Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi ve Paylaşım Kuralları
Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi — Kahraman Hukuk Bürosu
Paylaşmalı mal ayrılığı rejiminde eşlerin malvarlıkları kural olarak ayrıdır; ancak rejim kurulduktan sonra edinilen ve ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenen mallar ile ailenin ekonomik geleceğini güvence altına almaya yönelik yatırımlar, rejim sona erdiğinde eşler arasında eşit olarak paylaşılır (TMK m.250). Manevi tazminat alacakları ile miras yoluyla edinilen mallar paylaşım dışındadır. Rejim, noterde yapılacak sözleşmeyle seçilir. Uyuşmazlıklar Gaziantep Aile Mahkemesinde görülür.
Yazının İçeriği
Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?
Bu rejim, mal ayrılığının bağımsızlığı ile aile bireylerinin korunması ihtiyacını birleştirir. Evlilik süresince her eş kendi malını yönetir ve borçlarından kendi malvarlığıyla sorumlu olur. Fark, rejimin sona ermesinde ortaya çıkar: ailenin birlikte kullandığı mallar ile ailenin geleceğini güvence altına almak için yapılan yatırımlar, kimin adına kayıtlı olursa olsun iki eş arasında yarı yarıya bölünür.
Yönetim Ayrıdır
Rejim süresince her eş kendi malvarlığını bağımsız olarak yönetir ve kullanır.
Eşit Paylaşım
Ortak kullanıma özgülenen mallar ve aileye yönelik yatırımlar sona ermede eşit paylaşılır.
Tasfiye Anındaki Değer
Paylaşımda malların tasfiye anındaki değerleri esas alınır.
Noter Şartı
Rejim yalnızca noterde yapılacak mal rejimi sözleşmesiyle seçilebilir.
Hangi Mallar Paylaşıma Girer?
| Paylaşıma Giren | Paylaşım Dışı Kalan |
|---|---|
| Aile konutu ve ailenin birlikte kullandığı taşınmazlar | Rejimin kurulmasından önce edinilmiş mallar |
| Ev eşyası ve ailenin ortak kullanımındaki araç | Miras yoluyla edinilen mallar |
| Ailenin ekonomik geleceğini güvence altına alan yatırımlar | Manevi tazminat alacakları |
| Bu malların yerine geçen değerler | Yalnızca kişisel kullanıma yarayan eşyalar |
| Tatil konutu gibi birlikte yararlanılan taşınmazlar | Mesleğin icrasına özgülenmiş, aileye özgülenmemiş mallar |
Belirleyici ölçüt malın kime ait olduğu değil, neye özgülendiğidir. Aile fiilen birlikte kullanıyorsa ya da mal ailenin ekonomik geleceğini güvence altına almak amacıyla edinilmişse, tapuda tek eşin adına kayıtlı olması paylaşımı engellemez. Bu nedenle uyuşmazlıkların çoğu, malın “özgülenme amacı” üzerinden yürür.
Paylaşım Nasıl Yapılır?
- Rejimin Sona ErmesiÖlüm, boşanma, evliliğin iptali, başka bir rejimin seçilmesi veya mahkeme kararıyla mal ayrılığına geçiş hâlinde paylaşım gündeme gelir.
- Kapsamın BelirlenmesiRejim kurulduktan sonra edinilen ve aileye özgülenen mallar tespit edilir; paylaşım dışı mallar ayrılır.
- DeğerlemePaylaşıma giren malların tasfiye anındaki değerleri belirlenir; gerekirse bilirkişi incelemesi yapılır.
- Eşit BölüşmeBelirlenen değerler eşler arasında yarı yarıya paylaştırılır; paylaşım kural olarak alacak biçiminde gerçekleşir.
- Konut ve Ev EşyasıKoşulları varsa aile konutu ve ev eşyasının bir eşe özgülenmesi istenebilir.
Paylaşımdan kaçınmak amacıyla rejimin sona ermesinden önce yapılan devirler, paylaşım hesabına katılabilir. Mal kaçırma şüphesi bulunan dosyalarda banka hareketlerinin incelenmesi ve ihtiyati tedbir talep edilmesi önem taşır.
Aile Konutu ve Ev Eşyası Kime Kalır?
- Ölüm hâlinde: Sağ kalan eş, paylaşım konusu aile konutu ve ev eşyası üzerinde kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir.
- Boşanma hâlinde: Hakkaniyet gerektiriyorsa konutta oturma ve ev eşyasını kullanma hakkı bir eşe tanınabilir; bu talep özellikle çocukların velayetini üstlenen eş yönünden değerlendirilir.
- Kiralık konut: Konut kiralıksa, tahsis edilen eş kira sözleşmesinin tarafı hâline gelebilir.
- Denkleştirme: Konut veya eşya bir eşe özgülenirse, diğer eşin payı bedel olarak ödenir.
- Dava süresince: Yargılama sürerken konutun kullanımı için müşterek konutun tahsisi talep edilebilir.
Zina ve Hayata Kast Hâlinde Pay Oranı
Zina veya hayata kast nedeniyle boşanmaya karar verilmesi hâlinde hâkim, kusurlu eşin payının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya tamamen kaldırılmasına karar verebilir. Bu istisna, diğer boşanma sebeplerinde uygulanmaz; kural olarak kusur, paylaşım oranını etkilemez.
Diğer Rejimlerle Karşılaştırma
| Ölçüt | Mal Ayrılığı | Paylaşmalı Mal Ayrılığı | Edinilmiş Mallara Katılma |
|---|---|---|---|
| Yönetim | Tamamen ayrı | Tamamen ayrı | Ayrı |
| Paylaşıma giren | Yok | Aileye özgülenen mallar ve yatırımlar | Tüm edinilmiş mallar |
| Paylaşım oranı | — | Yarı yarıya | Artık değerin yarısı |
| Gelir elde etmeyen eşin korunması | Zayıf | Orta | Güçlü |
| Seçim şekli | Noter sözleşmesi | Noter sözleşmesi | Kendiliğinden (yasal rejim) |
Rejimlerin tamamına ilişkin genel karşılaştırma için evlilikte mal rejimleri, yasal rejimin işleyişi için edinilmiş mallara katılma rejimi yazımızı inceleyebilirsiniz.
Paylaşıma Girip Girmediği Nasıl İspatlanır?
Uyuşmazlıkların merkezinde malın hangi amaca özgülendiği bulunur. Tapu kaydı tek başına sonucu belirlemediğinden, malın fiilen nasıl kullanıldığı ve hangi amaçla edinildiği delillerle ortaya konulmalıdır.
- Kullanım delilleri: Adres ve ikametgâh kayıtları, abonelik sözleşmeleri, fatura adresleri malın ailece kullanıldığını gösterir.
- Edinme amacı: Satın alma tarihindeki aile düzeni, konutun büyüklüğü ve çocukların okul kaydı özgüleme amacını destekler.
- Ödeme kaynağı: Bedelin hangi hesaptan ödendiği ve kredi taksitlerinin kim tarafından karşılandığı banka kayıtlarıyla belgelenir.
- Yatırım niteliği: Vadeli hesap, bireysel emeklilik veya gelir getirici taşınmazın ailenin geleceğine özgülendiği, tasarruf düzeni üzerinden ispatlanır.
- Tanık beyanları: Malın ailece kullanıldığına tanık olan kişilerin somut beyanları tamamlayıcı delildir.
- Miras ve bağış kaynağı: Paylaşım dışı kalacağı ileri sürülen mallarda veraset ilamı ve bağış belgeleri sunulmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Rejimi sözleşmesiz uyguladığını sanmak: Paylaşmalı mal ayrılığı kendiliğinden geçerli olmaz; noter sözleşmesi yoksa yasal rejim uygulanır.
- Yalnızca tapuya bakmak: Mal diğer eşin adına kayıtlı olsa dahi aileye özgülenmişse paylaşıma girer.
- Değerlemeyi edinme bedeli üzerinden yapmak: Paylaşımda tasfiye anındaki değer esas alınır.
- Protokolde genel feragat: Anlaşmalı boşanmada kullanılan genel feragat ifadeleri paylaşım talebini düşürebilir.
- Zamanaşımını beklemek: Alacak talepleri kesinleşmeden itibaren on yıllık süreye tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi nedir?
Hangi mallar eşit olarak paylaşılır?
Hangi mallar paylaşım dışındadır?
Paylaşımda hangi değer esas alınır?
Aile konutu kime kalır?
Zina hâlinde pay oranı değişir mi?
Bu rejim nasıl seçilir?
Eşim paylaşımdan kaçınmak için malı devrederse ne olur?
Paylaşmalı mal ayrılığı kimler için uygundur?
Paylaşım talebinde zamanaşımı var mıdır?
Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Boşanma Hukuku
Paylaşmalı mal ayrılığında uyuşmazlık, malın mülkiyetinden çok hangi amaca özgülendiği üzerinden yürür; bu nedenle kullanım ve edinme amacının belgelenmesi sonucu belirler. Kahraman Hukuk Bürosu; mal rejimi sözleşmeleri, paylaşım ve aile konutuna ilişkin taleplerde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz; Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.
Paylaşmalı Mal Ayrılığı İçin Hukuki Destek Alın
Rejimin size uygun olup olmadığının değerlendirilmesi, sözleşmenin hazırlanması ve paylaşım taleplerinizin yürütülmesi için iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Aile Hukuku Avukatı