Hafta Tatili Kullandırılmayan İşçinin İş Akdini Haklı Sebeple Feshi
Hafta Tatili Kullandırılmayan İşçinin Haklı Feshi — Kahraman Hukuk Bürosu
Hafta tatili, yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme hakkıdır. Dayanak 4857 sayılı İş Kanunu m.46 hükmüdür. Tatil bölünerek kullandırılamaz. Tatil gününde kısa süreli çalışma dahi hakkın kullandırılmamış sayılmasına yol açar. Aylık ücretlide çalışma karşılığı ek bir buçuk yevmiyedir. Ücretin ödenmemesi haklı fesih sebebidir. İşçi kıdem tazminatına hak kazanır. İhbar tazminatı istenemez. Alacakta zamanaşımı beş yıldır.
Yazının İçeriği
- 1.Hafta Tatili Hakkı Nedir?
- 2.Tatilde Bir Saat Çalışma Hakkı Düşürür mü?
- 3.Hafta Tatili Ücreti Nasıl Hesaplanır?
- 4.Genel Tatille Çakışma ve Diğer Alacaklar
- 5.Hafta Tatili İhlali Haklı Fesih Sebebi midir?
- 6.İspat ve Bordro Kuralı
- 7.Makul İndirim Uygulaması
- 8.Dava Yolu, Süre ve Yetki
- 9.Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 10.Sık Sorulan Sorular
Hafta Tatili Hakkı Nedir?
Hafta tatili anayasal dinlenme hakkının bir parçasıdır. 4857 sayılı İş Kanunu m.46 bu hakkı düzenler. Kural açıktır. İşçiye yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme verilir.
İki unsur belirleyicidir. Süre en az yirmi dört saat olmalıdır. Bu süre kesintisiz olmalıdır. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz.
Tatilin pazar günü olması zorunlu değildir. Özel sektörde işveren haftanın başka bir gününü hafta tatili olarak belirleyebilir. Önemli olan sürenin ve kesintisizliğin korunmasıdır.
Süre
Kesintisiz en az yirmi dört saat.
Ücret
Çalışılmayan hafta tatili için bir günlük ücret ödenir.
Bölünme
Tatil parçalara ayrılarak kullandırılamaz.
Çalışma
Tatilde çalışma karşılığı zamlı ücret doğurur.
Tatilde Bir Saat Çalışma Hakkı Düşürür mü?
Bu sorunun cevabı nettir. Hafta tatilinde kısa süreli bir çalışma dahi tatilin kullandırılmamış sayılmasına yol açar. Yargıtay kararları bu yönde istikrarlıdır.
Yirmi dört saatten kısa verilen dinlenme de yeterli değildir. Bu durumda hafta tatili hiç kullandırılmamış kabul edilir.
İşveren sıkça denkleştirme savunması yapar. Haftalık kırk beş saat aşılmadığı için sorun olmadığını ileri sürer. Bu savunma hafta tatili bakımından sonuç doğurmaz. Denkleştirme çalışma sürelerinin dağılımına ilişkindir. Dinlenme hakkını ortadan kaldırmaz. Telafi çalışması da tatil günlerinde yaptırılamaz.
Hafta Tatili Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Hesaplamada iki farklı durum vardır. Ücretin aylık maktu mu yoksa günlük mü ödendiğine bakılır.
| Ücret Türü | Tatilde Çalışma Karşılığı |
|---|---|
| Aylık maktu ücret | Bir yevmiye maaşa dahil olduğundan ek 1,5 yevmiye ödenir |
| Günlük veya yevmiyeli ücret | Toplam 2,5 yevmiye ödenir |
| Parça başı ücret | Dönem kazancının çalışılan güne bölünmesiyle bulunur |
| Yüzde usulü ücret | Haftalık kazancın altıya bölünmesiyle hesaplanır |
Günlük ücret aylık brüt ücretin otuza bölünmesiyle bulunur. Saat ücreti ise aylık brüt ücretin iki yüz yirmi beşe bölünmesiyle hesaplanır.
Uygulamada en sık yapılan hata iki buçuk yevmiyenin aylık ücretlilere de uygulanmasıdır. Aylık ücretlide bir yevmiye zaten maaşın içindedir. Bu nedenle ek talep bir buçuk yevmiyedir. Bilirkişi raporu bu yöntemle denetlenmelidir.
