Uzaklaştırma Kararı, Koruyucu ve Önleyici Tedbirler – 2026

Uzaklaştırma Kararı Nedir?

Uzaklaştırma kararı, halk arasında 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tüm koruma kararları için kullanılan genel bir ifadedir. Teknik olarak ise şiddet uygulayanın ortak konuttan derhâl uzaklaştırılmasını ve mağdura, konutuna, okuluna veya işyerine yaklaşmamasını içeren önleyici tedbirleri ifade eder. Kanun iki ayrı tedbir grubu öngörür: mağdurun güvenliğini ve temel ihtiyaçlarını sağlayan koruyucu tedbirler ile şiddet uygulayanın davranışını sınırlayan önleyici tedbirler. Tedbirler şiddet gerçekleşmiş olmasa bile şiddet tehlikesinin bulunması hâlinde de verilebilir.

Koruyucu ve Önleyici Tedbirler Nelerdir?

Kanunda sayılan tedbirler sınırlı değildir; mülki amir ve hâkim somut olayın özelliklerine göre bu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hükmedebilir.

Koruyucu Tedbir Kararı Nedir? (Mağdura Yönelik)

Koruyucu tedbirler, mağdurun ve beraberindeki çocukların güvenliğini ve temel ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir.

Önleyici Tedbir Kararı Nedir? (Şiddet Uygulayana Yönelik)

Önleyici tedbirler, şiddet uygulayanın veya şiddet uygulama tehlikesi bulunan kişinin mağdura zarar vermesini durdurmaya yöneliktir ve 6284 sayılı Kanun m.5 uyarınca hâkim tarafından verilir.

• Hakaret ve tehdit yasağı: Korunan kişiye şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.
• Evden uzaklaştırma: Ortak konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve ortak konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.
• Yaklaşmama: Korunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmaması.
• Çocuklarla kişisel ilişkinin sınırlandırılması: Kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde kurulması, sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması.
• Yakınlara yaklaşmama: Korunan kişinin şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve çocuklarına yaklaşmaması.
• Eşyalara zarar vermeme: Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi.
• İletişim yasağı: İletişim araçlarıyla veya sair surette korunan kişiyi rahatsız etmemesi.
• Silah teslimi: Bulundurma veya taşıma ruhsatlı olsa bile silahını kolluğa teslim etmesi; kamu görevlisiyse görevi gereği taşıdığı silahı kurumuna teslim etmesi.
• Alkol ve uyuşturucu yasağı: Korunan kişinin bulunduğu yerde alkol veya uyuşturucu kullanmaması, bu maddelerin etkisindeyken yaklaşmaması; bağımlılık varsa tedavisinin sağlanması.
• Muayene ve tedavi: Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması.

Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler Nelerdir?

Koruyucu ve destekleyici tedbirler, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.5’te düzenlenen ve çocuğu öncelikle ailesi içinde korumayı amaçlayan danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma tedbirleridir. 6284 sayılı Kanun m.5/3 uyarınca hâkim, şiddet olaylarında bu tedbirlerle birlikte velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir. Bu sayede dava açılmadan önce çocuğun geçici velayeti ve tedbir nafakası gibi acil ihtiyaçlar karşılanabilir.

Önleyici Kolluk Tedbirleri Nelerdir?

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde hâkim kararı beklenmeden kolluk amiri de tedbir alabilir. Kolluk tarafından verilen önleyici tedbir kararı, Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasındaki şu dört tedbirle sınırlıdır:

1. Hakaret ve Tehdit YasağıŞiddet uygulayanın korunan kişiye tehdit, hakaret ve aşağılama içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.
2. Konuttan UzaklaştırmaŞiddet uygulayanın ortak konuttan derhâl uzaklaştırılması.
3. YaklaşmamaKorunan kişiye, konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmaması.
4. Yakınlara YaklaşmamaKorunan kişinin yakınlarına, tanıklarına ve çocuklarına yaklaşmaması.
5. Hâkim OnayıKolluk amiri evrakı en geç tedbirin alındığı günü takip eden ilk iş günü hâkimin onayına sunar; hâkim tarafından 24 saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar.

Uzaklaştırma Tedbir Kararı Nasıl Alınır?

Tedbir kararı; mağdurun talebi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Kanun, başvurunun en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek merciden yapılabilmesine imkân tanır.

1. Başvuru Merciini SeçinKarakol veya jandarma, Cumhuriyet başsavcılığı, ŞÖNİM, valilik ya da kaymakamlık veya doğrudan nöbetçi aile mahkemesine başvurulabilir. Acil durumda 112 aranabilir; KADES uygulaması da kullanılabilir.
2. Olayı Anlatın veya Dilekçe VerinŞiddet veya şiddet tehlikesi, şiddet uygulayanın kimliği ve adresi, korunması gereken kişiler ve talep edilen tedbirler belirtilir. Sözlü başvuru tutanağa bağlanır.
3. Delil AranmazTedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; karar geciktirilmeksizin verilir. Bununla birlikte mevcut mesaj, rapor ve tanık bilgilerinin sunulması tedbirin kapsamını güçlendirir.
4. Karar ve TebliğKarar korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir. Tebliğ yapılamamış olması kararın uygulanmasına engel değildir; kolluk kararı derhâl uygular.
5. Masraf Yoktur6284 kapsamındaki başvurular ve kararların icrası için harç, yargılama gideri veya başka bir masraf alınmaz.

Önleyici Tedbir Kararı Hangi Mahkemeden İstenir?

Önleyici tedbir kararı aile mahkemesinden istenir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Mesai saatleri dışında ve hafta sonlarında nöbetçi aile mahkemesine başvurulur. Gaziantep’te başvurular Gaziantep Adliyesindeki aile mahkemelerince değerlendirilir. Boşanma davası devam ediyorsa tedbir, davanın görüldüğü mahkemeden de istenebilir. Koruyucu tedbirler ise mülki amirden (vali veya kaymakam) veya hâkimden talep edilir.

Uzaklaştırma Kararı Kimler Hakkında Alınabilir?

6284 sayılı Kanun; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri korur. Bu nedenle koruma yalnızca evli eşlerle sınırlı değildir:

• Eş ve eski eş: Evlilik devam ederken, boşanma davası sürerken veya boşanmadan sonra.
• Nişanlı ve sevgili: Evlilik bağı bulunmasa da duygusal ilişki içindeki veya ilişkisi sona ermiş kişiler.
• Aile bireyleri: Anne, baba, çocuk, kardeş ve aynı çatı altında yaşayan diğer aile bireyleri.
• Israrlı takip eden kişiler: Aralarında aile veya ilişki bağı bulunmasa dahi tek taraflı ısrarlı takipte bulunan herkes.
• Erkek mağdurlar: Kanunun adı kadına karşı şiddeti anmakla birlikte, şiddet mağduru erkekler de tüm tedbirlerden yararlanabilir.

Uzaklaştırma Kararının Süresi, İtirazı ve İhlali

Tedbirlerin uygulanması, hâkim kararıyla elektronik kelepçe gibi teknik araç ve yöntemlerle de izlenebilir. Koruma kararları değişik iş dosyası olarak yürütülür ve adli sicil kaydına işlenmez.

Uzaklaştırma Kararı Boşanma Davasını Nasıl Etkiler?

Koruma kararı boşanma davasından bağımsızdır; boşanma davası açılmadan, dava sırasında veya boşanmadan sonra alınabilir. Tedbir kararı tek başına şiddetin kesin ispatı sayılmaz; ancak başvuru tutanakları, kolluk kayıtları ve kararın kendisi, tanık ve diğer delillerle birlikte çekişmeli boşanma davasında kusur değerlendirmesinde güçlü bir karine oluşturur. Şiddetin türleri ve ispatı hakkında ayrıntılı bilgi için boşanma davasında fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddet yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular