Yaş Dışındaki Emeklilik Şartlarını Sağlayanların Kıdem Tazminatı Alma Hakları
Yaş Dışındaki Emeklilik Şartlarını Sağlayanların Kıdem Tazminatı — Kahraman Hukuk Bürosu
Yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayan işçi kendi isteğiyle ayrılabilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Dayanak 1475 sayılı Kanun m.14 hükmüdür. 08.09.1999 öncesi sigortalılar için şart 15 yıl ve 3600 gündür. Sonraki girişlilerde gün sayısı kademeli olarak artar. Son işyerinde en az bir yıl kıdem aranır. SGK’dan kıdem tazminatı yazısı alınır. İhbar tazminatı ve işsizlik ödeneği doğmaz. Bu hak yalnızca bir kez kullanılabilir.
Yazının İçeriği
Yaş Dışında Emeklilik Nedir?
Emeklilik üç şartın birlikte sağlanmasına bağlıdır. Yaş, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı. Bazı işçiler yaş dışındaki iki şartı tamamlar ancak yaşı beklemek zorunda kalır.
Kanun bu işçiler için özel bir hak tanır. Yaş dışındaki şartları tamamlayan işçi kendi isteğiyle işten ayrılabilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Dayanak 1475 sayılı İş Kanunu m.14 hükmüdür. Bu madde yürürlükte kalan tek maddedir.
Uygulamada bu hak on beş yıl ve üç bin altı yüz gün olarak bilinir. Ancak bu rakam herkes için geçerli değildir. Belirleyici olan ilk sigortalılık tarihidir.
Dayanak
1475 sayılı Kanun m.14 beşinci bent.
Temel Şart
Son işyerinde en az bir yıl kıdem.
Belge
SGK’dan alınan kıdem tazminatı yazısı.
Kullanım
Bu hak yalnızca bir kez kullanılabilir.
Gün ve Yıl Şartları
Şartlar sigortalılığın başladığı tarihe göre değişir. Tablo bu nedenle dikkatle okunmalıdır.
| İlk Sigortalılık Başlangıcı | Aranan Şart |
|---|---|
| 08.09.1999 öncesi | 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim |
| 08.09.1999 ile 30.04.2008 arası | 25 yıl sigortalılık ve 4500 gün prim |
| 01.05.2008 ile 31.12.2008 arası | 4600 gün prim |
| 2009 ile 2015 arası | Her yıl 100 gün artarak 4700’den 5300 güne |
| 01.01.2016 ve sonrası | 5400 gün prim |
| Tüm hâllerde | Son işyerinde en az 1 yıl kıdem |
Sürelerin hesabında bazı özel kurallar vardır. On sekiz yaşından önceki süreler prim gün sayısına eklenir. Buna karşılık sigortalılık süresine sayılmaz. Çıraklık ve stajyerlik dönemine ait kısa vadeli sigorta primleri hesaba katılmaz.
Askerlik ve yurt dışı borçlanması durumu değiştirebilir. Borçlanma hem sigortalılık süresini hem gün sayısını etkiler. Bu nedenle başvuru öncesinde hizmet dökümünün incelenmesi gerekir.
SGK Yazısı Nasıl Alınır?
- Şart KontrolüSigorta başlangıcına göre gün ve yıl şartı hesaplanır.
- SGK BaşvurusuKıdem tazminatı alabilir yazısı talep edilir.
- Yazının AlınmasıŞartlar sağlanıyorsa yazı düzenlenir.
- İşverene BildirimYazı ve fesih dilekçesi birlikte teslim edilir.
- ÖdemeKıdem tazminatı ve diğer alacaklar hesaplanır.
- UyuşmazlıkÖdeme yapılmazsa arabuluculuk ve dava yoluna gidilir.

Başvuru ücretsizdir. İşyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine dilekçeyle yapılabilir. e-Devlet üzerinden de talep oluşturulabilir.
Önemli bir nokta vardır. Yazıyı almak için işten ayrılmış olmak şart değildir. Aksine doğru sıralama önce yazıyı almak, sonra feshi yapmaktır. Bu sıra uyuşmazlığı önler.
Fesih dilekçesinde kullanılan ifade belirleyicidir. Dilekçede yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlandığı ve 1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca fesih yapıldığı açıkça yazılmalıdır. İstifa kelimesi kullanılmamalıdır. Mahkeme beyanla bağlı olduğundan yanlış nitelendirme kıdem tazminatı hakkını riske atar.
Hangi Haklar Doğar, Hangileri Doğmaz?
| Kalem | Durum |
|---|---|
| Kıdem tazminatı | Son işyerinde bir yıl kıdem varsa hak kazanılır |
| İhbar tazminatı | Fesih işçiden geldiği için talep edilemez |
| Yıllık izin ücreti | Kullanılmayan izinler son ücret üzerinden ödenir |
| Fazla mesai ve diğer alacaklar | Beş yıllık zamanaşımı içinde istenebilir |
| İşsizlik ödeneği | Bu fesih türü kapsam dışıdır |
| İşe iade | Fesih işçiden geldiği için talep edilemez |
| Emekli aylığı | Yaş şartı tamamlanınca bağlanır |
Yazının alınması emekli olunduğu anlamına gelmez. İşçi yaş şartını doldurana kadar emekli aylığı bağlanmaz. Bu dönemde çalışmaya devam edilebilir.
İşveren ihbar öneli isteyemez. İşçi de ihbar öneli vermek zorunda değildir. Çıkış bildirimi yaş dışındaki şartların tamamlanmasına uygun kodla yapılmalıdır.
Kıdem Tazminatı Alıp Tekrar Çalışılabilir mi?
Bu soru uzun süre tartışıldı. Eski bazı kararlarda, ayrılmadan önce yeni iş bulmanın hakkın kötüye kullanılması olduğu kabul ediliyordu.
Yargıtay bu görüşten dönmüştür. Güncel uygulamada çalışırken başka iş aramak veya ayrıldıktan sonra başka işyerinde çalışmak kötü niyet sayılmaz. İşçinin hakkı hangi amaçla kullandığı sonuca etki etmez.
Tek sınır vardır. Bu hak yalnızca bir kez kullanılabilir. İşçi sonraki çalışma dönemi için aynı düzenlemeye dayanarak tekrar kıdem tazminatı isteyemez.
Buna karşılık yaş şartı sonradan dolup işçi gerçekten emekli olursa durum farklıdır. Son işverende en az bir yıllık kıdemi varsa o işverenden ayrıca kıdem tazminatı talep edilebilir.
Kıdem Tazminatı Hesabı ve Tavan
Kıdem tazminatı her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarındadır. Bir yıldan artan süreler oranlanarak eklenir.
Giydirilmiş ücret çıplak ücretten farklıdır. Para ile ölçülebilen tüm düzenli menfaatler eklenir. Yemek, yol, ikramiye ve düzenli primler bu kapsamdadır. Yolluk ve otel gideri gibi arızi ödemeler hesaba katılmaz.
- Tavan sınırı: Kıdem tazminatı, en yüksek devlet memuruna ödenen bir hizmet yılı emeklilik ikramiyesini aşamaz.
- Tavanın güncellenmesi: Tavan her yıl ocak ve temmuz aylarında yeniden belirlenir.
- Hangi tavan uygulanır: Fesih tarihinde yürürlükte olan tavan esas alınır.
- Vergi: Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir.
- Faiz: Fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.
Güncel tavan ve prim tutarları için Sosyal Güvenlik Kurumu duyuruları takip edilmelidir. Hesaplamada fesih tarihinin doğru belirlenmesi büyük önem taşır.
Ödeme Yapılmazsa Ne Olur?
İşveren yazıya rağmen ödeme yapmayabilir. Bu durumda izlenecek yol bellidir.
- İhtarnameNoter aracılığıyla ödeme talep edilir ve temerrüt oluşturulur.
- ArabuluculukDava şartı arabuluculuk başvurusu yapılır.
- DavaAnlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde alacak davası açılır.
- İcraKesinleşen alacak icra takibiyle tahsil edilir.
Görevli mahkeme iş mahkemesidir. Yetkide işçiye seçimlik hak tanınmıştır. Dava işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir. Gaziantep’te çalışan işçi Gaziantep iş mahkemelerine başvurabilir.
Zamanaşımı beş yıldır. Süre fesih tarihinden işlemeye başlar. Arabuluculuk başvurusu zamanaşımını durdurur.
Diğer işçilik alacakları için yemek yardımı uyuşmazlıkları ve sağlık sebebiyle işten ayrılma yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yaş dışında emeklilik kıdem tazminatı kimler alabilir?
15 yıl 3600 gün şartı kimler için geçerli?
1999 ile 2008 arasında sigortalı olanlar için şart nedir?
SGK’dan kıdem tazminatı alabilir yazısı nasıl alınır?
Önce istifa edip sonra yazıyı sunmak yeterli mi?
Bu yolla ayrılan işçi ihbar tazminatı alabilir mi?
İşsizlik maaşı alınabilir mi?
Kıdem tazminatı alıp tekrar çalışabilir miyim?
Bu hak kaç kez kullanılabilir?
Yaş şartı sonradan dolarsa yeniden kıdem tazminatı alınır mı?
SGK yazısı emekli olmak anlamına gelir mi?
18 yaşından önceki sigortalılık süresi sayılır mı?
Askerlik borçlanması güne sayılır mı?
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
İşveren ödeme yapmazsa ne yapmalıyım?
Kıdem tazminatında zamanaşımı kaç yıldır?
Kahraman Hukuk Bürosu | İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Bu hakta en sık yapılan hata sıralamanın bozulmasıdır. SGK yazısı alınmadan yapılan ve istifa olarak nitelendirilen fesihler kıdem tazminatı hakkını riske atar. Kahraman Hukuk Bürosu kıdem tazminatı ve işçilik alacakları uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep İş Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Kıdem Tazminatı Hakkınız İçin Destek Alın
Şart kontrolü, SGK yazısı başvurusu ve fesih dilekçesinin hazırlanması için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep İş Hukuku Avukatı