Genel Tatille Çakışma ve Diğer Alacaklar
Hafta tatili ulusal bayram veya genel tatil gününe denk gelebilir. Böyle bir durumda aynı gün için iki ayrı tatil ücreti hesaplanmaz. Mükerrer ödeme yapılmaz.
Hafta tatili alacağı fazla çalışma alacağından farklıdır. Fazla çalışma haftalık kırk beş saatin aşılmasıyla doğar. Hafta tatili ise dinlenme gününde çalışılmasıyla doğar. İki alacağın birlikte istenmesi mümkündür ancak aynı saatler iki kez hesaplanamaz.
Fazla çalışma sınırları için yılda 270 saati aşan fazla çalışma yazımız incelenebilir.
Hafta Tatili İhlali Haklı Fesih Sebebi midir?
Evet. İki ayrı dayanak kullanılabilir.
- Ücretin ödenmemesi: Hafta tatili ücreti geniş anlamda ücret kavramına girer. Ödenmemesi işçiye derhal fesih hakkı verir.
- Çalışma şartlarının uygulanmaması: Dinlenme hakkının sürekli ihlali bu kapsamda değerlendirilir.
- Süregelen ihlal: Ücret ödenmediği sürece ihlal devam eder. Bu nedenle altı iş günlük süre işlemeyebilir.
- Yazılı bildirim: Fesih yazılı yapılmalı ve sebep açıkça belirtilmelidir.
- Kıdem tazminatı: Haklı fesihte bir yıllık kıdem şartıyla kıdem tazminatı doğar.
- İhbar tazminatı: Fesih işçiden geldiği için ihbar tazminatı istenemez.
- Kayıt ToplamaPuantaj, giriş-çıkış ve vardiya kayıtları toplanır.
- Bordro KontrolüBordroda hafta tatili tahakkuku olup olmadığı incelenir.
- İhtarnameÖdenmeyen alacak için noter ihtarnamesi gönderilir.
- Fesih BildirimiSebep açıkça yazılarak yazılı fesih yapılır.
- ArabuluculukDava şartı arabuluculuk başvurusu yapılır.
- Davaİş mahkemesinde alacak ve tazminat davası açılır.

Fesih dilekçesinde istifa kelimesi kullanılmamalıdır. Kişisel sebepler gibi genel ifadeler de yazılmamalıdır. Yargıtay beyanla bağlılık ilkesini uygular. Yanlış nitelendirme kıdem tazminatı hakkını riske atar.
İspat ve Bordro Kuralı
İspat yükü paylaşılmıştır. Hafta tatilinde çalıştığını işçi ispatlar. Ücretin ödendiğini veya izin kullandırıldığını işveren ispatlar. İşverenin ispatı yazılı belgeyle olmalıdır.
Bordro kuralı sonucu doğrudan etkiler. Üç ihtimal vardır.
| Bordro Durumu | İspat Kuralı |
|---|---|
| İmzalı bordroda tahakkuk var, ihtirazi kayıt yok | İşçi aksini yazılı delille ispatlamalıdır |
| İmzalı bordroda tahakkuk var, ihtirazi kayıt konulmuş | Tanık dahil her delille ispat mümkündür |
| Bordroda hiç tahakkuk yok | Tanık dahil her delille ispat mümkündür |
| Bordro imzasız veya banka ödemesi yok | İşverenin ödeme savunması zayıflar |
- Puantaj kayıtları: İşverenin tuttuğu devam çizelgeleri en güçlü delildir.
- Giriş-çıkış kayıtları: Turnike, kartlı geçiş ve parmak izi logları istenebilir.
- Vardiya çizelgeleri: Haftalık iş planları tatil gününü gösterir.
- Yazışmalar: Kurumsal e-posta ve mesaj grupları çalışmayı kanıtlar.
- Tanık beyanı: Aynı dönemde aynı birimde çalışan kişiler dinletilir.
- İş müfettişi incelemesi: Bakanlık şikâyeti üzerine düzenlenen rapor dosyaya sunulabilir.
Tanık beyanının açık ve net olması gerekir. İşyeri çalışma düzenini bilmeyen tanığın beyanına itibar edilmez.
Makul İndirim Uygulaması
Hafta tatili alacağı yalnızca tanık beyanıyla ispatlanmışsa mahkeme bir indirim uygulayabilir. Bunun sebebi hesabın karineye dayanmasıdır. İşçinin yıllık izin, rapor ve resmî tatil gibi fiilen çalışmadığı günler gözetilir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu indirimin niteliğini açıklığa kavuşturmuştur. İndirim hakkaniyet indirimi değildir. Karineye dayalı makul bir indirimdir. Oran kural olarak üçte birdir. Yarı oranında indirim hakkın özünü zedeleyecek düzeyde kabul edilmiştir.
İndirimin iki önemli sonucu vardır. Alacak yazılı belgeyle ispatlanmışsa indirim yapılmaz. İndirim nedeniyle reddedilen kısım için davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilemez.
Dava Yolu, Süre ve Yetki
| Konu | Süre veya Kural |
|---|---|
| Görevli mahkeme | İş mahkemesi |
| Yetkili mahkeme | İşverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer |
| Arabuluculuk | Dava şartıdır, son tutanak dilekçeye eklenir |
| Hafta tatili ücreti zamanaşımı | 5 yıl |
| Kıdem tazminatı zamanaşımı | 5 yıl |
| Haklı fesih süresi | Öğrenmeden 6 iş günü, her hâlde 1 yıl |
| İşsizlik ödeneği başvurusu | Fesihten itibaren 30 gün |
Yetki kuralı işçi lehinedir ve kesindir. Sözleşmeye konulan aksi yöndeki yetki hükümleri geçersizdir. Gaziantep’te çalışan işçi, işverenin merkezi başka bir ilde olsa bile Gaziantep iş mahkemelerinde dava açabilir.
Zamanaşımı her ayın ücreti bakımından ayrı işler. Bu nedenle dava veya arabuluculuk tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem talep edilebilir.
Çalışma koşullarına ilişkin şikâyetler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kanallarına da bildirilebilir. Müfettiş raporu dava dosyasında destekleyici delil olur.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Kayıtları önceden toplayın: İşten ayrıldıktan sonra işyeri kayıtlarına ulaşmak zorlaşır.
- Bordroya ihtirazi kayıt koyun: Eksik tahakkuk varsa imza yanına kayıt düşülmesi ispat imkânını korur.
- Fesih sebebini açıkça yazın: İstifa veya kişisel sebep ifadeleri kıdem tazminatını riske atar.
- Süreyi takip edin: Haklı fesih hakkı altı iş günü içinde kullanılmalıdır.
- Çıkış kodunu kontrol edin: Haklı fesihte doğru kod bildirilmezse işsizlik ödeneği hakkı kaybolur.
- Mükerrer talepten kaçının: Aynı gün için hem hafta tatili hem genel tatil ücreti istenemez.
- Arabuluculuğu atlamayın: Son tutanak olmadan açılan dava usulden reddedilir.
Sık Sorulan Sorular
Hafta tatili kaç saat olmalıdır?
Hafta tatili pazar günü olmak zorunda mı?
Hafta tatilinde bir saat çalışan işçi ne olur?
Hafta tatili ücreti nasıl hesaplanır?
Hafta tatili ücreti maaşa dahil midir?
Hafta tatili ile fazla mesai birlikte istenebilir mi?
Hafta tatili genel tatile denk gelirse ne olur?
İşveren denkleştirme yaptığını söylerse ne olur?
Hafta tatili kullandırılmaması haklı fesih sebebi midir?
Altı iş günlük süre burada da uygulanır mı?
Hafta tatili çalışması nasıl ispatlanır?
Bordroda hafta tatili tahakkuku varsa ne olur?
Mahkeme neden indirim yapıyor?
Hangi mahkemede dava açılır?
Zamanaşımı kaç yıldır?
Kahraman Hukuk Bürosu | İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Hafta tatili dosyalarında sonucu belirleyen şey delilin niteliğidir. Yazılı işyeri kayıtlarıyla ispatlanan alacakta indirim uygulanmaz. Kahraman Hukuk Bürosu hafta tatili, fazla çalışma ve kıdem tazminatı uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep İş Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Hafta Tatili Alacağınız İçin Destek Alın
Alacak hesabı, delil toplama ve dava takibi aşamalarında iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep İş Hukuku Avukatı