Ceza Hukuku

Taahhüdü İhlal Suçu Nedir, Cezası Ne Kadar? — Kahraman Hukuk Bürosu

Taahhüdü ihlal suçu, icra dairesinde verdiği ödeme taahhüdünü makbul sebep olmadan yerine getirmeyen borçlunun işlediği icra suçudur. Dayanak İİK m.340’tır. Alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi verilir. Şikâyet süresi üç ay, her hâlde bir yıldır. Borç ödenirse borçlu tahliye edilir. Tazyik hapsi adli sicile işlenmez.

Taahhüdü İhlal Suçu Nedir?

Taahhüdü ihlal suçu, icra dairesinde verdiği ödeme taahhüdünü makbul bir sebep olmadan yerine getirmeyen borçlunun işlediği icra suçudur. Alacaklının şikâyeti üzerine borçlu üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır. Borcun tamamı ödenirse borçlu tahliye edilir.

Dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.340 hükmüdür. Bu suç Türk Ceza Kanununda değil, İcra ve İflas Kanununda düzenlenir. Amacı cezalandırmak değil, borcun ödenmesini sağlamaktır.

Dayanak

İİK m.340.

Yaptırım

Üç aya kadar tazyik hapsi.

Şikâyet Süresi

Öğrenmeden itibaren 3 ay, her hâlde 1 yıl.

Mahkeme

İcra ceza mahkemesi.

Ödeme Taahhüdü Nedir?

Ödeme taahhüdü, borçlunun icra dosyasındaki borcu belirli taksitlerle ödeyeceğini icra dairesinde beyan etmesidir. Taahhüt iki yolla verilir. Birincisi İİK m.111’deki kanuni taksit imkânıdır. İkincisi alacaklının rızasıyla kararlaştırılan ödeme planıdır. Her iki durumda da taahhüt icra dairesinde tutanağa bağlanır.

Suçun Unsurları

  • Geçerli taahhüt: Taahhüt icra dairesinde, kanuna uygun ve açık şekilde verilmiş olmalı.
  • İhlal: Taahhüt edilen taksit süresinde ödenmemiş olmalı.
  • Makbul sebep bulunmaması: Ödememe haklı görülebilecek bir sebebe dayanmamalı.
  • Şikâyet: Alacaklı süresi içinde şikâyette bulunmalı. Suç kendiliğinden kovuşturulmaz.

Taahhüdün Geçerlilik Şartları

Uygulamada en çok bozma kararı bu aşamada verilir. Geçersiz bir taahhüde dayanarak tazyik hapsi verilemez. Bu nedenle taahhüt tutanağı ayrıntılı incelenmelidir.

Kontrol Aranan Şart
Yer Taahhüt icra dairesinde verilmiş olmalı.
Asıl alacak Borç miktarı açıkça yazılmalı.
Faiz Takipten taahhüde kadar işleyen faiz ile taahhütten son taksite kadar işleyecek faiz ayrı ayrı gösterilmeli.
Masraf ve vekâlet ücreti Gerçek icra giderleri ve tutarlar açıkça yazılmalı.
Taksitler Taksit tutarları ve ödeme tarihleri belli olmalı.
İmza Tutanak borçlu tarafından imzalanmalı.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 10 Ocak 2023 tarihli kararında, faiz kalemleri ayrı gösterilmediği için taahhüdü belirsiz ve geçersiz saymıştır. Aynı Daire 5 Ekim 2021 tarihli kararında, icra gideri olmayan bir kalemin gider olarak yazıldığı taahhüdü geçersiz bulmuş ve tazyik hapsini kaldırmıştır.

Taahhüdü İhlal Cezası: Tazyik Hapsi

Taahhüdü ihlal cezası üç aya kadar tazyik hapsidir. Tazyik hapsi bir zorlama aracıdır. Amacı borçluyu ödemeye yöneltmektir. Bu nedenle olağan hapis cezasından farklı sonuçlar doğurur.

Konu Tazyik Hapsi
Süre En fazla 3 ay
Adli sicil Adli sicile işlenmez
Paraya çevirme Adli para cezasına çevrilmez
Erteleme Ertelenemez
Borcun ödenmesi Borç tamamen ödenirse borçlu tahliye edilir
Kovuşturma Alacaklının şikâyetine bağlıdır

Her Taksit İçin Ayrı Ceza Verilir mi?

Hayır. Kanun bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresinin üç ayı geçemeyeceğini açıkça düzenler. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2 Mart 2021 tarihli kanun yararına bozma kararında, aynı borçta her taksit için ayrı ayrı üç ay tazyik hapsi verilemeyeceğini kabul etmiştir. Daire 10 Ocak 2023 tarihli kararında da aynı ilkeyi uygulamıştır.

Taahhüdü İhlalden Hapse Girilir mi?

Tazyik hapsi kararı verilirse borçlu hapsedilebilir. Ancak borcun tamamını ödediği anda tahliye edilir. Bu nedenle borçlunun elindeki en etkili yol borcu ödemek veya alacaklıyla yeni bir ödeme planında anlaşmaktır.

Makbul Sebep Nedir?

Kanun, makbul sebep olmadan taahhüdünü ihlal eden borçluyu cezalandırır. Makbul sebep varsa tazyik hapsi verilmez. Makbul sebebin varlığını borçlu ispatlar.

  • Ağır hastalık: Borçlunun ödeme yapmasını engelleyen hastalık, raporla ispatlanır.
  • Beklenmeyen işsizlik: Borçlunun iradesi dışında işini kaybetmesi.
  • Doğal afet ve kaza: Ödemeyi fiilen imkânsız kılan olaylar.
  • Ani ekonomik kayıp: Belgeyle ispatlanabilen ciddi gelir kaybı.

Makbul sebep her dosyada ayrı değerlendirilir. Sadece ekonomik sıkıntı iddiası çoğu zaman yeterli görülmez. Sebebin taahhütten sonra ortaya çıkması ve belgelerle ispatlanması gerekir.

Şikâyet Süresi ve Görevli Mahkeme

Alacaklı, fiili öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde şikâyette bulunmalıdır. Her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren bir yıl geçince şikâyet hakkı düşer. Bu süreler İİK m.347’de düzenlenir.

Konu Kural
Şikâyet süresi Öğrenmeden itibaren 3 ay, her hâlde 1 yıl
Görevli mahkeme İcra ceza mahkemesi
Yetkili mahkeme Takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer
Karara itiraz Tebliğden itibaren 2 hafta
Yargıtay dairesi 12. Hukuk Dairesi

Gaziantep icra dairelerinde yapılan takiplerde şikâyet Gaziantep İcra Ceza Mahkemesine yapılır. Mahkeme duruşma açar, borçluyu dinler ve taahhüdün geçerliliğini inceler.

  1. TaahhütBorçlu icra dairesinde ödeme taahhüdünde bulunur.
  2. İhlalTaksit makbul sebep olmadan ödenmez.
  3. ŞikâyetAlacaklı 3 ay içinde icra ceza mahkemesine başvurur.
  4. DuruşmaTaahhüdün geçerliliği ve makbul sebep incelenir.
  5. KararEn fazla 3 ay tazyik hapsine hükmedilir.
  6. Ödeme veya İtirazBorç ödenirse tahliye, karara 2 hafta içinde itiraz.

Borç Ödenirse Ne Olur?

Borcun tamamı ödenirse tazyik hapsinin amacı gerçekleşmiş olur. Borçlu hapisteyse tahliye edilir. Henüz karar verilmemişse borçlu ödeme yaptığını mahkemeye bildirmelidir. Alacaklının şikâyetten vazgeçmesi de süreci sona erdirir.

Kısmi ödeme tek başına yeterli değildir. Ancak alacaklıyla yeni bir ödeme planı yapılması ve bunun mahkemeye sunulması sonucu değiştirebilir.

Karara İtiraz

Tazyik hapsi kararına karşı itiraz edilebilir. 7499 sayılı Kanunla itiraz süresi on günden iki haftaya çıkarılmıştır. Süre kararın tebliğinden itibaren işler. İtirazda taahhüdün geçersizliği, makbul sebep ve şikâyet süresinin geçmesi gibi gerekçeler ileri sürülür.

Şirket Borcunda Taahhüt

Şirket borcu için taahhüdü şirket adına temsilci verir. Tazyik hapsi şahsa yönelik bir yaptırım olduğundan, uygulamada taahhüdü imzalayan temsilci yönünden değerlendirme yapılır. Temsilcinin taahhüdü verirken yetkili olup olmadığı ve taahhüdün kendi adına mı şirket adına mı verildiği önemlidir.

Benzer Kurumlarla Farkı

Kurum Dayanak Yaptırım
Ödeme taahhüdünü ihlal İİK m.340 3 aya kadar tazyik hapsi
Nafaka ödememe İİK m.344 3 aya kadar tazyik hapsi
Tahliye taahhüdü TBK m.352 ve İİK m.272 Kiracının tahliyesi, ceza yok

Nafaka borcunu ödememe de benzer bir icra suçudur. Ayrıntılar için nafaka ödememe suçu ve cezası yazımıza bakabilirsiniz. Tahliye taahhüdü ise bir ödeme taahhüdü değildir. Kiracının belirli tarihte taşınmazı boşaltma sözüdür. Bu konu kiracının tahliye sebepleri yazımızda anlatılmıştır.

Alacaklı ve Borçlu İçin Yol Haritası

Alacaklı İçin

  • Taahhüt tutanağını alın: Taksit tarihleri ve tutarları kontrol edilir.
  • İhlali belgeleyin: İcra dosyasından ödeme yapılmadığı tespit edilir.
  • Süreyi kaçırmayın: Öğrenmeden itibaren üç ay içinde şikâyet edin.
  • Doğru mahkemeye başvurun: İcra dairesinin bağlı olduğu icra ceza mahkemesi.

Borçlu İçin

  • Gücünüzü aşan taahhütte bulunmayın: Ödeyemeyeceğiniz taksitler tazyik hapsi riski doğurur.
  • Makbul sebebi belgeleyin: Hastalık, işsizlik gibi durumlar raporla ispatlanır.
  • Tutanağı inceleyin: Faiz ve masrafların ayrı gösterilmemesi geçersizlik sebebidir.
  • Alacaklıyla görüşün: Yeni ödeme planı şikâyeti önleyebilir.
  • İtiraz süresini kaçırmayın: Karara karşı iki hafta içinde itiraz edin.

Sık Sorulan Sorular

Taahhüdü ihlal suçu nedir?
İcra dairesinde verdiği ödeme taahhüdünü makbul bir sebep olmadan yerine getirmeyen borçlunun işlediği icra suçudur. İİK m.340’ta düzenlenir ve alacaklının şikâyetine bağlıdır.
Taahhüdü ihlalin cezası ne kadar?
Üç aya kadar tazyik hapsidir. Bir borçtan dolayı verilecek tazyik hapsi toplamda üç ayı geçemez. Her taksit için ayrı ceza verilemez.
Taahhüdü ihlalden hapse girilir mi?
Tazyik hapsi kararı verilirse borçlu hapsedilebilir. Ancak borcun tamamını ödediği anda tahliye edilir.
Borcu ödeyince tazyik hapsi kalkar mı?
Evet. Borcun tamamı ödenirse borçlu tahliye edilir. Alacaklının şikâyetten vazgeçmesi de süreci sona erdirir.
Taahhüdü ihlal şikâyet süresi ne kadar?
Alacaklı fiili öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde şikâyet etmelidir. Her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren bir yıl geçince şikâyet hakkı düşer.
Taahhüdü ihlal adli sicile işler mi?
Hayır. Tazyik hapsi bir zorlama aracıdır ve adli sicile işlenmez. Adli para cezasına çevrilmez ve ertelenmez.
Makbul sebep nedir?
Borçlunun taahhüdünü yerine getirmesini engelleyen haklı bir durumdur. Ağır hastalık, iradesi dışında işsiz kalma veya doğal afet örnek gösterilebilir. Borçlu bu durumu belgeyle ispatlamalıdır.
Bir taksit kaçırılırsa ne olur?
Taksit makbul sebep olmadan ödenmezse alacaklı şikâyet edebilir. Ancak taahhüdün geçerli olması ve şikâyetin süresinde yapılması gerekir.
Tazyik hapsi kararına nasıl itiraz edilir?
Kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir. İtirazda taahhüdün geçersizliği, makbul sebep veya şikâyet süresinin geçmesi ileri sürülebilir.
Taahhüdü ihlal davası hangi mahkemede görülür?
İcra ceza mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yerdir. Gaziantep’teki takiplerde Gaziantep İcra Ceza Mahkemesi yetkilidir.
Taahhüt geçersiz olursa ne olur?
Geçersiz taahhüde dayanarak tazyik hapsi verilemez. Faiz kalemlerinin ayrı gösterilmemesi veya masrafların belirsiz olması taahhüdü geçersiz kılabilir.

Kahraman Hukuk Bürosu | Ceza Hukuku

Taahhüdü ihlal dosyalarında sonuç çoğunlukla taahhüt tutanağının geçerliliğine bağlıdır. Faiz ve masrafların ayrı gösterilmemesi tazyik hapsini ortadan kaldırabilir. Kahraman Hukuk Bürosu icra ceza mahkemesindeki taahhüdü ihlal, nafaka ödememe ve diğer icra suçlarına ilişkin şikâyet ve savunma süreçlerinde hukuki danışmanlık ve takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep icra ceza mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantepİcra Ceza Mahkemesinde Takip
İİK m.340Taahhüdü İhlal
3 AyAzami Tazyik Hapsi
Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

Taahhüdü İhlal Dosyası İçin Destek Alın

Şikâyet, savunma, taahhüdün geçersizliği ve karara itiraz süreçleri için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Ceza Hukuku Avukatı


Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir