askerlik nedeniyle fesheden işçiye kıdem tazminatı verilmesini kabul etmiştir. Bölge adliye mahkemeleri de aynı yöndedir.
Bedelli askerlikte işçinin bir seçimi vardır. Sözleşmeyi feshedip kıdem tazminatı alabilir. Ya da işverenle anlaşıp eğitim süresince ücretsiz izne çıkabilir. Ücretsiz izin seçilirse kıdem tazminatı doğmaz. Bu karar baştan verilmelidir.
Askerlik Sebebiyle İş Akdi Nasıl Feshedilir?
Fesih yazılı yapılmalıdır. Kanun belirli bir şekil aramaz. Ancak ispat yükü işçidedir. Yazılı ve tebliğ edilmiş bildirim uyuşmazlıkta en güçlü delildir.
- Sevk BelgesiAskerlik şubesinden sevk veya celp belgesi alınır.
- Yazılı FesihAskerlik gerekçesiyle fesih bildirimi yazılır.
- TebliğBildirim noter, KEP veya imzalı tebellüğ ile verilir.
- ÖdemeKıdem tazminatı ve diğer alacaklar fesihte ödenir.
- AskerlikAskerlik süresi kıdeme sayılmaz.
- Dönüş BaşvurusuTerhisten itibaren iki ay içinde eski işverene başvurulur.

Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma Dilekçesi
- Başlık: İşverenin unvanı ve adresi.
- Kimlik: İşçinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve işe giriş tarihi.
- Gerekçe: Muvazzaf askerlik nedeniyle 1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca fesih.
- Sevk tarihi: Askere sevk tarihi ve birlik bilgisi.
- Talep: Kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve diğer alacakların ödenmesi.
- SGK kodu: Çıkışın kod 12 ile bildirilmesi talebi.
- Ek: Sevk veya celp belgesi.
Dilekçede istifa kelimesi tek başına kullanılmamalıdır. Gerekçe askerlik olarak açıkça yazılmalı ve sevk belgesi eklenmelidir. Sadece istifa yazan dilekçe işverenin kıdem ödememesine gerekçe yapılabilir.
Kaç Gün Önceden Bildirilmeli?
Askerlik nedeniyle fesihte ihbar süresine uyulması gerekmez. İşçi bildirimi verdiği gün ayrılabilir. İşveren ihbar tazminatı isteyemez. İşçi de ihbar tazminatı alamaz. Uygulamada işverene devir teslim için makul bir süre tanımak ilişkiyi korur.
Askerlik Tazminatı Hesaplama
Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Artan süreler orantılı olarak eklenir. Tavan fesih tarihine göre belirlenir.
| Dönem | Kıdem Tazminatı Tavanı |
|---|---|
| 1 Ocak – 30 Haziran 2026 | 64.948,77 TL |
| 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 | 73.729,87 TL |
| Örnek | Brüt | Damga Vergisi | Net |
|---|---|---|---|
| 2 yıl 4 ay, brüt 45.000 TL | 105.000,00 TL | 796,95 TL | 104.203,05 TL |
| 3 yıl 6 ay, brüt 80.000 TL (tavan) | 258.054,55 TL | 1.958,63 TL | 256.095,92 TL |
| 1 yıl, brüt 35.000 TL | 35.000,00 TL | 265,65 TL | 34.734,35 TL |
Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez. Yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir. Tazminat fesih tarihinde muaccel olur. Geç ödemede mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.
Aynı kıdem kuralı evlilik nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatı ve yaş dışındaki emeklilik şartlarını dolduran işçinin kıdem tazminatı hâllerinde de uygulanır.
Askerlikten Dönen İşçinin İşe Alınma Hakkı
Askerlik nedeniyle ayrılan işçi, terhisten itibaren iki ay içinde eski işverenine başvurursa işveren onu işe almak zorundadır. Boş yer varsa derhâl, yoksa boşalacak ilk işe alır. Diğer adaylara göre öncelik tanır. İşe alma o andaki şartlarla yapılır.
- Başvuru süresi: Terhisten itibaren iki ay. Süre hak düşürücüdür.
- Başvuru şekli: Yazılı başvuru. Noter veya KEP ile yapılması ispatı kolaylaştırır.
- İşverenin yükümlülüğü: Boş kadro varsa derhâl, yoksa ilk boşalan kadroya alma.
- Yaptırım: İşe almayan işveren üç aylık ücret tutarında tazminat öder.
İşe almama fesih sayılmaz. Bu nedenle işe iade davası açılamaz. İşçinin hakkı üç aylık ücret tutarındaki tazminattır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2018 tarihli kararında bu tazminatın şartlarını incelemiştir. Askerlik için kendi isteğiyle ayrılan işçi de bu haktan yararlanır.
Askerlikten Dolayı İşten Ayrılan İşsizlik Maaşı Alabilir mi?
Askerlik süresince işsizlik maaşı ödenmez. Askerlik nedeniyle yapılan çıkış SGK’ya kod 12 ile bildirilir. Uygulamada bu kodla yapılan çıkış işsizlik ödeneği kapsamında kabul edilir. Terhisten sonra iş bulamayan kişi İŞKUR’a başvurabilir.
- Prim günü: Son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi.
- Kesintisiz çalışma: Fesihten önceki son 120 gün kesintisiz prim ödenmiş olmalı.
- Başvuru: İŞKUR’a süresi içinde başvurulmalıdır.
Askerlik süresinin başvuru süresine etkisi ve güncel uygulama İŞKUR’dan teyit edilmelidir. Çıkış kodunun doğru girilmesi bu hak için belirleyicidir.
Askerlik Borçlanması ve Yıllık İzin
Askerlikte geçen süre kıdem tazminatına sayılmaz. Kıdem dönüşte yeniden başlar. Ancak askerlik süresi SGK’ya borçlanılabilir. 5510 sayılı Kanun m.41 er, erbaş ve yedek subay olarak geçen süreleri borçlanma kapsamına alır. Borçlanma emeklilik için prim günü kazandırır.
Kullanılmamış yıllık izinlerin ücreti fesih tarihinde ödenir. Bu alacak kıdem tazminatından ayrıdır.
İşveren Ödemezse Ne Yapılır?
- İhtarnameNoter veya KEP ile ödeme ihtarı gönderilir.
- ArabuluculukKıdem tazminatı ve işe alınmama tazminatı için dava şartıdır.
- DavaAnlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
- ZamanaşımıKıdem ve yıllık izin alacağı için fesih tarihinden itibaren beş yıl.
Gaziantep’te çalışan işçi Gaziantep Adliyesi arabuluculuk bürosuna başvurur. Anlaşma sağlanamazsa dava Gaziantep İş Mahkemelerinde görülür. İşe alınmama tazminatının zamanaşımı tartışmalıdır. Bu nedenle başvuru gecikmeden yapılmalıdır.
Tutuklama veya gözaltı nedeniyle işe devam edemeyen işçinin durumu farklıdır. Bu konu tutuklanma veya gözaltına alınma nedeniyle işten çıkarma yazımızda anlatılmıştır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sevk belgesini alın: Kıdem talebinin temel ispat aracıdır.
- Feshi sevke yakın yapın: Uzun süre makul süre tartışması doğurur.
- Gerekçeyi açık yazın: Sadece istifa yazmak uyuşmazlık doğurur.
- Bedellide seçiminizi baştan yapın: Ücretsiz izin seçilirse kıdem ödenmez.
- SGK kodunu kontrol edin: Çıkış kod 12 ile bildirilmelidir.
- Dönüşte iki ayı kaçırmayın: Süre geçerse işe alınma hakkı düşer.
- Başvuruyu yazılı yapın: Noter veya KEP ispatı kolaylaştırır.
Sık Sorulan Sorular
Askerlik sebebiyle iş akdi nasıl feshedilir?
Askerlikten dolayı işten ayrılan işsizlik maaşı alabilir mi?
Askere gidince ne kadar tazminat alırım?
Askerlik sebebiyle işten ayrılma istifa örneği nedir?
Askerlik nedeniyle ayrılan ihbar tazminatı alabilir mi?
Askerlik tazminatı ne zaman ödenir?
Askerlikten dönünce eski işe dönülür mü?
Bedelli askerlikte kıdem tazminatı alınır mı?
1 yıl dolmadan askere giden tazminat alır mı?
Askerlik sebebiyle işten ayrılmada SGK çıkış kodu kaçtır?
Kahraman Hukuk Bürosu | İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Askerlik nedeniyle kıdem tazminatında sonuç, feshin sevk tarihine yakın ve doğru gerekçeyle yapılmasına bağlıdır. Dönüşte işe alınma hakkı iki aylık süreye bağlıdır. Kahraman Hukuk Bürosu kıdem tazminatı, fesih bildirimi, işe alınmama tazminatı ve arabuluculuk süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep iş mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı İçin Destek Alın
Fesih bildiriminin hazırlanması, kıdem hesabı ve dönüşte işe alınmama tazminatı için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep İş Hukuku Avukatı