Taahhüdü İhlal Suçu ve Cezası (İİK m.340)
Taahhüdü İhlal Suçu Nedir, Cezası Ne Kadar? — Kahraman Hukuk Bürosu
Taahhüdü ihlal suçu, icra dairesinde verdiği ödeme taahhüdünü makbul sebep olmadan yerine getirmeyen borçlunun işlediği icra suçudur. Dayanak İİK m.340’tır. Alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi verilir. Şikâyet süresi üç ay, her hâlde bir yıldır. Borç ödenirse borçlu tahliye edilir. Tazyik hapsi adli sicile işlenmez.
Yazının İçeriği
- 1.Taahhüdü İhlal Suçu Nedir?
- 2.Taahhüdün Geçerlilik Şartları
- 3.Taahhüdü İhlal Cezası: Tazyik Hapsi
- 4.Makbul Sebep Nedir?
- 5.Şikâyet Süresi ve Görevli Mahkeme
- 6.Borç Ödenirse Ne Olur?
- 7.Karara İtiraz
- 8.Şirket Borcunda Taahhüt
- 9.Benzer Kurumlarla Farkı
- 10.Alacaklı ve Borçlu İçin Yol Haritası
- 11.Sık Sorulan Sorular
Taahhüdü İhlal Suçu Nedir?
Taahhüdü ihlal suçu, icra dairesinde verdiği ödeme taahhüdünü makbul bir sebep olmadan yerine getirmeyen borçlunun işlediği icra suçudur. Alacaklının şikâyeti üzerine borçlu üç aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılır. Borcun tamamı ödenirse borçlu tahliye edilir.
Dayanak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.340 hükmüdür. Bu suç Türk Ceza Kanununda değil, İcra ve İflas Kanununda düzenlenir. Amacı cezalandırmak değil, borcun ödenmesini sağlamaktır.
Dayanak
İİK m.340.
Yaptırım
Üç aya kadar tazyik hapsi.
Şikâyet Süresi
Öğrenmeden itibaren 3 ay, her hâlde 1 yıl.
Mahkeme
İcra ceza mahkemesi.
Ödeme Taahhüdü Nedir?
Ödeme taahhüdü, borçlunun icra dosyasındaki borcu belirli taksitlerle ödeyeceğini icra dairesinde beyan etmesidir. Taahhüt iki yolla verilir. Birincisi İİK m.111’deki kanuni taksit imkânıdır. İkincisi alacaklının rızasıyla kararlaştırılan ödeme planıdır. Her iki durumda da taahhüt icra dairesinde tutanağa bağlanır.
Suçun Unsurları
- Geçerli taahhüt: Taahhüt icra dairesinde, kanuna uygun ve açık şekilde verilmiş olmalı.
- İhlal: Taahhüt edilen taksit süresinde ödenmemiş olmalı.
- Makbul sebep bulunmaması: Ödememe haklı görülebilecek bir sebebe dayanmamalı.
- Şikâyet: Alacaklı süresi içinde şikâyette bulunmalı. Suç kendiliğinden kovuşturulmaz.
Taahhüdün Geçerlilik Şartları
Uygulamada en çok bozma kararı bu aşamada verilir. Geçersiz bir taahhüde dayanarak tazyik hapsi verilemez. Bu nedenle taahhüt tutanağı ayrıntılı incelenmelidir.
| Kontrol | Aranan Şart |
|---|---|
| Yer | Taahhüt icra dairesinde verilmiş olmalı. |
| Asıl alacak | Borç miktarı açıkça yazılmalı. |
| Faiz | Takipten taahhüde kadar işleyen faiz ile taahhütten son taksite kadar işleyecek faiz ayrı ayrı gösterilmeli. |
| Masraf ve vekâlet ücreti | Gerçek icra giderleri ve tutarlar açıkça yazılmalı. |
| Taksitler | Taksit tutarları ve ödeme tarihleri belli olmalı. |
| İmza | Tutanak borçlu tarafından imzalanmalı. |
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 10 Ocak 2023 tarihli kararında, faiz kalemleri ayrı gösterilmediği için taahhüdü belirsiz ve geçersiz saymıştır. Aynı Daire 5 Ekim 2021 tarihli kararında, icra gideri olmayan bir kalemin gider olarak yazıldığı taahhüdü geçersiz bulmuş ve tazyik hapsini kaldırmıştır.
Taahhüdü İhlal Cezası: Tazyik Hapsi
Taahhüdü ihlal cezası üç aya kadar tazyik hapsidir. Tazyik hapsi bir zorlama aracıdır. Amacı borçluyu ödemeye yöneltmektir. Bu nedenle olağan hapis cezasından farklı sonuçlar doğurur.
| Konu | Tazyik Hapsi |
|---|---|
| Süre | En fazla 3 ay |
| Adli sicil | Adli sicile işlenmez |
| Paraya çevirme | Adli para cezasına çevrilmez |
| Erteleme | Ertelenemez |
| Borcun ödenmesi | Borç tamamen ödenirse borçlu tahliye edilir |
| Kovuşturma | Alacaklının şikâyetine bağlıdır |
Her Taksit İçin Ayrı Ceza Verilir mi?
Hayır. Kanun bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresinin üç ayı geçemeyeceğini açıkça düzenler. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2 Mart 2021 tarihli kanun yararına bozma kararında, aynı borçta her taksit için ayrı ayrı üç ay tazyik hapsi verilemeyeceğini kabul etmiştir. Daire 10 Ocak 2023 tarihli kararında da aynı ilkeyi uygulamıştır.
Taahhüdü İhlalden Hapse Girilir mi?
Tazyik hapsi kararı verilirse borçlu hapsedilebilir. Ancak borcun tamamını ödediği anda tahliye edilir. Bu nedenle borçlunun elindeki en etkili yol borcu ödemek veya alacaklıyla yeni bir ödeme planında anlaşmaktır.
Makbul Sebep Nedir?
Kanun, makbul sebep olmadan taahhüdünü ihlal eden borçluyu cezalandırır. Makbul sebep varsa tazyik hapsi verilmez. Makbul sebebin varlığını borçlu ispatlar.
- Ağır hastalık: Borçlunun ödeme yapmasını engelleyen hastalık, raporla ispatlanır.
- Beklenmeyen işsizlik: Borçlunun iradesi dışında işini kaybetmesi.
- Doğal afet ve kaza: Ödemeyi fiilen imkânsız kılan olaylar.
- Ani ekonomik kayıp: Belgeyle ispatlanabilen ciddi gelir kaybı.
Makbul sebep her dosyada ayrı değerlendirilir. Sadece ekonomik sıkıntı iddiası çoğu zaman yeterli görülmez. Sebebin taahhütten sonra ortaya çıkması ve belgelerle ispatlanması gerekir.
Şikâyet Süresi ve Görevli Mahkeme
Alacaklı, fiili öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde şikâyette bulunmalıdır. Her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren bir yıl geçince şikâyet hakkı düşer. Bu süreler İİK m.347’de düzenlenir.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Şikâyet süresi | Öğrenmeden itibaren 3 ay, her hâlde 1 yıl |
| Görevli mahkeme | İcra ceza mahkemesi |
| Yetkili mahkeme | Takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer |
| Karara itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta |
| Yargıtay dairesi | 12. Hukuk Dairesi |
Gaziantep icra dairelerinde yapılan takiplerde şikâyet Gaziantep İcra Ceza Mahkemesine yapılır. Mahkeme duruşma açar, borçluyu dinler ve taahhüdün geçerliliğini inceler.
- TaahhütBorçlu icra dairesinde ödeme taahhüdünde bulunur.
- İhlalTaksit makbul sebep olmadan ödenmez.
- ŞikâyetAlacaklı 3 ay içinde icra ceza mahkemesine başvurur.
- DuruşmaTaahhüdün geçerliliği ve makbul sebep incelenir.
- KararEn fazla 3 ay tazyik hapsine hükmedilir.
- Ödeme veya İtirazBorç ödenirse tahliye, karara 2 hafta içinde itiraz.
Borç Ödenirse Ne Olur?
Borcun tamamı ödenirse tazyik hapsinin amacı gerçekleşmiş olur. Borçlu hapisteyse tahliye edilir. Henüz karar verilmemişse borçlu ödeme yaptığını mahkemeye bildirmelidir. Alacaklının şikâyetten vazgeçmesi de süreci sona erdirir.
Kısmi ödeme tek başına yeterli değildir. Ancak alacaklıyla yeni bir ödeme planı yapılması ve bunun mahkemeye sunulması sonucu değiştirebilir.
Karara İtiraz
Tazyik hapsi kararına karşı itiraz edilebilir. 7499 sayılı Kanunla itiraz süresi on günden iki haftaya çıkarılmıştır. Süre kararın tebliğinden itibaren işler. İtirazda taahhüdün geçersizliği, makbul sebep ve şikâyet süresinin geçmesi gibi gerekçeler ileri sürülür.
Şirket Borcunda Taahhüt
Şirket borcu için taahhüdü şirket adına temsilci verir. Tazyik hapsi şahsa yönelik bir yaptırım olduğundan, uygulamada taahhüdü imzalayan temsilci yönünden değerlendirme yapılır. Temsilcinin taahhüdü verirken yetkili olup olmadığı ve taahhüdün kendi adına mı şirket adına mı verildiği önemlidir.
Benzer Kurumlarla Farkı
| Kurum | Dayanak | Yaptırım |
|---|---|---|
| Ödeme taahhüdünü ihlal | İİK m.340 | 3 aya kadar tazyik hapsi |
| Nafaka ödememe | İİK m.344 | 3 aya kadar tazyik hapsi |
| Tahliye taahhüdü | TBK m.352 ve İİK m.272 | Kiracının tahliyesi, ceza yok |
Nafaka borcunu ödememe de benzer bir icra suçudur. Ayrıntılar için nafaka ödememe suçu ve cezası yazımıza bakabilirsiniz. Tahliye taahhüdü ise bir ödeme taahhüdü değildir. Kiracının belirli tarihte taşınmazı boşaltma sözüdür. Bu konu kiracının tahliye sebepleri yazımızda anlatılmıştır.
Alacaklı ve Borçlu İçin Yol Haritası
Alacaklı İçin
- Taahhüt tutanağını alın: Taksit tarihleri ve tutarları kontrol edilir.
- İhlali belgeleyin: İcra dosyasından ödeme yapılmadığı tespit edilir.
- Süreyi kaçırmayın: Öğrenmeden itibaren üç ay içinde şikâyet edin.
- Doğru mahkemeye başvurun: İcra dairesinin bağlı olduğu icra ceza mahkemesi.
Borçlu İçin
- Gücünüzü aşan taahhütte bulunmayın: Ödeyemeyeceğiniz taksitler tazyik hapsi riski doğurur.
- Makbul sebebi belgeleyin: Hastalık, işsizlik gibi durumlar raporla ispatlanır.
- Tutanağı inceleyin: Faiz ve masrafların ayrı gösterilmemesi geçersizlik sebebidir.
- Alacaklıyla görüşün: Yeni ödeme planı şikâyeti önleyebilir.
- İtiraz süresini kaçırmayın: Karara karşı iki hafta içinde itiraz edin.
Sık Sorulan Sorular
Taahhüdü ihlal suçu nedir?
Taahhüdü ihlalin cezası ne kadar?
Taahhüdü ihlalden hapse girilir mi?
Borcu ödeyince tazyik hapsi kalkar mı?
Taahhüdü ihlal şikâyet süresi ne kadar?
Taahhüdü ihlal adli sicile işler mi?
Makbul sebep nedir?
Bir taksit kaçırılırsa ne olur?
Tazyik hapsi kararına nasıl itiraz edilir?
Taahhüdü ihlal davası hangi mahkemede görülür?
Taahhüt geçersiz olursa ne olur?
Kahraman Hukuk Bürosu | Ceza Hukuku
Taahhüdü ihlal dosyalarında sonuç çoğunlukla taahhüt tutanağının geçerliliğine bağlıdır. Faiz ve masrafların ayrı gösterilmemesi tazyik hapsini ortadan kaldırabilir. Kahraman Hukuk Bürosu icra ceza mahkemesindeki taahhüdü ihlal, nafaka ödememe ve diğer icra suçlarına ilişkin şikâyet ve savunma süreçlerinde hukuki danışmanlık ve takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz, Gaziantep icra ceza mahkemeleri nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Taahhüdü İhlal Dosyası İçin Destek Alın
Şikâyet, savunma, taahhüdün geçersizliği ve karara itiraz süreçleri için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Ceza Hukuku Avukatı