İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma Hakları Nelerdir? — Kahraman Hukuk Bürosu

Askerlik sebebiyle işten ayrılma hakları kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve dönüşte işe alınma önceliğidir. Dayanak 1475 sayılı Kanun m.14 ve 4857 sayılı Kanun m.31’dir. En az bir yıl çalışan işçi her tam yıl için 30 günlük brüt ücret alır. İhbar süresine uyulmaz. Bedelli askerlikte de kıdem alınır. Terhisten itibaren iki ay içinde başvurulursa işveren işe almak zorundadır. SGK çıkış kodu 12’dir.

Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma Hakları Nelerdir?

Askerlik sebebiyle işten ayrılma hakları, muvazzaf askerlik için iş sözleşmesini sona erdiren işçinin kıdem tazminatı, diğer alacakları ve askerlik dönüşü işe alınma önceliğinden oluşur. İşçi istifa etse bile en az bir yıl çalışmışsa kıdem tazminatı alır.

Kıdem hakkının dayanağı 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1-3 hükmüdür. Bu hüküm 4857 sayılı Kanunla yürürlükte bırakılmıştır. Dönüşte işe alınma hakkı ise 4857 sayılı İş Kanunu m.31 hükmünde düzenlenir.

Kıdem Tazminatı

En az bir yıl çalışan işçiye ödenir.

İhbar Süresi

Uyulması gerekmez. İhbar tazminatı da doğmaz.

Dönüş Hakkı

Terhisten itibaren iki ay içinde başvuru.

SGK Kodu

Kod 12, askerlik.

Hak Durum
Kıdem tazminatı Var, en az bir yıl çalışma şartıyla
İhbar tazminatı Yok
İhbar süresine uyma Gerekmez
Kullanılmayan yıllık izin ücreti Var
Ödenmemiş ücret, fazla mesai, prim Var
İşsizlik maaşı Şartları sağlanırsa terhisten sonra
Dönüşte işe alınma önceliği Var, iki ay içinde başvuru şartıyla
İşe alınmazsa tazminat Üç aylık ücret tutarında

Askere Giden İşçinin Hukuki Durumu

Muvazzaf askerlik iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. İşçi iki yol arasında seçim yapar. Sözleşmeyi askerlik nedeniyle feshedip kıdem tazminatı alabilir. Ya da işverenle anlaşarak ücretsiz izne çıkabilir.

Ücretsiz izin seçilirse kıdem tazminatı ödenmez. Sözleşme devam eder. Askerlikte geçen süre ise kıdeme eklenmez. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, feshetmeyip ücretsiz izne çıkan işçiye kıdem tazminatı verilmeyeceğini kabul etmiştir.

Muvazzaf Askerlik Dışındaki Silah Altına Alınmalar

Yedek askerlik, manevra veya kanundan doğan çalışma ödevi farklı bir kurala tabidir. Bu hâllerde iş sözleşmesi belirli süre askıda kalır. Askı süresi aşılırsa işveren sözleşmeyi feshedebilir. Bu tür silah altına alınmalar tek başına kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.

Askerlik Süreleri

Askerlik Türü Süre
Er ve erbaş 6 ay
Yedek subay ve yedek astsubay Eğitim dahil 12 ay
Bedelli askerlik Bir ay temel askerlik eğitimi

Güncel süreler ve bedelli askerlik tutarı için Milli Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğü duyuruları takip edilmelidir.

Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Şartları

  • En az bir yıl çalışma: Aynı işverende bir tam yıl doldurulmuş olmalıdır. Deneme süresi de sayılır.
  • Muvazzaf askerlik: Fesih askerlik görevi nedeniyle yapılmalıdır.
  • İşçinin feshi: Sözleşmeyi işçi askerlik gerekçesiyle sona erdirmelidir.
  • Makul süre: Fesih ile askere sevk arasında makul bir süre bulunmalıdır.
  • İspat: Sevk veya celp belgesi işverene sunulmalıdır.

Fesih ile Sevk Arasındaki Makul Süre

Kanun bu konuda bir süre öngörmez. Yargıtay makul süre ölçütünü uygular. Fesih ile sevk arasındaki süre uzarsa feshin gerçekten askerlik nedeniyle yapılıp yapılmadığı sorgulanır.

Fesih ile Sevk Arası Yargıtay Değerlendirmesi
3 ay Makul bulunmuştur.
6 ay ve arada başka işte çalışma Askerlik nedenli fesih sayılmamıştır.
1 yıl 1 ay Makul bulunmamış, talep reddedilmiştir.

Fesihten sonra sevke kadar kısa süre başka işte çalışmak hakkı tek başına düşürmez. Ancak süre uzun ve çalışma kalıcıysa fesih askerlik nedenli sayılmayabilir. En güvenli yol feshi sevk tarihine yakın yapmaktır.

1 Yılı Doldurmayan İşçi

Bir yılı doldurmayan işçi kıdem tazminatı alamaz. Buna karşılık ödenmemiş ücret, fazla mesai ve kullanılmamış yıllık izin ücreti ödenir.

Bedelli Askerlikte Kıdem Tazminatı

Bedelli askerlik yapan işçi de sözleşmesini feshedip kıdem tazminatı alabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 5 Kasım 2015 tarihli kararında bedelli askerlik nedeniyle fesheden işçiye kıdem tazminatı verilmesini kabul etmiştir. Bölge adliye mahkemeleri de aynı yöndedir.

Bedelli askerlikte işçinin bir seçimi vardır. Sözleşmeyi feshedip kıdem tazminatı alabilir. Ya da işverenle anlaşıp eğitim süresince ücretsiz izne çıkabilir. Ücretsiz izin seçilirse kıdem tazminatı doğmaz. Bu karar baştan verilmelidir.

Askerlik Sebebiyle İş Akdi Nasıl Feshedilir?

Fesih yazılı yapılmalıdır. Kanun belirli bir şekil aramaz. Ancak ispat yükü işçidedir. Yazılı ve tebliğ edilmiş bildirim uyuşmazlıkta en güçlü delildir.

  1. Sevk BelgesiAskerlik şubesinden sevk veya celp belgesi alınır.
  2. Yazılı FesihAskerlik gerekçesiyle fesih bildirimi yazılır.
  3. TebliğBildirim noter, KEP veya imzalı tebellüğ ile verilir.
  4. ÖdemeKıdem tazminatı ve diğer alacaklar fesihte ödenir.
  5. AskerlikAskerlik süresi kıdeme sayılmaz.
  6. Dönüş BaşvurusuTerhisten itibaren iki ay içinde eski işverene başvurulur.
Askerlik nedeniyle işten ayrılma süreci
Sevk belgesinden askerlik dönüşü başvurusuna kadar altı adım.

Askerlik Sebebiyle İşten Ayrılma Dilekçesi

  • Başlık: İşverenin unvanı ve adresi.
  • Kimlik: İşçinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve işe giriş tarihi.
  • Gerekçe: Muvazzaf askerlik nedeniyle 1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca fesih.
  • Sevk tarihi: Askere sevk tarihi ve birlik bilgisi.
  • Talep: Kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve diğer alacakların ödenmesi.
  • SGK kodu: Çıkışın kod 12 ile bildirilmesi talebi.
  • Ek: Sevk veya celp belgesi.

Dilekçede istifa kelimesi tek başına kullanılmamalıdır. Gerekçe askerlik olarak açıkça yazılmalı ve sevk belgesi eklenmelidir. Sadece istifa yazan dilekçe işverenin kıdem ödememesine gerekçe yapılabilir.

Kaç Gün Önceden Bildirilmeli?

Askerlik nedeniyle fesihte ihbar süresine uyulması gerekmez. İşçi bildirimi verdiği gün ayrılabilir. İşveren ihbar tazminatı isteyemez. İşçi de ihbar tazminatı alamaz. Uygulamada işverene devir teslim için makul bir süre tanımak ilişkiyi korur.

Askerlik Tazminatı Hesaplama

Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Artan süreler orantılı olarak eklenir. Tavan fesih tarihine göre belirlenir.

Dönem Kıdem Tazminatı Tavanı
1 Ocak – 30 Haziran 2026 64.948,77 TL
1 Temmuz – 31 Aralık 2026 73.729,87 TL
Örnek Brüt Damga Vergisi Net
2 yıl 4 ay, brüt 45.000 TL 105.000,00 TL 796,95 TL 104.203,05 TL
3 yıl 6 ay, brüt 80.000 TL (tavan) 258.054,55 TL 1.958,63 TL 256.095,92 TL
1 yıl, brüt 35.000 TL 35.000,00 TL 265,65 TL 34.734,35 TL

Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez. Yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir. Tazminat fesih tarihinde muaccel olur. Geç ödemede mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.

Aynı kıdem kuralı evlilik nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatı ve yaş dışındaki emeklilik şartlarını dolduran işçinin kıdem tazminatı hâllerinde de uygulanır.

Askerlikten Dönen İşçinin İşe Alınma Hakkı

Askerlik nedeniyle ayrılan işçi, terhisten itibaren iki ay içinde eski işverenine başvurursa işveren onu işe almak zorundadır. Boş yer varsa derhâl, yoksa boşalacak ilk işe alır. Diğer adaylara göre öncelik tanır. İşe alma o andaki şartlarla yapılır.

  • Başvuru süresi: Terhisten itibaren iki ay. Süre hak düşürücüdür.
  • Başvuru şekli: Yazılı başvuru. Noter veya KEP ile yapılması ispatı kolaylaştırır.
  • İşverenin yükümlülüğü: Boş kadro varsa derhâl, yoksa ilk boşalan kadroya alma.
  • Yaptırım: İşe almayan işveren üç aylık ücret tutarında tazminat öder.

İşe almama fesih sayılmaz. Bu nedenle işe iade davası açılamaz. İşçinin hakkı üç aylık ücret tutarındaki tazminattır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2018 tarihli kararında bu tazminatın şartlarını incelemiştir. Askerlik için kendi isteğiyle ayrılan işçi de bu haktan yararlanır.

Askerlikten Dolayı İşten Ayrılan İşsizlik Maaşı Alabilir mi?

Askerlik süresince işsizlik maaşı ödenmez. Askerlik nedeniyle yapılan çıkış SGK’ya kod 12 ile bildirilir. Uygulamada bu kodla yapılan çıkış işsizlik ödeneği kapsamında kabul edilir. Terhisten sonra iş bulamayan kişi İŞKUR’a başvurabilir.

  • Prim günü: Son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi.
  • Kesintisiz çalışma: Fesihten önceki son 120 gün kesintisiz prim ödenmiş olmalı.
  • Başvuru: İŞKUR’a süresi içinde başvurulmalıdır.

Askerlik süresinin başvuru süresine etkisi ve güncel uygulama İŞKUR’dan teyit edilmelidir. Çıkış kodunun doğru girilmesi bu hak için belirleyicidir.

Askerlik Borçlanması ve Yıllık İzin

Askerlikte geçen süre kıdem tazminatına sayılmaz. Kıdem dönüşte yeniden başlar. Ancak askerlik süresi SGK’ya borçlanılabilir. 5510 sayılı Kanun m.41 er, erbaş ve yedek subay olarak geçen süreleri borçlanma kapsamına alır. Borçlanma emeklilik için prim günü kazandırır.

Kullanılmamış yıllık izinlerin ücreti fesih tarihinde ödenir. Bu alacak kıdem tazminatından ayrıdır.

İşveren Ödemezse Ne Yapılır?

  1. İhtarnameNoter veya KEP ile ödeme ihtarı gönderilir.
  2. ArabuluculukKıdem tazminatı ve işe alınmama tazminatı için dava şartıdır.
  3. DavaAnlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
  4. ZamanaşımıKıdem ve yıllık izin alacağı için fesih tarihinden itibaren beş yıl.

Gaziantep’te çalışan işçi Gaziantep Adliyesi arabuluculuk bürosuna başvurur. Anlaşma sağlanamazsa dava Gaziantep İş Mahkemelerinde görülür. İşe alınmama tazminatının zamanaşımı tartışmalıdır. Bu nedenle başvuru gecikmeden yapılmalıdır.

Tutuklama veya gözaltı nedeniyle işe devam edemeyen işçinin durumu farklıdır. Bu konu tutuklanma veya gözaltına alınma nedeniyle işten çıkarma yazımızda anlatılmıştır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Sevk belgesini alın: Kıdem talebinin temel ispat aracıdır.
  • Feshi sevke yakın yapın: Uzun süre makul süre tartışması doğurur.
  • Gerekçeyi açık yazın: Sadece istifa yazmak uyuşmazlık doğurur.
  • Bedellide seçiminizi baştan yapın: Ücretsiz izin seçilirse kıdem ödenmez.
  • SGK kodunu kontrol edin: Çıkış kod 12 ile bildirilmelidir.
  • Dönüşte iki ayı kaçırmayın: Süre geçerse işe alınma hakkı düşer.
  • Başvuruyu yazılı yapın: Noter veya KEP ispatı kolaylaştırır.

Sık Sorulan Sorular

Askerlik sebebiyle iş akdi nasıl feshedilir?
Askerlik gerekçesini açıkça yazan bir fesih bildirimi hazırlanır. Sevk veya celp belgesi eklenir. Bildirim noter, KEP veya imzalı tebellüğ ile işverene verilir. İhbar süresine uyulması gerekmez.
Askerlikten dolayı işten ayrılan işsizlik maaşı alabilir mi?
Askerlik süresince alamaz. Çıkış kod 12 ile bildirilir ve uygulamada bu kod ödenek kapsamında kabul edilir. Terhisten sonra son üç yılda 600 gün ve son 120 gün kesintisiz prim şartlarını sağlayan kişi İŞKUR’a başvurabilir.
Askere gidince ne kadar tazminat alırım?
En az bir yıl çalışmışsanız her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret kadar kıdem tazminatı alırsınız. Temmuz ile Aralık 2026 arası fesihlerde tavan 73.729,87 TL’dir. Yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
Askerlik sebebiyle işten ayrılma istifa örneği nedir?
Dilekçede işverenin unvanı, işçinin kimliği, işe giriş tarihi, askere sevk tarihi ve 1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca askerlik nedeniyle fesih yapıldığı yazılır. Kıdem tazminatı ve diğer alacaklar talep edilir. Sevk belgesi eklenir.
Askerlik nedeniyle ayrılan ihbar tazminatı alabilir mi?
Hayır. Sözleşmeyi işçi sona erdirdiği için ihbar tazminatı doğmaz. Buna karşılık işçi ihbar süresine uymak zorunda değildir ve işveren de ihbar tazminatı isteyemez.
Askerlik tazminatı ne zaman ödenir?
Kıdem tazminatı fesih tarihinde muaccel olur. İşveren hemen ödemelidir. Geç ödemede mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.
Askerlikten dönünce eski işe dönülür mü?
Terhisten itibaren iki ay içinde başvurulursa işveren boş yer varsa derhâl, yoksa ilk boşalan işe almak zorundadır. İşe almazsa üç aylık ücret tutarında tazminat öder.
Bedelli askerlikte kıdem tazminatı alınır mı?
Evet. Bedelli askerlik nedeniyle sözleşmesini fesheden işçi kıdem tazminatı alabilir. Ücretsiz izne çıkıp sözleşmeyi sürdüren işçiye ise kıdem tazminatı ödenmez.
1 yıl dolmadan askere giden tazminat alır mı?
Kıdem tazminatı alamaz. Ancak ödenmemiş ücret, fazla mesai ve kullanılmamış yıllık izin ücreti ödenir.
Askerlik sebebiyle işten ayrılmada SGK çıkış kodu kaçtır?
Kod 12’dir. Açıklaması askerliktir. Yanlış kod girilmişse düzeltme istenmelidir çünkü kod işsizlik ödeneğini etkiler.

Kahraman Hukuk Bürosu | İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Askerlik nedeniyle kıdem tazminatında sonuç, feshin sevk tarihine yakın ve doğru gerekçeyle yapılmasına bağlıdır. Dönüşte işe alınma hakkı iki aylık süreye bağlıdır. Kahraman Hukuk Bürosu kıdem tazminatı, fesih bildirimi, işe alınmama tazminatı ve arabuluculuk süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep iş mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantepİş Mahkemesinde Dava Takibi
1475 m.14Askerlik Nedeniyle Kıdem Hakkı
2 AyDönüş Başvurusu Süresi
Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı İçin Destek Alın

Fesih bildiriminin hazırlanması, kıdem hesabı ve dönüşte işe alınmama tazminatı için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep İş Hukuku Avukatı


Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir