İşyerinde Kreş ve Emzirme Odası Bulunmaması Anne İşçi İçin Haklı Fesih Nedeni midir?
Kreş Olmaması Haklı Fesih Nedeni midir? — Kahraman Hukuk Bürosu
Kreş olmaması haklı fesih nedenidir. 150’den fazla kadın çalışanı olan işyerinde kreş, 100 ile 150 kadın çalışanı olan işyerinde emzirme odası zorunludur. İşveren bu yükümlülüğü yerine getirmezse anne işçi 4857 m.24/II-f uyarınca sözleşmeyi feshedip kıdem tazminatı alır. İhbar tazminatı doğmaz. Nakit kreş yardımı yükümlülüğü karşılamaz. SGK çıkış kodu 25’tir.
Yazının İçeriği
- 1.Kreş Olmaması Haklı Fesih Nedeni midir?
- 2.İşyerinde Kreş ve Emzirme Odası Zorunluluğu
- 3.Haklı Feshin Şartları
- 4.Kreş Olmadığı İçin Fesheden İşçinin Hakları
- 5.Emzirme Odası Olmazsa Ne Olur?
- 6.Kreş Olmaması Nedeniyle Fesih Nasıl Yapılır?
- 7.Kreş Açmayan İşverene Ne Ceza Verilir?
- 8.Ekim 2026 Yönetmelik Taslağı
- 9.Kreş Yardımı ve Vergi İstisnası
- 10.Benzer Haklı Fesih Sebepleri
- 11.Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 12.Sık Sorulan Sorular
Kreş Olmaması Haklı Fesih Nedeni midir?
Kreş olmaması haklı fesih nedenidir. Kreş veya emzirme odası açmakla yükümlü olduğu hâlde bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işverene karşı anne işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Bu durumda kıdem tazminatı alır.
Dayanak 4857 sayılı İş Kanunu m.24/II-f hükmüdür. Bu bent, çalışma şartlarının uygulanmamasını işçi için haklı fesih sebebi sayar. Kreş ve emzirme odası yükümlülüğü kanundan doğan bir çalışma şartıdır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 14 Kasım 2016 tarihli kararında bu ilkeyi açıkça kabul etmiştir. Olayda 150’den fazla kadın çalışanı olan bir banka kreş açmamıştır. Kadın işçinin feshi haklı sayılmış ve kıdem tazminatı talebinin reddi bozulmuştur.
Emzirme Odası
100 ile 150 kadın çalışanı olan işyerinde zorunlu.
Kreş
150’den fazla kadın çalışanı olan işyerinde zorunlu.
Fesih Dayanağı
4857 m.24/II-f, çalışma şartlarının uygulanmaması.
Sonuç
Kıdem tazminatı. İhbar tazminatı doğmaz.
İşyerinde Kreş ve Emzirme Odası Zorunluluğu
Yükümlülük Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelikte düzenlenir. Yönetmelik 16 Ağustos 2013 tarihinde yayımlanmıştır. Dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.30 hükmüdür.
| Kadın Çalışan Sayısı | Yükümlülük | Şart |
|---|---|---|
| 100’den az | Yükümlülük yok | Toplu sözleşme veya iş sözleşmesine bakılır |
| 100 ile 150 arası | Emzirme odası | Çalışma yerinden ayrı, en çok 250 metre uzaklıkta |
| 150’den fazla | Çocuk bakım yurdu, yani kreş | 0 ile 6 yaş çocuklar için, işyerine yakın |
Kreş 250 metreden uzaksa işveren taşıt sağlamak zorundadır. Emzirme odasına bir yaşından küçük çocuklar alınır. Kreşe ise ilköğretime kayıt yaşını doldurmamış çocuklar alınır.
Kadın Çalışan Sayısı Nasıl Hesaplanır?
- Yaş ve medeni hâl: Kadın çalışanların yaşı ve medeni hâli önemli değildir. Bekâr ve çocuksuz çalışanlar da sayılır.
- Tüm işyerleri: İşverenin aynı belediye ve mücavir alan sınırları içindeki tüm işyerlerindeki kadın çalışanlar toplanır.
- Erkek çalışanlar: Çocuğunun annesi ölmüş veya velayeti kendisine verilmiş erkek çalışanlar da hesaba katılır.
İşveren Yükümlülüğü Nasıl Yerine Getirir?
İşveren kreşi kendisi açabilir. Başka işverenlerle birlikte ortak kreş kurabilir. Kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş bir kreşle anlaşarak hizmet satın alabilir. Bina, araç, taşıt ve beslenme giderlerinin tamamı işverene aittir. İşçiden ücret alınamaz.
Yönetmelikte kreş yerine nakit kreş yardımı ödeme seçeneği yoktur. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 26 Eylül 2019 tarihli kararında, kreş yardımı ödenmesinin yükümlülüğü karşılamadığını kabul etmiştir. İşverenin bir kreşle anlaşması ise yükümlülüğü yerine getirir.
Haklı Feshin Şartları
- Yükümlülüğün doğması: İşverenin kadın çalışan sayısı eşiği aşmış olmalıdır.
- Yükümlülüğün yerine getirilmemesi: Kreş veya emzirme odası açılmamış ya da anlaşma yapılmamış olmalıdır.
- İşçinin etkilenmesi: İşçinin kreş veya emzirme odasına ihtiyacı olmalıdır.
- En az bir yıl kıdem: Kıdem tazminatı için aynı işverende en az bir yıl çalışma.
- Yazılı ve gerekçeli fesih: Fesih bildiriminde gerekçe açıkça yazılmalıdır.
Çocuğu Olmayan İşçi Bu Gerekçeyle Fesih Yapabilir mi?
Bu konuda doğrudan bir Yargıtay kararı yoktur. Haklı fesih için çalışma şartının işçiyi somut olarak etkilemesi gerekir. Çocuğu olmayan veya çocuğu kreş yaşını geçmiş işçinin bu gerekçeyle haklı fesih yapması güçtür. Kanaatimizce bu durumda fesih risklidir.
Fesih İçin Süre Var mı?
İşçinin haklı feshi kural olarak öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde yapılır. Her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmemelidir. Bu süre 4857 m.26’da düzenlenir.
Kreş eksikliği ise süren bir ihlaldir. Yükümlülük her gün yeniden ihlal edilir. Yargıtay süregelen ihlallerde altı iş günlük sürenin işlemeyeceğini kabul etmektedir. Kanaatimizce kreş eksikliğinde de aynı ilke uygulanır. Yine de fesih gecikmeden yapılmalıdır.
Kreş Olmadığı İçin Fesheden İşçinin Hakları
| Hak | Durum |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Var, en az bir yıl çalışma şartıyla |
| İhbar tazminatı | Yok, feshi işçi yapmıştır |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Var |
| Ödenmemiş ücret ve fazla mesai | Var |
| Kullandırılmayan süt izni alacağı | Var |
| İşsizlik maaşı | Şartları sağlanırsa var |
| SGK çıkış kodu | 25, işçinin haklı feshi |
Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Temmuz ile Aralık 2026 arası fesihlerde tavan 73.729,87 TL’dir. Yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
İşçinin haklı feshi 4447 sayılı Kanun m.51 kapsamında işsizlik ödeneğine hak kazandırır. Son üç yılda en az 600 gün prim ve son 120 gün kesintisiz çalışma şartları ayrıca aranır. Çıkışın kod 25 ile bildirilmesi bu nedenle önemlidir.
Emzirme Odası Olmazsa Ne Olur?
100 ile 150 kadın çalışanı olan işyerinde emzirme odası bulunmaması da çalışma şartının uygulanmamasıdır. Emzirme odası ihtiyacı olan anne işçi aynı gerekçeyle haklı fesih yapabilir. Oda çalışma yerinden ayrı olmalı ve işyerine en çok 250 metre uzaklıkta bulunmalıdır.
Süt İzni Verilmezse
Kadın işçiye bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu izin 4857 m.74’te düzenlenir. İznin hangi saatlerde ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi belirler. Süre günlük çalışma süresinden sayılır.
Süt izni kullandırılmazsa bu süre alacak olarak hesaplanır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2 Nisan 2018 tarihli kararında, bu sürede çalışılmışsa fazla mesai ücreti doğacağını kabul etmiştir. Süt izninin kullandırılmaması da haklı fesih gerekçesi yapılabilir.
Kreş Olmaması Nedeniyle Fesih Nasıl Yapılır?
- Sayı Tespitiİşverenin aynı bölgedeki kadın çalışan sayısı belirlenir.
- İhtarnameİşverene kreş veya emzirme odası yükümlülüğü hatırlatılır.
- Yazılı Fesih4857 m.24/II-f gerekçesiyle fesih bildirimi yapılır.
- SGK KoduÇıkışın kod 25 ile bildirildiği kontrol edilir.
- ArabuluculukKıdem tazminatı için arabulucuya başvurulur.
- DavaAnlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
Fesih Bildiriminde Neler Bulunmalı?
- Kimlik ve işe giriş: İşçinin kimlik bilgileri ve işe giriş tarihi.
- Sayı bilgisi: İşverenin kadın çalışan sayısının eşiği aştığı.
- İhlal: Kreş veya emzirme odası bulunmadığı ve anlaşma yapılmadığı.
- Dayanak: 4857 sayılı Kanun m.24/II-f uyarınca haklı fesih.
- Çocuk bilgisi: Çocuğun yaşı ve kreş ihtiyacı.
- Talep: Kıdem tazminatı ve diğer alacakların ödenmesi, kod 25 ile çıkış.
Fesih bildirimine sadece istifa ediyorum yazmayın. İşveren bunu sıradan istifa sayarak kıdem tazminatı ödemeyebilir. Gerekçe ve kanun maddesi açıkça yazılmalı, bildirim noter veya KEP ile yapılmalıdır. Önceden çekilen bir ihtarname ispatı güçlendirir.
Gaziantep’te çalışan işçi önce Gaziantep Adliyesi arabuluculuk bürosuna başvurur. Kıdem tazminatı davalarında arabuluculuk dava şartıdır. Anlaşma olmazsa dava Gaziantep İş Mahkemelerinde açılır. Zamanaşımı fesih tarihinden itibaren beş yıldır.
Kreş Açmayan İşverene Ne Ceza Verilir?
Yönetmeliğe aykırılık 6331 sayılı Kanun m.26 uyarınca idari para cezası gerektirir. Ceza aykırılığın devam ettiği her ay için ayrı ayrı uygulanır. Tutar işyerinin tehlike sınıfına göre değişir ve her yıl yeniden değerleme oranında artar.
İdari para cezası işçinin haklarını ortadan kaldırmaz. İşçi cezadan bağımsız olarak haklı fesih ve kıdem tazminatı hakkını kullanabilir.
Ekim 2026 Yönetmelik Taslağı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Ekim 2026’da bir yönetmelik değişikliği taslağı hazırlamıştır. Taslak basına yansımıştır. Ancak Resmî Gazete’de yayımlanmamıştır ve yürürlükte değildir.
| Konu | Yürürlükteki Kural | Taslaktaki Öneri |
|---|---|---|
| Emzirme odası | 100 ile 150 kadın çalışan | 100 ve üzeri kadın çalışan |
| Kreş | 150’den fazla kadın çalışan | 150 ve üzeri kadın çalışan |
| Sayım alanı | Belediye ve mücavir alan | Aynı ilçedeki işyerleri |
| Emzirme odası şartı | Ayrı oda | Süt sağma ve saklama imkânı |
Taslak yürürlüğe girerse yükümlülük kapsamı genişleyecektir. Yayımlanana kadar yürürlükteki 2013 tarihli yönetmelik uygulanır.
Kreş Yardımı ve Vergi İstisnası
İşveren kreş bedelini doğrudan kreşe öderse bu ödeme gelir vergisinden istisnadır. 2026 yılında istisna çocuk başına aylık 16.515 TL’dir. Bu tutar brüt asgari ücretin yarısıdır. Ödeme doğrudan kreşe yapılırsa prime esas kazanca da dahil edilmez.
İşçiye nakit olarak ödenen kreş yardımı ise ücret sayılır. Vergi ve prime tabidir. Kreş yükümlülüğünü de tek başına karşılamaz.
Kamu Personeli
Devlet memurları 657 sayılı Kanuna tabidir. Kamu kurumlarının kreş ve gündüz bakımevleri için Haziran 2026’da yeni bir yönetmelik yayımlanmıştır. Memurlar için İş Kanunundaki haklı fesih ve kıdem tazminatı kuralları uygulanmaz. Kamuda çalışan işçiler ise İş Kanununa tabidir.
Benzer Haklı Fesih Sebepleri
Çalışma şartlarının uygulanmaması farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Hafta tatili kullandırılmaması, işyerinde yemek verilmemesi ve yılda 270 saati aşan fazla çalışma da işçiye haklı fesih hakkı verir. Evlenen kadın işçinin ayrı bir kıdem hakkı vardır. Ayrıntılar evlilik nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatı yazımızda anlatılmıştır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sayıyı belgeleyin: Kadın çalışan sayısı SGK kayıtları veya tanıklarla ispatlanır.
- Önce ihtar edin: İhtarname feshin haklılığını güçlendirir.
- Gerekçeyi açık yazın: Sadece istifa yazmak kıdem tazminatını riske atar.
- Gecikmeyin: Süren ihlal olsa da fesih makul sürede yapılmalıdır.
- Kodu kontrol edin: Çıkış kod 25 ile bildirilmelidir.
- Süt izni kayıtlarını saklayın: Kullandırılmayan izin ayrıca alacak doğurur.
- Taslağı takip edin: Yeni yönetmelik yürürlüğe girerse eşikler değişecektir.
Sık Sorulan Sorular
İşyerinde kreş açmak zorunlu mu?
Kaç kadın çalışanı olan işyerinde kreş açılır?
Emzirme odası kaç kadın çalışanda zorunludur?
Kreş yoksa işveren kreş parası verebilir mi?
Kreş olmadığı için istifa eden işçi kıdem tazminatı alır mı?
Kreş gerekçesiyle feshedince ihbar tazminatı alınır mı?
Kreş olmaması nedeniyle fesih için süre var mı?
Süt izni verilmezse işçi ne yapabilir?
Bekâr veya çocuksuz kadın çalışanlar sayıya dahil mi?
Kreş açmayan işverene ne ceza verilir?
Kreş gerekçesiyle fesheden işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Kahraman Hukuk Bürosu | İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Kreş olmaması nedeniyle haklı fesihte sonuç, kadın çalışan sayısının ispatına ve fesih bildiriminin doğru gerekçeyle yazılmasına bağlıdır. Gerekçesiz istifa kıdem tazminatını riske atar. Kahraman Hukuk Bürosu haklı fesih, kıdem tazminatı, süt izni alacağı ve arabuluculuk süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep iş mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Kreş ve Emzirme Odası Nedeniyle Fesih İçin Destek Alın
Fesih bildiriminin hazırlanması, kıdem hesabı, süt izni alacağı ve arabuluculuk için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep İş Hukuku Avukatı