Aile Hukuku
Boşanma Davasında Müşterek Konutun Tahsisi

Müşterek Konutun Tahsisi — Kahraman Hukuk Bürosu

Müşterek konutun tahsisi; boşanma davası süresince eşlerden hangisinin evde kalacağını belirleyen geçici koruma tedbiridir. Dayanağı TMK m.169’dur: hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınmasına ilişkin geçici önlemleri talep olmasa da re’sen alır. Şiddet veya tehdit varsa konut, 6284 sayılı Kanun m.5 uyarınca uzaklaştırma kararıyla birlikte korunan eşe tahsis edilir. Tahsis mülkiyeti değiştirmez, ara kararla verilir ve boşanma kesinleşinceye kadar geçerlidir. Talepler Gaziantep Aile Mahkemesine yöneltilir.

Konut Tahsisi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Konut tahsisi, eşlerin birlikte yaşadığı müşterek konutun (aile konutunun) dava süresince eşlerden birine bırakılmasıdır. Karar, aile mahkemesi hâkimi tarafından ara kararla verilir; ayrı bir dava açılması gerekmez. Talep dava dilekçesinde, cevap dilekçesinde veya yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Hâkim, çekişmeli boşanma davasında taraflar talep etmese bile barınmaya ilişkin önlemleri kendiliğinden alabilir.

Tahsis kararı yalnızca kullanım hakkı verir. Evin tapudaki maliki değişmez, mülkiyet devri gerçekleşmez ve karar kalıcı bir hak doğurmaz. Konutun mülkiyetine ilişkin hesaplaşma, boşanmanın kesinleşmesinden sonra mal paylaşımı davasında yapılır.

Ölçüt TMK m.169 Kapsamında Tahsis 6284 Kapsamında Tahsis
Şart Açılmış boşanma veya ayrılık davası Şiddet veya şiddet tehlikesi; dava şartı yoktur
Karar mercii Davaya bakan aile mahkemesi Aile mahkemesi; acil hâlde kolluk amiri (hâkim onayıyla)
Kapsam Konutun bir eşe tahsisi, barınma ve geçim önlemleri Uzaklaştırma ile birlikte konutun korunan kişiye tahsisi
Delil İhtiyaç ve koşullar değerlendirilir Şiddetin ispatı için delil veya belge aranmaz
İtiraz süresi Karara karşı 1 hafta Tefhim veya tebliğden itibaren 2 hafta
Süre Boşanma kararı kesinleşinceye kadar Bir defada en çok 6 ay; uzatılabilir

Çekişmeli Boşanmada Ev Kime Tahsis Edilir?

Kanun, konutun hangi eşe bırakılacağına ilişkin sabit bir kural koymaz. Hâkim, tarafların ihtiyaçlarını karşılaştırarak ve özellikle çocukların üstün yararını gözeterek karar verir. Tapu kaydı tek başına belirleyici değildir; malik olan eşin evden ayrılmasına da karar verilebilir.

Çocukların Üstün Yararı

Velayeti fiilen yürüten ve çocuklarla birlikte yaşayan eşe öncelik tanınır; çocukların okul ve sosyal çevresinin korunması esastır. Ayrıntı: velayet davası.

Ekonomik Durum

Başka bir konut edinme veya kira ödeme gücü bulunmayan eş korunur; gelir dengesizliği tahsiste belirleyicidir.

Şiddet ve Güvenlik

Şiddet mağduru eş lehine tahsis kural hâline gelir. Fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddet iddiaları bu aşamada değerlendirilir.

Barınma İmkânı

Eşlerden birinin ailesinin yanında veya kendi adına kayıtlı başka bir konutta barınma imkânı varsa, konut diğer eşe tahsis edilebilir.

Sağlık ve Engel Durumu

Hastalık, engellilik veya bakıma muhtaçlık hâlleri konutun kullanımında öncelik sağlayabilir.

Konutun İşlevi

Konut aynı zamanda bir eşin mesleğini yürüttüğü yer ise bu durum da somut olayda gözetilir.

Tahsis kararında kusur oranı belirleyici değildir. Boşanmada kusurlu olduğu ileri sürülen eş lehine de tahsise karar verilebilir; çünkü bu karar bir yaptırım değil, dava süresince barınmayı güvence altına alan geçici bir önlemdir. Kusur, tazminat ve yoksulluk nafakası aşamasında önem kazanır.

Müşterek Konutun Tahsisi Nasıl Talep Edilir?

  1. Talebin İleri SürülmesiDava dilekçesinde veya ayrı bir tedbir talepli dilekçeyle konutun size tahsisi istenir; talebin gerekçesi somut biçimde açıklanır.
  2. Gerekçenin BelgelenmesiÇocukların okul kaydı, gelir belgeleri, kira sözleşmesi, sağlık raporu, şiddete ilişkin kolluk ve hastane kayıtları dilekçeye eklenir.
  3. Ara Kararın VerilmesiAile mahkemesi, dosya üzerinden veya duruşmada ara kararla konutu eşlerden birine tahsis eder ve gerekirse diğer eşin konuttan ayrılmasına hükmeder.
  4. Kararın UygulanmasıKarara rağmen konuttan ayrılmayan eş bakımından ilamlı icra yoluyla tahliye istenebilir; 6284 kapsamındaki tahsis kararının ihlali hâlinde zorlama hapsi gündeme gelir.
  5. İtiraz ve DeğişiklikTMK m.169 kapsamındaki tedbir kararına 1 hafta içinde itiraz edilebilir; koşullar değişirse tahsisin kaldırılması veya değiştirilmesi her zaman istenebilir.

Şiddet söz konusuysa boşanma davası açılmasını beklemeden koruma başvurusu yapılması daha hızlı sonuç verir. Başvuru usulü için uzaklaştırma kararı ile koruyucu ve önleyici tedbirler yazımızı inceleyebilirsiniz.

Tahsis Kararından Sonra Kira, Kredi ve Faturaları Kim Öder?

Uygulamadaki en yaygın yanılgı, evden ayrılan eşin giderlerden de kurtulduğu düşüncesidir. Kural bunun tersidir: konutun bir eşe tahsisi, sözleşmeden doğan borçları ortadan kaldırmaz.

Gider Kim Öder?
Kira bedeli Kira sözleşmesinin tarafı olan eş ödemeye devam eder; tahsis kirayı üstlenme yükümlülüğü doğurmaz
Konut kredisi taksiti Bankaya karşı sorumlu olan, kredi sözleşmesini imzalayan eştir; tahsis kararı bankayı bağlamaz
Elektrik, su, doğal gaz, aidat Kural olarak kullanan eş öder; 6284 kapsamında uzaklaştırılan eşin bu giderleri ödemeye devam etmesine karar verilebilir
Barınma ve geçim ihtiyacı Ödeme gücü bulunmayan eş ve çocuklar için tedbir nafakası talep edilir; kira ve aidat nafaka kapsamında değerlendirilebilir

6284 sayılı Kanun uygulamasında, konuttan uzaklaştırılan eşin kira, elektrik, su ve doğal gaz gibi giderleri ödemeye devam etmesine; kira sözleşmesinin feshedilmemesine ve kamu konutu tahsisinin kaldırılmamasına da karar verilebilir. “Evden çıkarıldım, artık gider ödemem” yaklaşımı ihlal ve alacak uyuşmazlığı doğurur.

Dava tarihinden sonra kendi geliriyle konut kredisi taksitini ödeyen eş, ödediği tutarları boşanmanın kesinleşmesinden sonra açılacak mal rejiminin tasfiyesi davasında talep edebilir. Bu nedenle ödeme dekontlarının ve hesap kayıtlarının saklanması gerekir.

Aile Konutu Şerhi ve Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması

Tahsis kararı evin satılmasını tek başına engellemez. Evin devredilmesini önlemek için ayrıca aile konutu şerhi (TMK m.194) gerekir. Şerh, tapu müdürlüğüne yapılacak başvuruyla veya mahkeme kararıyla işlenir; şerhten sonra malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan konutu satamaz, bağışlayamaz ve üzerinde ipotek kuramaz.

  • Şerh yalnızca eşe ait taşınmaza konur: Mülkiyeti üçüncü kişiye (örneğin kayınvalideye) ait konutta fiilen oturulsa bile aile konutu şerhi işlenemez; buna karşılık TMK m.169 kapsamındaki tahsis, konutun maliki kim olursa olsun verilebilir.
  • Şerh ayni hak doğurmaz: Şerh, malik olmayan eşe mülkiyet kazandırmaz; yalnızca rıza dışı devir işlemlerini engeller.
  • Kiralık konutta koruma: Kiracı olmayan eş, kiraya verene yazılı bildirimde bulunarak kira sözleşmesinin tarafı hâline gelir (TMK m.194/4); böylece sözleşmenin tek taraflı feshi ve tahliye riski azalır.
  • Diğer malvarlığı için tedbir: Araç, banka hesabı ve diğer taşınmazlar bakımından TMK m.199 uyarınca eşin tasarruf yetkisinin sınırlandırılması istenebilir.
  • Devir yapılmışsa: Rıza alınmadan yapılan devirlerde, koşulları varsa tapu iptal ve tescil davası gündeme gelir.

Boşanınca Aile Konutu Şerhi Kalkar mı?

Evet. Aile konutu koruması evlilik birliğinin devamına bağlıdır. Boşanma kararının kesinleşmesiyle konutun aile konutu niteliği sona erer ve tapudaki şerh, malikin başvurusu veya mahkeme kararı üzerine terkin edilir. Boşanmadan sonra malik eş taşınmaz üzerinde serbestçe tasarruf edebilir. Bu nedenle konut üzerindeki hak taleplerinin, boşanma davasıyla birlikte mal rejimi tasfiyesi kapsamında planlanması gerekir.

Evden Giden Eş Kusurlu Mudur?

Evi terk etmek tek başına kusur değildir; belirleyici olan ayrılmanın haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığıdır. Şiddet, tehdit, hakaret, sadakatsizlik veya konutta yaşanması güç bir ortam oluşması hâllerinde evden ayrılan eş kusurlu sayılmaz. Buna karşılık haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk eden ve birlikte yaşamaktan kaçınan eş, kusur değerlendirmesinde olumsuz konuma düşebilir; diğer eş boşanma davasında terk sebebine dayanarak ihtar prosedürünü işletebilir.

  • Ayrılmadan önce kayıt oluşturun: Şiddet veya tehdit nedeniyle evden ayrılıyorsanız kolluk başvurusu, hastane kaydı veya koruma başvurusu yapılması haklılığı belgeler.
  • Eşyalarınızı ve belgelerinizi alın: Kimlik, tapu, banka belgeleri, ziynet ve kişisel eşyalar bakımından sonradan ziynet alacağı ve eşya uyuşmazlıkları çıkabilir.
  • Tahsis talebini geciktirmeyin: Evden ayrıldıktan sonra da konutun size tahsisini isteyebilirsiniz; ancak fiilî durumun uzun sürmesi kararı etkileyebilir.
  • Anahtar ve kilit değişimi: Tahsis kararı olmadan diğer eşin konuta girişinin engellenmesi hukuki uyuşmazlık doğurur; çözüm fiilî değil kararla sağlanmalıdır.

Boşanmadan Sonra Evde Kim Kalır?

Tahsis kararı boşanma kesinleşinceye kadar geçerlidir. Kesinleşmeyle birlikte malik olmayan eşin konutta kalma hakkı sona erer; konutu kullanmaya devam etmesi hâlinde malik, kesinleşme tarihinden itibaren işleyecek ecrimisil (haksız kullanım tazminatı) talep edebilir. Dava süresince geçerli tahsis kararına dayanan kullanım için ise malik kira veya ecrimisil isteyemez.

Yasal Mal Rejimi

Edinilmiş mallara katılma rejiminde konut, katılma alacağı hesabına dahil edilir; paylaşım kural olarak alacak biçimindedir.

Paylaşmalı Mal Ayrılığı

Eşler sözleşmeyle bu rejimi seçmişse, boşanmada aile konutu ve ev eşyasının kendisine tahsisi istenebilir (TMK m.254); kiracılık sıfatı da tahsis edilen eşe geçer.

Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanmada konutun kime kalacağı, devir ve gider paylaşımı protokolde serbestçe düzenlenir; genel feragat ifadeleri hak kaybına yol açabilir.

Çocukların Durumu

Boşanma sonrası barınma ihtiyacı, iştirak nafakası miktarının belirlenmesinde dikkate alınır.

Sık Sorulan Sorular

Konut tahsisi nedir ve nasıl yapılır?
Konut tahsisi, boşanma veya ayrılık davası süresince müşterek konutun eşlerden birine bırakılmasıdır. TMK m.169 uyarınca aile mahkemesi hâkimi ara kararla, talep olmasa dahi re’sen karar verebilir. Talep dava dilekçesinde veya yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir; ayrı bir dava açılması gerekmez. Karar yalnızca kullanım hakkı verir, mülkiyeti değiştirmez.
Çekişmeli boşanmada ev kime tahsis edilir?
Kanunda sabit bir kural yoktur. Hâkim; çocukların üstün yararını, velayetin fiilen kimde olduğunu, tarafların ekonomik durumunu, başka konutta barınma imkânını, sağlık durumunu ve varsa şiddet olgusunu birlikte değerlendirir. Tapunun kimin adına olduğu tek başına belirleyici değildir; malik olan eşin evden ayrılmasına da karar verilebilir.
Evden giden eş kusurlu mudur?
Hayır, evden ayrılmak tek başına kusur oluşturmaz. Şiddet, tehdit, hakaret veya birlikte yaşamayı çekilmez kılan bir ortam nedeniyle ayrılan eş haklı sayılır. Haklı sebep olmaksızın ortak konutu terk eden eş ise kusur değerlendirmesinde olumsuz konuma düşebilir ve diğer eş terk sebebine dayanarak ihtar yoluna başvurabilir.
Boşanınca aile konutu şerhi kalkar mı?
Evet. Aile konutu koruması evliliğin devamına bağlı olduğundan, boşanma kararının kesinleşmesiyle konutun aile konutu niteliği sona erer. Tapu kütüğündeki şerh, malikin başvurusu veya mahkeme kararı üzerine terkin edilir. Bu tarihten sonra malik eş taşınmaz üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
Ev eşimin üzerine kayıtlıysa ben oturabilir miyim?
Evet. Tahsis kararında mülkiyet belirleyici değildir; ihtiyaç ve çocukların yararı esas alınır. Konut eşin veya hatta üçüncü bir kişinin adına kayıtlı olsa bile TMK m.169 kapsamında dava süresince size tahsis edilebilir. Aile konutu şerhi ise yalnızca eşlerden birine ait taşınmaza işlenebilir.
Konut tahsisi kararından sonra kirayı kim öder?
Kira sözleşmesinin tarafı olan eş ödemeye devam eder; konutun diğer eşe tahsis edilmiş olması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Ödeme gücü yoksa kira ve aidat giderleri tedbir nafakası kapsamında talep edilebilir. 6284 kapsamında uzaklaştırılan eşin kira ve fatura giderlerini ödemeye devam etmesine karar verilebilir.
Konut kredisini ödeyen eş bu parayı geri alabilir mi?
Bankaya karşı sorumluluk kredi sözleşmesini imzalayan eştedir. Dava tarihinden sonra kendi geliriyle taksit ödeyen eş, boşanmanın kesinleşmesinin ardından açılacak mal rejiminin tasfiyesi davasında bu ödemeleri talep edebilir. Bu nedenle dekont ve hesap kayıtlarının saklanması önemlidir.
Tahsis kararına rağmen eşim evden çıkmazsa ne yapabilirim?
TMK m.169 kapsamındaki tahsis kararı icra edilebilir; ilamlı icra yoluyla tahliye istenebilir. Karar 6284 sayılı Kanun kapsamında verilmişse, tedbire aykırı davranan hakkında 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsine karar verilir; ihlalin tekrarında süre artar.
Konut tahsisi kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. TMK m.169 uyarınca verilen geçici tedbir kararına karşı bir hafta içinde itiraz edilebilir. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tahsis ve uzaklaştırma kararlarına ise tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilir. Ayrıca koşullar değiştiğinde tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması her zaman istenebilir.
Boşandıktan sonra evde oturmaya devam edersem ne olur?
Boşanma kararının kesinleşmesiyle tahsis sona erer. Malik olmayan eşin konutu kullanmaya devam etmesi hâlinde malik, kesinleşme tarihinden itibaren işleyecek dönem için ecrimisil talep edebilir. Dava süresince geçerli olan tahsis dönemi bakımından ise kira veya ecrimisil istenemez.

Kahraman Hukuk Bürosu | Aile ve Boşanma Hukuku

Müşterek konutun tahsisi, boşanma sürecinin ilk günlerinde alınması gereken ve barınma güvenliğini doğrudan etkileyen bir karardır; doğru hukuki dayanağın (TMK m.169 veya 6284) seçilmesi sonucu değiştirir. Kahraman Hukuk Bürosu; konut tahsisi talepleri, aile konutu şerhi, tedbir kararlarına itiraz ve mal rejimi tasfiyesi süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

Gaziantep Barosu’na kayıtlı olarak faaliyet gösteren büromuz; Gaziantep Aile Mahkemesi nezdinde yürütülen dava ve işlerde Gaziantep avukat hizmeti kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunmaktadır.

GaziantepAile Mahkemesinde Dava Takibi
TMK m.169Geçici Barınma Önlemi
Aile Konutu ŞerhiRıza Dışı Devre Karşı Koruma
Gaziantep BarosuKayıtlı Avukatlık Hizmeti

Müşterek Konutun Tahsisi İçin Hukuki Destek Alın

Boşanma sürecinde evde kalma hakkınızın güvence altına alınması, aile konutu şerhi ve tedbir taleplerinin doğru kurgulanması için iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık İçin İletişime GeçinGaziantep Boşanma Avukatı


Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir